Kancelari gjerman Friedrich Merz tha të premten se Berlini ka filluar bisedimet me Francën për një mbrojtje bërthamore evropiane, ndërsa Presidenti Emmanuel Macron tha se Evropa duhet të bëhet një fuqi gjeopolitike duke qenë se kërcënimi rus nuk do të zhduket.
Merz, i cili tha se rajoni duhet të bëhet më i fortë për të rivendosur marrëdhëniet e tij me Shtetet e Bashkuara, i bëri thirrje Uashingtonit, në një fjalim për hapjen e Konferencës së Sigurisë në Mynih, që të “riparojë dhe ringjallë besimin” në një epokë të re të rrezikshme të politikës së fuqive të mëdha, duke paralajmëruar se SHBA-ja nuk mund t’ia dalë e vetme ndërsa rendi i vjetër botëror po shembet.
Ai u pasua më vonë nga Macron, i cili hodhi poshtë kritikat ndaj kontinentit, por tha se ishte koha që Evropa të ishte më assertive dhe të përgatitej me një arkitekturë më të fortë sigurie.
Fjalimet nënvizuan se si udhëheqësit evropianë po kërkojnë gjithnjë e më shumë të ndërtojnë një rrugë të pavarur pas një viti trazisash të paprecedentë në lidhjet transatlantike, duke u përpjekur gjithashtu të ruajnë aleancën e tyre me Uashingtonin. Evropa përballet me kërcënime të shumta, nga lufta e Rusisë në Ukrainë deri te tronditjet masive në tregtinë globale.
“Kam filluar bisedime konfidenciale me Presidentin francez për mbrojtjen bërthamore evropiane,” tha Merz. “Ne gjermanët u përmbahemi detyrimeve tona ligjore. Ne e shohim këtë si rreptësisht të integruar brenda ndarjes sonë bërthamore në NATO. Dhe nuk do të lejojmë që në Evropë të shfaqen zona me siguri të ndryshme.”
Franca e vetmja fuqi bërthamore e BE-së
Macron pritet të mbajë një fjalim mbi mbrojtjen bërthamore më vonë këtë muaj. Ai tha se konsultimet me Gjermaninë dhe udhëheqësit e tjerë ishin pjesë e një diskutimi më të gjerë që përfshinte aftësitë e goditjeve të thella konvencionale, të cilat Evropa nuk i posedon ndryshe nga Rusia, dhe rolin e mbrojtjes bërthamore të Francës.
“Kjo është koha e duhur për guxim. Kjo është koha e duhur për një Evropë të fortë,” tha Macron. “Evropa duhet të mësojë të bëhet një fuqi gjeopolitike. Kjo nuk ishte pjesë e ADN-së sonë.”
Ndërsa Gjermania aktualisht e ka të ndaluar zhvillimin e armëve bërthamore sipas marrëveshjeve ndërkombëtare, Franca është e vetmja fuqi bërthamore e Bashkimit Evropian pas largimit të Britanisë nga blloku dhe ka stokun e katërt më të madh në botë.
Duke u nisur nga paralajmërimet se rendi ndërkombëtar i bazuar në rregulla ishte gati të shkatërrohej, Merz tha: “Druaj se duhet ta themi edhe më troç: Ky rend, sa do i papërsosur që ishte edhe në ditët e tij më të mira, nuk ekziston më në atë formë.”
Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, kishte thënë gjithashtu se lidhjet transatlantike po përballeshin me një “moment përcaktues”, por mbajti një ton më pajtues që binte në kontrast me deklaratat e Zëvendëspresidentit JD Vance në vitin 2025.
Vitin e kaluar, Vance kishte sulmuar aleatët evropianë në një fjalim që shënoi fillimin e një serie konfrontimesh.
“(SHBA-ja është) thellësisht e lidhur me Evropën, dhe të ardhmet tona kanë qenë gjithmonë të lidhura dhe do të vazhdojnë të jenë,” tha Rubio, i cili është një rival potencial i Vance për garën presidenciale të SHBA-së në vitin 2028.
Një sondazh i YouGov të premten tregoi se pëlqyeshmëria ndaj SHBA-së në gjashtë vendet më të mëdha evropiane ka arritur pikën më të ulët që nga fillimi i matjeve në vitin 2016. Shifrat e fundit janë gjerësisht të krahasueshme me – dhe në disa raste më të larta se – kërcënimi i perceptuar nga Kina, Irani apo Korea e Veriut, megjithëse pas Rusisë.
jalimi i vitit të kaluar nga Vance akuzoi udhëheqësit evropianë për censurimin e fjalës së lirë dhe dështimin në kontrollin e imigracionit, të cilat Merz i hodhi poshtë në mënyrë eksplicite, shkruan Reuters.
“Një çarje është hapur midis Evropës dhe Shteteve të Bashkuara. Zëvendëspresidenti JD Vance e tha këtë shumë hapur këtu në Mynih një vit më parë,” tha Merz. “Ai kishte të drejtë. Lufta kulturore e lëvizjes MAGA nuk është jona. Liria e fjalës përfundon këtu tek ne kur ajo fjalë shkon kundër dinjitetit njerëzor dhe kushtetutës.”
