Një paketë e madhe armësh amerikane për Tajvanin, që përfshin raketa interceptuese të përparuara, është gati për miratimin e Presidentit Donald Trump dhe mund të nënshkruhet pas udhëtimit të tij në Kinë këtë muaj, thanë burime të informuara mbi diskutimet.
Me një çmim prej rreth 14 miliardë dollarësh, marrëveshja e armëve do të ishte më e madhja ndonjëherë për ishullin e qeverisur demokratikisht, i cili përballet me presion ushtarak në rritje të vazhdueshme nga Kina.
Sipas burimeve te Reuters, marrëveshja po mbahet sekret përpara udhëtimit të planifikuar të Trump në Pekin nga 31 marsi deri më 2 prill për t’u takuar me Presidentin Xi Jinping, por mund të shpallet pasi ai të kthehet.
Xi i tha Trump në shkurt se shitjet e armëve në Tajvan, të cilin Pekini e pretendon si territorin e vet, duhet të trajtohen me “kujdes”.
Lëvizjet e Trump për të siguruar një marrëveshje të favorshme tregtare me Kinën kanë ngritur shqetësime midis disa vëzhguesve të Kinës se ai mund të frenojë mbështetjen ushtarake amerikane për Tajvanin. Por miratimi i armëve në pritje sugjeron se administrata planifikon të ruajë ose edhe të rrisë mbështetjen.
Kjo nga ana tjetër do të lehtësonte ankthin në Taipei.
Paketa përbëhet kryesisht nga raketa mbrojtëse ajrore PAC-3 dhe NASAMS, tha një nga burimet.
“Sapo presidenti të japë miratimin, ato janë gati për t’u shpallur zyrtarisht. Gjithçka është bërë”, tha personi, i cili, ashtu si të tjerët, foli në kushte anonimiteti për shkak të ndjeshmërisë së çështjes.
Burimi shtoi se edhe 6 miliardë dollarë të tjerë në aftësi mbrojtëse “asimetrike” ishin gjithashtu në pritje të miratimit dhe mund të shpalleshin në paketa të lidhura ose pasuese. Burimi nuk pranoi të specifikonte se cilat janë këto aftësi.
Strategjia e Sigurisë Kombëtare e Trump, e lëshuar në fund të vitit të kaluar, thotë se parandalimi i konfliktit mbi Tajvanin është një përparësi për Uashingtonin, “idealisht duke ruajtur mbipeshën ushtarake”.
Por komentet e Trump, përfshirë një vërejtje në shkurt për gazetarët se ai po “fliste” me Xi-në rreth shitjeve të armëve në Tajvan, kanë ngjallur spekulime se ai mund të zvogëlojë praktikën e gjatë të SHBA-së për t’i ofruar Tajvanit mjetet për të mbrojtur veten, e cila është e shkruar në ligjin amerikan.
Megjithatë, miratimet e shitjes së armëve nga Trump në ishull gjatë mandatit të tij të dytë tashmë e kanë tejkaluar shumën e miratuar nga paraardhësi i tij demokrat Joe Biden gjatë katër viteve, duke përfshirë një paketë prej 11 miliardë dollarësh në dhjetor që dha dritën jeshile për raketa, dronë, artileri dhe pjesë të ndryshme avionësh.
Analistët thonë se administratat amerikane, që prej dekadash, i kanë caktua miratimet e armëve për Tajvanin sipas një angazhimi të ndjeshëm politik me Pekinin.
Ministria e Jashtme e Kinës tha në një deklaratë për Reuters se “kundërshtimi i qeverisë ndaj shitjeve të armëve amerikane në rajonin e Tajvanit të Kinës është i qëndrueshëm dhe i qartë”.
Kina, e cila e konsideron Tajvanin territor të vetin , kërkon rregullisht që SHBA-të të ndalojnë shitjen e armëve.
Në përgjigje të pyetjeve drejtuar Shtëpisë së Bardhë, një zyrtar i lartë amerikan konfirmoi se ishin duke u hartuar më shumë miratime për armë.
“Shitja e armëve po ecën me hapa të mbarë. Nuk ka asnjë ndryshim në politikën tonë në lidhje me Tajvanin”, tha zyrtari.
I vëzhguar me ngadalësi në Taipei
Dy burime nga Tajvani, të njohura me çështjen, thanë se Uashingtoni i ka siguruar vazhdimisht ata për mbështetjen e tij.
Por samiti i ardhshëm ka qenë një burim pasigurie.
Pekini po kërkonte të vononte shitjet e armëve amerikane në Tajvan dhe është përpjekur të krijojë një atmosferë më të mirë përpara samitit, duke përfshirë edhe zbutjen e presionit ushtarak në ishull, tha një burim tjetër nga Tajvani i njohur me çështjen.
“Megjithatë, ne kemi besim tek Trump. Pekini e ka nënvlerësuar vizionin strategjik të Shtëpisë së Bardhë”, tha burimi.
Ministria e mbrojtjes e Tajvanit i tha Reuters se projektet e saj të prokurimit të armëve kanë përfunduar “koordinimin paraprak” me palën amerikane dhe Agjencia e Bashkëpunimit të Sigurisë së Mbrojtjes e SHBA-së ka dhënë informacion mbi artikujt që do të blihen dhe oraret e dorëzimit.
Ministria e mbrojtjes e Tajvanit tha në janar se një marrëveshje armësh me SHBA-në që mbulon katër artikuj ishte në prag, por tha se nuk mund të jepte detaje përpara se ato t’i ofroheshin Kongresit të SHBA-së, procesi i zakonshëm për miratimin e shitjeve të tilla.
Departamenti Amerikan i Shtetit ka thënë se mbështet rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes nga ishulli. Raymond Greene, diplomati më i lartë i Uashingtonit në Tajvan, tha në janar se SHBA-të ishin “plotësisht të përkushtuara për të ofruar sisteme kritike sa më shpejt të ishte e mundur”.
