Dy udhëheqësit kryesorë të opozitës së Venezuelës janë gjithnjë e më të përçarë lidhur me veprimet e mundshme të SHBA-së që synojnë vendin, edhe pse shtypja ndaj figurave të opozitës vijon, thonë politikanët dhe analistët.
Administrata e presidentit të SHBA-së, Donald Trump, ka kryer të paktën 14 sulme ndaj anijeve të vogla në Karaibe dhe Paqësor që nga fillimi i shtatorit, duke vrarë dhjetëra njerëz, në atë që thotë se janë sulme të synuara kundër kontrabandistëve të drogës.
Trump, qeveria e të cilit ka dhënë pak hollësi rreth sulmeve, ka autorizuar gjithashtu CIA-n të kryejë operacione të fshehta në Venezuelë dhe tha se së shpejti do ketë veprime tokësore në vend. Të premten, ai tha se nuk po merr në konsideratë sulme brenda Venezuelës.
Presidenti i Venezuelës, Nicolas Maduro, i cili është paditur nga SHBA-ja për akuza për drogë dhe korrupsion që ai i mohon, akuzon Trump-in se po kërkon ndryshim regjimi dhe thotë se populli venezuelian dhe forcat e armatosura do ndalojnë çdo përpjekje për ta rrëzuar atë.
Maduro u betua për një mandat të tretë këtë vit pavarësisht numërimeve të votave që tregojnë se kandidati i opozitës e fitoi me shumicë dërrmuese zgjedhjet e vitit 2024.
Ndarja e opozitës
Përballë një grumbullimi ushtarak të SHBA-së në rajon, që përfshin një grup sulmues me aeroplanmbajtëse, anije shkatërruese me raketa të drejtuara, avionë luftarakë dhe një nëndetëse bërthamore, dy fraksionet kryesore të opozitës tani ndryshojnë në atë që duhet të ndodhë më pas.
Një grup, i udhëhequr nga fituesja e Çmimit Nobel për Paqe, Maria Corina Machado, është rreshtuar ngushtë me Trump-in, duke argumentuar se Maduro përbën një kërcënim të drejtpërdrejtë për sigurinë kombëtare të SHBA-së, pavarësisht raporteve të inteligjencës që vënë në dyshim këtë pikëpamje, dhe mbështet dislokimin e SHBA-së.
Një tjetër, i udhëhequr nga kandidati presidencial dy herë Henrique Capriles, hedh poshtë ndërhyrjen e armatosur të SHBA-së dhe avokon për rifillimin e negociatave me qeverinë e Maduro-s dhe Trump-in, pavarësisht suksesit të kufizuar të bisedimeve të mëparshme.
Ndarja, mes një shtypjeje shumëvjeçare të qeverisë ndaj opozitës që përfshin arrestime, internime dhe persekutim ligjor, lë shumë mbështetës të opozitës brenda dhe jashtë vendit të humbur.
Capriles bën thirrje për negociata
Këshilltarja e Machados, Magalli Meda, këmbëngul se opozita mbetet e bashkuar nën Platformën Unitare me tetë parti, grupi që mbështeti Machadon dhe më pas zëvendësuesin e saj në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024, pasi një gjykatë i ndaloi asaj kandidimin.
“Kurrë më parë vendi nuk ka qenë i bashkuar rreth një agjende të vetme: liria e Venezuelës,” tha Meda.
Shumë figura të opozitës, përfshirë Machadon, janë fshehur që nga gara e vitit 2024, ndërsa të tjerë, përfshirë disa nga aleatët e saj të ngushtë, janë burgosur.
Qeveria i ka kërkuar gjykatës më të lartë të vendit të anulojë shtetësinë e Leopoldo Lopez, një ish-udhëheqës i opozitës që tani jeton në Spanjë, për thirrjen e tij për një ndërhyrje ushtarake, megjithëse kushtetuta ndalon heqjen e shtetësisë ndaj venezuelianëve të lindur.
Nga ana e tij, Capriles, një ish-guvernator i shtetit Miranda, i cili në maj fitoi një vend në Asamblenë Kombëtare të kontrolluar nga partia në pushtet në një zgjedhje që u bojkotua nga pjesa më e madhe e opozitës, përfshirë Machadon, thotë se negociatat duhet të rifillojnë.
Capriles, i cili thotë se fraksioni i Machados është “ekstremist”, tha për Reuters se ai është i vendosur të luftojë për ndryshim, pavarësisht se denoncohet si i shitur nga disa në opozitë, të cilët thanë se pjesëmarrja në zgjedhjet legjislative shpërbleu Maduron për mbajtjen e pushtetit, shkruan Reuters.
Megjithëse e përgëzoi Machadon për fitoren e saj në Nobel, Capriles tha se ka “dallime të thella” midis pozicioneve të tyre.
“Unë vazhdoj të besoj se negociatat do jenë gjithmonë më të mira për të ardhmen e Venezuelës,” tha ai.
Kryeministri i Katarit, i cili ka pritur bisedime të mëparshme midis qeverisë dhe opozitës, tha këtë javë se vendi i tij ishte i gatshëm të ndërmjetësonte midis Maduros dhe SHBA-së, por se asgjë nuk ishte duke u zhvilluar.
Tre raunde negociatash midis opozitës dhe qeverisë që nga viti 2019 kanë çuar në lirimin e të ndaluarve dhe një marrëveshje mbi kushtet për zgjedhjet e vitit 2024.
Deri tani, Machado duket se ruan më shumë mbështetje. Një sondazh i Panterra në gusht zbuloi se 70% e venezuelianëve janë kundër partisë në pushtet. Gjashtëdhjetë për qind e atyre të anketuarve mbështetën mbështetjen e SHBA-së për udhëheqjen e Machados, ndërsa vetëm 16% favorizuan negociatat me Maduron.
