Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, theksoi angazhimin “e palëkundur” të Bashkimit Evropian ndaj të drejtës ndërkombëtare dhe sistemit shumëpalësh, dy ditë pasi deklaratat e saj për “rendin e vjetër botëror” shkaktuan reagime dhe kritika.
Në një fjalim të mbajtur të hënën në konferencën vjetore të ambasadorëve, von der Leyen deklaroi se Evropa “nuk mund të jetë më kujdestare e rendit të vjetër botëror, një botë që ka ikur dhe nuk do të kthehet”. Deklarata u prit me reagime të ndryshme: mbështetësit e saj e quajtën një qasje realiste ndaj zhvillimeve globale, ndërsa kritikët paralajmëruan se ajo mund të interpretohet si tolerim ndaj shkeljeve të ligjit ndërkombëtar, përcjell Euronews.
Reagimet më të forta erdhën nga Spanja, ku qeveria socialiste e kryeministrit Pedro Sánchez kritikoi publikisht presidenten e Komisionit Evropian.
Sánchez, i cili ka pasur edhe më herët mosmarrëveshje me von der Leyen për qëndrimet ndaj sulmeve të Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli ndaj Iranit, tha se problemi nuk është përplasja mes një rendi të vjetër dhe një të ri.
“Dilema nuk është mes një rendi të vjetër dhe një rendi të ri, por mes rendit ndërkombëtar dhe çrregullimit ndërkombëtar”, u shpreh ai në një intervistë për median spanjolle El Diario.
Ai shtoi se edhe pse bota po ndryshon, vlerat dhe parimet e BE-së nuk duhet të ndryshojnë.
Mes kritikave, von der Leyen u përpoq të qartësonte qëndrimin e saj të mërkurën gjatë një fjalimi në Parlamentin Evropian në Strasbourg.
Ajo pranoi se bota po përballet me ndryshime të thella, por theksoi se kjo nuk do të thotë se BE-ja do të heqë dorë nga parimet e saj themelore.
“Të shohësh botën ashtu siç është nuk e zvogëlon aspak vendosmërinë tonë për të luftuar për botën që duam. Bashkimi Evropian u themelua si një projekt paqeje”, tha ajo.
Von der Leyen shtoi se angazhimi i BE-së për paqen, për parimet e Organizata e Kombeve të Bashkuara dhe për të drejtën ndërkombëtare mbetet po aq i rëndësishëm sa në momentin e krijimit të bllokut.
“Angazhimi ynë i palëkundur për paqen, për parimet e Kartës së OKB-së dhe për të drejtën ndërkombëtare është po aq qendror sot sa ishte në fillim. Dhe ne do t’i mbrojmë gjithmonë këto parime”, theksoi ajo.
Në fjalimin e saj, von der Leyen bëri thirrje edhe për një reflektim më të thellë mbi politikën e jashtme të BE-së, e cila bazohet në parimin e unanimitetit dhe shpesh bllokohet nga vetoja e shteteve anëtare.
Aktualisht, Brukseli po përballet me vështirësi për të hequr veton e Hungaria ndaj një kredie prej 90 miliardë eurosh për Ukraina.
Ndërkohë, presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, deklaroi se një botë shumëpolare kërkon zgjidhje shumëpalëshe, një mesazh që u interpretua nga disa si kritikë e tërthortë ndaj von der Leyen.
“Ne duhet të mbrojmë rendin ndërkombëtar të bazuar në rregulla dhe parimet e Kartës së OKB-së. Shkeljet e së drejtës ndërkombëtare nuk duhet të pranohen – qoftë në Ukrainë, Grenlandë, Amerikën Latine, Afrikë, në Gaza apo në Lindjen e Mesme”, u shpreh Costa.
