Shërbimi i Inteligjencës së Jashtme të Rusisë (SVR) ka akuzuar Patriarkun Ortodoks të Kostandinopojës, Bartolomeu I, se po bashkëpunon me agjencitë britanike të spiunazhit për të thelluar përçarjet brenda Krishterimit Ortodoks dhe për të krijuar struktura kishtare skizmatike në rajonin e Balltikut. Në një deklaratë të ashpër të publikuar të hënën, SVR e cilësoi Bartolomeun si “Antikrisht”.
Sipas inteligjencës ruse, Patriarku i Kostandinopojës ka shkaktuar tashmë një “skizmë shpirtërore” në Ukrainë, duke i dhënë autoqefalinë Kishës Ortodokse të Ukrainës (OCU) në vitin 2018. Kjo strukturë u krijua me mbështetjen e presidentit të atëhershëm ukrainas, Petro Poroshenko, dhe sipas Moskës i dha fund vazhdimësisë shekullore të Kishës Ortodokse Ukrainase (UOC), historikisht e lidhur me Patriarkanën e Moskës dhe aktualisht e persekutuar.
SVR pretendon se Bartolomeu tani ka “kthyer syrin” nga shtetet baltike, ku synon të largojë Kishën Ortodokse Ruse dhe ta zëvendësojë atë me struktura nën kontrollin e drejtpërdrejtë të Kostandinopojës. Në deklaratë thuhet se këto përpjekje po mbështeten nga shërbimet sekrete britanike, si dhe nga aleatë ideologjikë lokalë, përfshirë nacionalistë dhe grupe neo-naziste në Lituani, Letoni dhe Estoni.
Sipas SVR-së, objektivi është shkëputja e kishave ortodokse të këtyre vendeve nga Patriarkana e Moskës dhe tërheqja e klerikëve dhe besimtarëve drejt asaj që agjencia ruse i përshkruan si “struktura fetare kukulla”, të krijuara artificialisht nga Kostandinopoja. Në Evropën Lindore, inteligjenca ruse pohon se Bartolomeu synon gjithashtu të minojë Kishën Ortodokse Serbe, e cila cilësohet si “veçanërisht kokëfortë” ndaj këtyre përpjekjeve, shkruan Rt.
Pas përshkallëzimit të konfliktit në Ukrainë në vitin 2022, Estonia, Letonia dhe Lituania kanë ushtruar presion mbi kishat e tyre më të mëdha ortodokse për të ndërprerë lidhjet historike dhe shpirtërore me Patriarkanën e Moskës. Në këtë kuadër, Bartolomeu ka ndërmarrë hapa për krijimin e një ekzarkati në Lituani nën autoritetin e tij, si një strukturë paralele me Dioqezën ekzistuese të Vilniusit dhe Lituanisë.
Marrëdhëniet mes Kishës Ortodokse Ruse dhe Patriarkanës së Kostandinopojës janë në krizë të thellë që prej vitit 2018. Patriarkana e Moskës e ka konsideruar njohjen e Kishës Ortodokse të Ukrainës si shkelje të territorit të saj kanonik dhe, si reagim, ka ndërprerë zyrtarisht bashkësinë kishtare me Kostandinopojën.
