Komisioni Europian do të procedojë me zbatimin e përkohshëm të marrëveshjes tregtare ndërmjet Bashkimi Europian dhe bllokut latinoamerikan Mercosur, njoftoi të premten presidentja Ursula von der Leyen. Vendimi shkaktoi reagime të forta nga kundërshtarët e marrëveshjes, të cilët argumentojnë se ky hap shmang miratimin formal të ligjvënësve europianë.
Marrëveshja synon krijimin e një zone të tregtisë së lirë që përfshin rreth 720 milionë banorë. Megjithatë, ajo mbetet e diskutueshme pasi nuk është ratifikuar ende nga Parlamenti Europian. Muajin e kaluar, eurodeputetët votuan për ta referuar marrëveshjen për shqyrtim në Gjykata e Drejtësisë e Bashkimit Europian, duke pezulluar praktikisht procesin e ratifikimit përfundimtar për deri në dy vjet.
Von der Leyen theksoi se pas konsultimeve me shtetet anëtare dhe përfaqësuesit parlamentarë, kishte vendosur të vepronte për të siguruar “një avantazh strategjik të lëvizjes së parë” në një kontekst global me konkurrencë të ashpër dhe horizonte të kufizuara vendimmarrjeje.
Reagimi i Francës dhe fermerëve
Presidenti francez Emmanuel Macron, i cili udhëhoqi kundërshtimin ndaj marrëveshjes para se të humbiste betejën në janar, kritikoi ashpër vendimin, duke e cilësuar si një veprim të njëanshëm të Komisionit mbi kokat e ligjvënësve europianë.
Për Francën, tha ai, ky zhvillim ishte “një surprizë e pakëndshme” dhe për Parlamentin Europian përfaqësonte “rrugën e gabuar”.
Edhe sektori bujqësor francez reagoi fuqishëm. Lobi kryesor i fermerëve, FNSEA, deklaroi se fermerët nuk do të sakrifikohen dhe e quajti veprimin një “mohim të papranueshëm të demokracisë”, duke akuzuar Komisionin për injorimin e referimit në gjykatë dhe të rolit të shteteve anëtare.
Rreziqet politike dhe përçarjet brenda BE-së
Zbatimi i përkohshëm mund të forcojë rezistencën në Parlamentin Europian, të acarojë shtetet skeptike si Franca dhe Polonia, dhe të rrezikojë miratimin përfundimtar kur të vijë momenti i votimit të pëlqimit.
Eurodeputetja holandeze Jessika van Leeuwen, pjesë e Partia Popullore Europiane — grupimi politik i vetë Von der Leyen — e quajti hapin “antidemokratik”, duke argumentuar se BE-ja po cenon vetë procedurat e saj vendimmarrëse.
Në të kundërt, Bernd Lange, kryetar i Komitetit për Tregtinë Ndërkombëtare në Parlamentin Europian, mbështeti vendimin, duke theksuar se situata është e jashtëzakonshme, pasi Parlamenti mund të votojë vetëm pas vendimit të Gjykatës, ndërkohë që rregullat e tregtisë globale po sfidohen nga aktorë të tjerë.
Drita jeshile dhe mbështetja nga Italia
Komisioni kishte marrë miratimin paraprak nga shtetet anëtare në janar për zbatimin e përkohshëm, me kusht që vendet e Mercosur-it të përfundonin ratifikimet e tyre. Argjentina dhe Uruguai e ratifikuan marrëveshjen të enjten.
Ministri i Jashtëm i Italisë, Antonio Tajani, e përshëndeti vendimin, duke e cilësuar si një shtysë pozitive për eksportet italiane dhe për rritjen ekonomike të vendit.
Komisioni nuk kishte përdorur mekanizmin e zbatimit të përkohshëm të një marrëveshjeje tregtare pa pritur që Parlamenti të shprehej për më shumë se një dekadë. Megjithatë, mbështetësit argumentojnë se BE-ja duhet të veprojë shpejt përballë konkurrencës nga Shtetet e Bashkuara, Kina dhe Britania e Madhe.
Komisioneri për Tregtinë, Maroš Šefčovič, iu përgjigj kritikëve duke theksuar se nuk ishte Komisioni ai që e dërgoi çështjen në Gjykatë dhe se eurodeputetët kishin pasur mundësinë të votonin për marrëveshjen para referimit, shkruan Politico.
