Izraeli, Siria dhe Shtetet e Bashkuara ranë dakord gjatë bisedimeve në Paris për të krijuar një mekanizëm bashkrendimi të inteligjencës në kohë reale, duke përfshirë një “linjë të dedikuar” të përbashkët, me qëllim parandalimin e keqkuptimeve, menaxhimin e mosmarrëveshjeve dhe uljen e fërkimeve përgjatë kufirit, thanë zyrtarë të njohur me diskutimet.
Sipas marrëveshjes, linja do pajiset me personel nga përfaqësues të tri vendeve. Palët ranë dakord gjithashtu të nisin bisedime paralele për çështje civile krahas negociatave për një kornizë sigurie, duke përfshirë bashkëpunimin në energji, shëndetësi dhe bujqësi. Zyrtarët amerikanë po promovojnë një ide sipas së cilës Izraeli do t’i shiste gaz natyror Sirisë, thanë zyrtarët.
Mirëkuptimet u arritën gjatë raundit të pestë të bisedimeve izraelito-siriane, i cili përfundoi të hënën në Paris pasi rifilloi pas një pushimi më shumë se dymujor. Zyrtarët i përshkruan diskutimet si pozitive dhe thanë se palët ranë dakord të rrisin frekuencën e takimeve dhe të bëjnë hapa shtesë për ndërtimin e besimit.
Negociatat po ndërmjetësohen nga Uashingtoni dhe u ringjallën pas një takimi javën e kaluar midis kryeministrit Benjamin Netanyahu dhe presidentit të SHBA-së, Donald Trump, në pronën e Trump në Mar-a-Lago, Florida. Netanyahu tha më pas se interesi i Izraelit është vendosja e një kufiri paqësor dhe të sigurt me Sirinë.
“Ne duam të sigurohemi që kufiri pranë nesh të jetë i sigurt dhe i lirë nga terroristët,” tha Netanyahu në atë kohë, duke shtuar se Izraeli kërkon gjithashtu të sigurojë mbrojtjen e komuniteteve Druze dhe të krishtera në rajon. Trump tha se kishte besim se Netanyahu dhe udhëheqësi sirian Ahmad al-Sharaa mund të arrinin një mirëkuptim, duke e përshkruar al-Sharaa-n si një udhëheqës të fortë të përshtatshëm për rajonin.
Delegacioni i Izraelit u udhëhoq nga Roman Gofman, sekretari ushtarak i kryeministrit dhe i nominuar për të udhëhequr Mossad-in, së bashku me ambasadorin e Izraelit në Uashington, Yechiel Leiter, dhe kreun në detyrë të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, Gil Reich. Ish-ministri i Çështjeve Strategjike, Ron Dermer, i cili udhëhoqi raundet e mëparshme, nuk mori pjesë.
Siria u përfaqësua nga ministri i Jashtëm Asaad al-Shibani, shefi i inteligjencës Hussein al-Salama dhe ekipet e tyre. Pjesëmarrësit amerikanë përfshinin Jared Kushner dhe Steve Witkoff, si dhe ambasadorin e SHBA-së në Turqi dhe të dërguarin special për Sirinë, Tom Barrack.
Pavarësisht progresit, mbeten mosmarrëveshje të mëdha. Izraeli aktualisht kontrollon disa pika strategjike brenda territorit sirian, duke përfshirë malin Hermon, ndërsa Damasku kërkon një tërheqje të plotë izraelite në kufirin e njohur. Zyrtarët izraelitë kanë sinjalizuar se do konsideronin vetëm një tërheqje me faza dhe po kërkojnë çmilitarizimin e Sirisë jugore, duke u shtrirë deri pranë Damaskut, një kusht që shihet gjerësisht si i papranueshëm për qeverinë siriane.
Izraeli po kërkon gjithashtu që Siria të parandalojë çdo prani ushtarake turke që të rrënjoset në tokën e saj, duke u frikësuar se bazat, avionët ose sistemet radar turke mund ta kthejnë Sirinë në një zonë operimi për Ankaranë. Zyrtarët thanë se Siria nuk ka gjasa të pranojë zyrtarisht një kusht të tillë, megjithëse mirëkuptimet informale mund të jenë të mundshme, shkruan Ynet.
Një tjetër kërkesë izraelite përfshin krijimin e një korridori të sigurt nga kufiri deri në Malet Druze si pjesë e garancive për sigurinë e komunitetit Druze. Ky propozim do të kërkonte qasje thellë brenda territorit sirian dhe pritet të përballet me rezistencë të fortë në Damask.
Zyrtarët theksuan se bisedimet synojnë një marrëveshje të kufizuar bashkërendimi të sigurisë dhe jo një traktat të plotë paqeje. Disa analistë besojnë se një marrëveshje e tillë mund të jetë e arritshme nëse të dyja palët tregojnë vullnet të vazhdueshëm politik.
Siria kërkon kthimin në linjat e përcaktuara sipas marrëveshjes së çangazhimit të vitit 1974, ndërsa Izraeli po këmbëngul për garanci më të gjera sigurie, duke përfshirë kufizime mbi armatimin e rëndë dhe forcat e huaja. Nëse bisedimet do ecin më tej, kjo mund të varet nga koha politike e Netanyahut dhe gatishmëria e të dyja palëve për kompromis.
