Njerëzit paguajnë një tarifë për të hipur në shkallët lëvizëse.
Kin ka vënë në funksion atë që besohet të jetë sistemi më i gjatë në botë i shkallëve lëvizëse në ambient të hapur, i ndërtuar në shpatet e pjerrëta të lumit Jance, në një rajon malor i njohur për shtyrjen e kufijve të arkitekturës.
Projekti i shkallëve lëvizëse “Goddess” në Wushan, një qark në bashkinë perëndimore kineze Chongqing, bie në sy për ambicien e tij edhe në një vend ku infrastruktura gjigante është bërë e zakonshme. Gati 1 kilometër korridor lëvizës u deshën katër vite për t’u përfunduar, përfshin më shumë se dy duzina shkallë lëvizëse dhe ashensorë individualë dhe kërkon 21 minuta për t’u ngjitur.
“Sa di unë, nuk ka projekte të ngjashme në të gjithë vendin, as që e tejkalojnë e as që barazohen me tonin, qoftë në ndërtim apo të nisura,” tha Huang Wei, drejtues i ekipit të projektimit dhe inxhinier në China Railway Eryuan Engineering Group. “Është i pari i këtij lloji.”
Dekadat e rritjes së vrullshme të Kinës janë nxitur nga prodhimi dhe sektori i pasurive të paluajtshme dhe janë karakterizuar nga shpenzime për infrastrukturë të financuara me borxh, si rrjeti i saj i gjerë i hekurudhave me shpejtësi të lartë.
Edhe pse rritja ekonomike është ngadalësuar dhe ndërtimi i banesave ka rënë ndjeshëm, infrastruktura vazhdon të konsiderohet pjesë thelbësore e zhvillimit në Kinë — veçanërisht në rajonet larg bregdetit lindor më të pasur, si bashkia e Chongqing.
Të paktën 9,000 njerëz i përdorin çdo ditë
“Mendoj se investimet në infrastrukturë mbeten nxitësi më i rëndësishëm për investimet e brendshme,” tha Dan Wang, drejtuese për Kinën në Eurasia Group. “Kjo është diçka që qeveria mund ta kontrollojë.”
Zhvillimi i infrastrukturës ka qenë prej kohësh një mundësi për kompanitë e huaja në Kinë, shumë prej të cilave kanë operacione të mëdha prodhimi në territorin kontinental. Shkallët lëvizëse të Wushan, të cilat u hapën zyrtarisht muajin e kaluar, u prodhuan nga kompania zvicerane Schindler në një fabrikë në veri të Shangait dhe u transportuan nëpër territorin kontinental të Kinës me kamion.
“Nëse nuk do të kishte male kaq të larta, do të ishte e pamundur të bëhej kaq e gjatë,” tha Du Ying, zëvendëspresidente për biznesin e instalimeve ekzistuese në Schindler China, duke theksuar se kompania ka furnizuar tashmë 1,400 shkallë lëvizëse për sistemin e metrosë së Chongqing.
Firma të tjera të huaja, përfshirë finlandezen Kone dhe amerikanen Otis, janë specializuar në instalimin e ashensorëve dhe shkallëve lëvizëse në qendrat tregtare, hekurudha dhe ndërtesa banimi në gjithë Kinën — megjithëse rënia e zgjatur e tregut të pasurive të paluajtshme ka ndikuar negativisht në aktivitet.
Huang i ka zhvilluar aftësitë e tij në qytetin Chongqing, rreth dy orë larg me tren me shpejtësi të lartë nga Wushan dhe i njohur për projektet e tij të guximshme inxhinierike. “Kemi përvojë me shkallë të ngjashme lëvizëse,” tha Huang, i cili jeton në qytetin me 23 milionë banorë dhe ka punuar në sistemin e transportit hekurudhor urban. “Në Chongqing, shkallët lëvizëse janë pjesë [e qytetit], dhe një pjesë shumë e rëndësishme.”
Rrugët labirintike të qytetit buzë lumit janë të mbushura me ashensorë dhe shkallë lëvizëse, ndërsa grupe burrash të moshuar bangbang, të cilët ende mbajnë shtylla bambuje dhe litarë për të transportuar mallra, kujtojnë një epokë më të hershme ekonomike që ende nuk është zhdukur plotësisht.
“Në vitet 1990, vetëm në distriktin Yuzhong kishte ndoshta dhjetëra mijëra transportues,” tha 60-vjeçari Ran Guanghui, i cili transportonte çanta me reçipeta përmes ashensorëve dhe shkallëve lëvizëse drejt një qendre tregtare aty pranë, duke përdorur një karrocë në vend të shtyllës së tij. “Nuk kishte ashensorë më parë, gjë që ishte mjaft e papërshtatshme,” tha ai.
Shkalla lëvizëse Crown në Chongqing, e ndërtuar në vitet 1990 dhe pjesë e sistemit të metrosë, me gjatësi 112 metra është një nga shkallët lëvizëse individuale më të gjata në Azi, ndërsa veçoritë e tjera të pazakonta të projektimit të qytetit, shumë të preferuara për Instagram, tërheqin sot një numër të madh turistësh.
“Pekini ka shumë më tepër hapësirë të hapur, por këtu gjithçka është e ngjeshur,” tha Filip Pychtharow, një turist 25-vjeçar nga Polonia dhe pjesë e një turme të madhe që ishte mbledhur për të fotografuar një tren që kalon drejtpërdrejt përmes një ndërtese apartamentesh.
Qyteti i Wushan u zhvendos nga një vend i mëparshëm, tashmë nën ujë si rezultat i ndërtimit të Digës së Tre Grykave, një nga centralet më të mëdha energjetike në botë.
Ndërtimi i shkallëve lëvizëse në Wushan ishte i vështirë për shkak të nevojës për të shmangur tubacionet e dendura nëntokësore dhe për shkak të vendosjes së tyre mbi rrugë që më parë kërkonin deri në një orë për t’u përshkuar me makinë gjatë trafikut të ngarkuar, tha Huang. Kjo e bëri projektin më sfidues sesa sistemi i shkallëve lëvizëse Mid-Levels në Hong Kong, i cili shtrihet në 800 metra, shtoi ai.
“Ky projekt i një qyteti tredimensional mund të përsëritet dhe të zgjerohet,” tha Huang, duke shtuar se kostoja e tij ishte 158 milionë juanë (23 milionë dollarë). “Do të ketë interes të ngjashëm si nga zona të afërta ashtu edhe nga më të largëta.”
Rreth 9,000 persona përdorin tani çdo ditë shkallët lëvizëse të Wushan, duke paguar 3 juanë për një orë përdorimi në një drejtim. Një zyrtar tha se gjatë Festës së Pranverës muajin e kaluar, ato u përdorën nga 450,000 persona, shkruan FT.
Ashtu si Chongqing, qyteti i vjetër në majë të shkallëve lëvizëse ruan shumë elemente të një ekonomie të së kaluarës, që tani po plaket, me grupe pensionistësh që luajnë letra, ndërsa 82-vjeçari Yan Changshun plotëson pensionin e tij duke ofruar lexime fati. “Është i famshëm në mbarë botën,” tha Yan për shkallët lëvizëse.
Xie Hongmin, 44 vjeç, i cili ndodhej në mes të sistemit të shkallëve lëvizëse dhe po vizitonte nga një vendbanim fqinj në zonat malore të bashkisë rurale të Chongqing, shpresonte që edhe qyteti i tij të instalonte një version të ngjashëm. “Ecja është mjaft e lodhshme,” tha ai.
