Shtëpia e Bardhë deklaroi të martën se Presidenti Donald Trump po diskuton opsione për të marrë Groenlandën, duke përfshirë edhe mundësinë e përdorimit të ushtrisë amerikane, duke ringjallur ambicien e tij për të kontrolluar ishullin strategjik pavarësisht kundërshtimeve nga vendet evropiane.
Sipas Shtëpisë së Bardhë, Trump e konsideron marrjen e Groenlandës si prioritet të sigurisë kombëtare të SHBA-së, të nevojshëm për të “penguar kundërshtarët tanë në rajonin e Arktikut.”
“Presidenti dhe ekipi i tij po diskutojnë një sërë opsionesh për të çuar përpara këtë objektiv të rëndësishëm të politikës së jashtme, dhe sigurisht, përdorimi i ushtrisë amerikane është gjithmonë një opsion në dispozicion të komandantit të përgjithshëm,” tha Shtëpia e Bardhë, përcjell Reuters.
Groenlanda ka deklaruar vazhdimisht se nuk dëshiron të jetë pjesë e Shteteve të Bashkuara. Të martën, liderë nga fuqi të mëdha evropiane dhe Kanadaja u rreshtuan krah territorit arktik, duke theksuar se ai i përket popullit të vet.
Një marrje e mundshme ushtarake e Groenlandës nga një aleat afatgjatë si Danimarka do të trondiste aleancën e NATO-s dhe do të thellonte përçarjen mes Trump dhe liderëve evropianë.
Megjithatë, kundërshtimi i fortë nuk e ka penguar presidentin të shqyrtojë mënyra për ta kthyer Groenlandën në një qendër amerikane në një zonë ku interesat e Rusisë dhe Kinës janë rritur.
Interesi i Trump, shprehur fillimisht në vitin 2019 gjatë mandatit të tij të parë, është ringjallur ditët e fundit pas arrestimit të Presidentit të Venezuelës Nicolás Maduro nga SHBA.
I inkurajuar nga kapja e Maduro-s fundjavën e kaluar, Trump ka deklaruar se “dominimi amerikan në Hemisferën Perëndimore nuk do të vihet më kurrë në dyshim” dhe ka rritur presionin ndaj Kolumbisë dhe Kubës. Po ashtu, ai ka rifilluar të flasë për Groenlandën pasi e kishte lënë mënjanë për muaj të tërë.
Një zyrtar i lartë amerikan, duke folur në kushtet e anonimatit, tha se Trump dhe këshilltarët e tij po shqyrtojnë një sërë mënyrash për të marrë Groenlandën.
A është Groenlanda në shitje?
Opsionet përfshijnë blerjen e drejtpërdrejtë të territorit nga SHBA ose lidhjen e një Marrëveshjeje të Asociimit të Lirë (COFA), tha zyrtari.
Një marrëveshje COFA do të ishte më pak se ambicia e Trump për ta bërë ishullin me 57,000 banorë pjesë të SHBA-së.
Zyrtari nuk dha detaje mbi një çmim të mundshëm blerjeje.
“Diplomacia është gjithmonë opsioni i parë i presidentit në çdo situatë, dhe gjithashtu aftësia për të bërë marrëveshje. Ai i adhuron marrëveshjet. Prandaj, nëse mund të arrihet një marrëveshje e mirë për të blerë Groenlandën, ky do të ishte instinkti i tij i parë,” tha zyrtari.
Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, u tha ligjvënësve gjatë një informimi të klasifikuar se kërcënimet e fundit të administratës ndaj Groenlandës nuk nënkuptojnë një pushtim të afërt, por se qëllimi është që ishulli të blihet nga Danimarka, sipas dy burimeve të njohura me takimin.
Anëtarë të Kongresit, përfshirë disa republikanë, kritikuan publikisht komentet e administratës, duke theksuar se Danimarka, anëtare e NATO-s, ka qenë prej kohësh një aleate e besueshme e SHBA-së.
“Kur Danimarka dhe Groenlanda e bëjnë të qartë se Groenlanda nuk është në shitje, Shtetet e Bashkuara duhet të nderojnë detyrimet e tyre sipas traktateve dhe të respektojnë sovranitetin dhe integritetin territorial të Mbretërisë së Danimarkës,” thanë senatorja demokrate Jeanne Shaheen dhe senatori republikan Thom Tillis në një deklaratë të përbashkët.
Zyrtarë të administratës argumentojnë se ishulli është thelbësor për SHBA-në për shkak të depozitave të mineraleve të rëndësishme për teknologjinë e lartë dhe aplikimet ushtarake.
Këto burime mbeten të pashfrytëzuara për shkak të mungesës së fuqisë punëtore, infrastrukturës së kufizuar dhe sfidave të tjera.
“Kjo nuk do të largohet,” tha zyrtari, duke iu referuar nismës së presidentit për të marrë Groenlandën gjatë tre viteve të mbetura të mandatit të tij.
