Qeveria siriane dhe forcat kurde kanë rënë dakord të shtunën për zgjatjen e armëpushimit, sipas burimeve diplomatike siriane, duke shmangur përkohësisht shpërthimin e një lufte të re mes dy palëve në verilindje të vendit.
Burime i thanë Agence France-Presse se armëpushimi do të zgjatet për “një periudhë deri në një muaj maksimalisht”, me qëllim lehtësimin e transferimit të personave të dyshuar si anëtarë të Shtetit Islamik nga Siria në Irak.
Dy palët kishin shpallur më herët gjatë javës një armëpushim të përkohshëm, duke ndalur një ofensivë të qeverisë siriane që e kishte çuar ushtrinë e Damaskut deri në prag të zonave të kontrolluara nga Forcat Demokratike Siriane (SDF).
Marrëveshja uli frikën se ofensiva do të rifillonte të shtunën dhe krijoi më shumë hapësirë për diplomaci, por nuk zgjidhi shkaqet thelbësore të konfliktit mes palëve.
Përplasjet për tre lagje të kontestuara në Alepo në fillim të janarit çuan në një ofensivë të gjerë qeveritare, gjatë së cilës SDF humbi shumicën e territorit të saj në vend brenda pak ditësh.
Armëpushimi kishte për qëllim t’i jepte kohë SDF-së të zbatonte një plan me 14 pika me qeverinë siriane, sipas të cilit milicia kurde do të shpërbëhej dhe luftëtarët e saj do të integroheshin në ushtrinë siriane.
Nëse SDF nuk do ta zbatonte marrëveshjen, Damasku do të rifillonte ofensivën dhe do të shtynte drejt bastioneve të fundit të SDF-së në Hasakeh dhe në zonat me shumicë kurde të Qamishlit dhe Kobanes.
Gjatë armëpushimit, të dyja palët u përgatitën për mundësinë e një lufte në shkallë të plotë.
Forcat e SDF-së u përqendruan në zonat me shumicë kurde, ndërsa drejtuesit e saj bënë thirrje për mobilizim të përgjithshëm të banorëve, duke shpërndarë armë për ata që ishin të gatshëm të merrnin pjesë në luftë.
Ndërkohë, ushtarë dhe tanke të qeverisë siriane u drejtuan drejt vijës së frontit, me synimin për të vendosur verilindjen nën kontrollin e Damaskut. “Së shpejti do të jemi në Hasakeh dhe më pas në Qamishli, me ndihmën e Zotit”, tha një ushtar të enjten, ndërsa ruante kolonat logjistike që lëviznin drejt frontit të Hasakehut.
Ndërsa trupat prisnin në fushën e betejës, zyrtarë sirianë dhe fuqi rajonale u përfshinë në përpjekje diplomatike për të shmangur rifillimin e luftës. Udhëheqësi i SDF-së, Mazloum Abdi, udhëtoi për herë të dytë drejt Kurdistanit irakian, ku u takua me të dërguarin amerikan për Sirinë, Tom Barrack, i cili po ndërmjetëson bisedimet mes SDF-së dhe Damaskut.
Abdi zhvilloi gjithashtu një bisedë telefonike me ministrin e Jashtëm sirian, Asaad al-Shaibani, e cila u pasua nga një marrëveshje që lejonte transferimin e sigurt të luftëtarëve të SDF-së nga një burg i rrethuar në territor të kontrolluar nga qeveria siriane.
“Idealisht, transferimi i të burgosurve të Daesh-it [Shteti Islamik] nga Siria duhet të ndodhë. Ndërkohë që kjo po realizohet, mjedisi aktual pa përplasje duhet të ruhet”, tha të premten ministri i Jashtëm i Turqisë, Hakan Fidan, duke iu referuar transferimit të lehtësuar nga SHBA-ja të më shumë se 7.000 personave të dyshuar si anëtarë dhe luftëtarë të IS-it nga Siria në Irak.
Mosmarrëveshjet mes dy palëve mbeten edhe pas zgjatjes së armëpushimit. Plani me 14 pika do t’i jepte fund projektit autonom kurd në Siri, ndërsa udhëheqësit kurdë duket se po e kanë të vështirë të pajtohen me humbjet e pësuara gjatë dy javëve të fundit, gjë që i ka lënë me pak leverdi negociuese.
SDF-ja kaloi nga kontrolli i gati një të tretës së territorit të vendit, përfshirë fushat e naftës, zonat bujqësore dhe infrastrukturën kyçe, në kontrollin e vetëm disa qyteteve.
Marrëveshja e propozuar do ta kthente forcën kurde, e cila jo shumë kohë më parë pretendonte se kishte rreth 100.000 luftëtarë, në thelb në një strukturë komunale që mbikëqyr një polici lokale në disa qytete kurde në verilindje të Sirisë.
Abdi, i njohur prej kohësh si një figurë pragmatike brenda SDF-së, ka sinjalizuar se është i gatshëm ta zbatojë marrëveshjen.
Megjithatë, ai po has vështirësi në arritjen e konsensusit brenda vetë SDF-së.
Nëse ai nuk arrin të bashkojë SDF-në dhe të zbatojë marrëveshjen me qeverinë, alternativa do të ishte lufta. Damasku e ka bërë të qartë se nuk do të tolerojë më grupe të armatosura jashtë kontrollit shtetëror dhe është i vendosur ta bashkojë vendin nën flamurin e tij, qoftë përmes negociatave apo forcës.
Shtetet e Bashkuara, të cilat e kanë mbështetur forcën kurde për më shumë se një dekadë, kanë shprehur mbështetjen e tyre për Damaskun, me Barrack që ka deklaruar se roli i SDF-së si forcë kundër IS-it në Siri tashmë është marrë përsipër nga qeveria siriane.
Ushtria amerikane ka nisur tashmë transferimin e të burgosurve të IS-it nga territoret kurde për të parandaluar arratisje të mundshme përpara një lufte të re me Damaskun. Pasi të sigurohen të burgosurit e IS-it, do të mbeten pak interesa strategjike për një prani ushtarake amerikane në verilindje të Sirisë.
Edhe pse Damasku ka avantazh ushtarak dhe mbështetje rajonale, ai shpreson ende ta shmangë luftën.
Ofensiva e deritanishme ka sjellë relativisht pak viktima, pasi SDF-ja ka zgjedhur të tërhiqet nga zonat me shumicë arabe, si Raqqa dhe Deir el-Zour, në vend që të përballet drejtpërdrejt me ushtrinë siriane.
Luftimet në zonat me shumicë kurde pritet të jenë shumë më të përgjakshme.
Ekziston frikë e madhe mes civilëve kurdë nga forcat e qeverisë siriane, pas masakrave të mbështetura nga qeveria në provincën Suweida me shumicë druze dhe në bregdetin sirian me shumicë alavite vitin e kaluar.
Shumë banorë në zonat me shumicë kurde janë armatosur. Forcat kurde janë pozicionuar fort, duke u përgatitur për këtë përballje prej vitesh, dhe kanë krijuar një rrjet të gjerë tunelesh nëntokësore për të mundësuar luftë guerile kundër një force më të pajisur.
Damasku është i vetëdijshëm se, edhe nëse e fiton luftën, mund të largojë popullsinë kurde, ta shtyjë SDF-në në ilegalitet dhe të krijojë një kryengritje të ngjashme me atë të Partisë së Punëtorëve të Kurdistanit (PKK) në Turqi, e cila mund të zgjasë për vite me radhë.
