Agjencitë shtetërore kineze të medias konfirmuan se një shpërthim masiv që ndodhi në një impiant në pronësi të një kompanie bioteknologjike vrau të paktën tetë persona në Shanxi, në veri të Kinës, këtë fundjavë.
Shumë media aziatike e identifikuan kompaninë e përfshirë si Shanyin Jiapeng Bio-Technology, e cila raportohet se prodhon një sërë lëndësh kimike, përfshirë produkte bujqësore dhe bojëra. Asnjë nga raportet mbi incidentin nuk tregon ndonjë arsye të njohur për shpërthimin, duke bërë të ditur se hetimet janë ende në vijim.
Agjencia e lajmeve e qeverisë, Xinhua, raportoi se Partia Komuniste ka ndaluar përfaqësuesin ligjor të kompanisë, duke deklaruar se ai ose ajo është “vënë nën kontroll” pa dhënë detaje të tjera. Mbetet e paqartë në momentin e publikimit se pse u vu në shënjestër përfaqësuesi ligjor dhe asnjë punonjës tjetër i kompanisë.
Kina ka një histori të gjatë aksidentesh industriale, kimike dhe të kërkimit shkencor, si dhe keqmenaxhim korporativ e korrupsion. Ndër incidentet e ndryshme skandaloze që përfshijnë korporata biokimike ose industriale është shpërthimi famëkeq i Tianjin-it në vitin 2015 që vrau 173 persona, skandali i Changsheng Biotech në të cilin gati 1 milion fëmijëve iu administruan vaksina joefektive ose të holluara, si dhe hetimi në vijim mbi lidhjet e mundshme midis Institutit të Virologjisë në Wuhan (WIV) dhe pandemisë së koronavirusit në Wuhan.
“Një shpërthim që ndodhi në orët e para të së shtunës në një kompani bioteknologjike në Shuozhou, provinca Shanxi e Kinës Veriore, ka rezultuar në tetë viktima deri në orën 9:30 të mëngjesit të së dielës,” raportoi gazeta shtetërore kineze Global Times të dielën, “dhe shkaku i incidentit është ende nën hetim.”
“Kompania ndodhet në një zonë malore më shumë se 40 kilometra larg qendrës së rrethit. Në vendin e aksidentit, reporterët e Xinhua panë tym të dendur verdhosh që ende lëshonte shtëllunga, ndërsa operacionet e reagimit emergjent dhe pastrimit vazhdonin,” shtoi media. Global Times përshkroi se ekuipazhet e kërkim-shpëtimit u detyruan të gërmonin thellë në kompleks për të gjetur të gjithë ekipin e punës dhe gjetën trupa të shumtë — gjë që sugjeron se mund të gjenden ende viktima të tjera.
Hetimi mbi incidentin raportohet se është në duart e Komitetit për Sigurinë në Punë të Këshillit Shtetëror, duke sugjeruar se ai mund të përshkallëzohet në nivel kombëtar. Gazeta shtetërore China Daily shtoi, pa e lidhur drejtpërdrejt këtë fakt me shpërthimin, se “është nisur gjithashtu një fushatë mbarëkombëtare për të inspektuar dhe korrigjuar vendet e prodhimit të paligjshëm që përfshijnë kimikate të rrezikshme dhe aktivitete të tjera të ndërlidhura.”
Ky aksident është i fundit në disa incidente që kanë rezultuar në thirrje për kontroll më të mirë të korporatave kimike dhe farmaceutike në vend. Incidenti më i madh i tillë ndodhi në vitin 2015, kur gati 200 njerëz u vranë nga një shpërthim masiv në Tianjin, në verilindje të Kinës.
Shpërthimi, i barabartë me atë të 21 tonëve TNT, u zbulua se ishte shkaktuar nga ruajtja e pasigurt e sasive të mëdha të cianidit të natriumit dhe rezultoi në burgosjen e 49 individëve të lidhur me Ruihai Logistics. Partia Komuniste i akuzoi të burgosurit për korruptimin e zyrtarëve lokalë me qëllim ruajtjen e kimikatev në mënyrë të paligjshme pa u përballur me pasoja.
Në vitin 2018, një skandal që përfshinte bioteknologjinë tronditi kombun. Një kompani masive farmaceutike, Changsheng Biotechnology, u kap duke administruar vaksina të holluara ose ndryshe joefektive, e më pas duke prodhuar regjistra falsë vaksinash, duke përfituar jashtëzakonisht shumë përmes mashtrimit të prindërve të fëmijëve të vaksinuar. Seritë e shumta të vaksinave që kapnin shifrën e gati 1 milion dozave, u zbulua se nuk plotësonin standardet e nevojshme për të imunizuar siç duhet fëmijët e përfshirë.
Partia Komuniste e dënoi ashpër kompaninë, gjë që rezultoi në dhjetëra arrestime dhe akuza penale, si dhe bëri një lëshim të rrallë duke lejuar prindërit e fëmijëve të prekur të protestonin publikisht. Në janar 2019, një turmë prindërish të zemëruar organizoi një protestë që përfundoi me rrahjen e zyrtarëve lokalë nga prindërit për moszbatimin e duhur të rregulloreve rreth vaksinave.
Vetë pandemia e koronavirusit të Wuhan-it është bërë subjekt i spekulimeve se protokolli i pamjaftueshëm i sigurisë në Institutin e Virologjisë në Wuhan (WIV) mund të ketë qenë origjina e koronavirusit të ri. WIV njihej për studimin e koronaviruseve të lakuriqëve të natës pak para fillimit të pandemisë dhe qeveria e SHBA-së sugjeroi se “disa studiues brenda WIV u sëmurën në vjeshtën e vitit 2019, përpara rastit të parë të identifikuar të shpërthimit, me simptoma të ngjashme si me COVID-19 [koronavirusi kinez] ashtu edhe me sëmundjet e zakonshme sezonale.”
“Komuniteti i Inteligjencës (IC) vlerëson se SARS-CoV-2, virusi që shkakton COVID-19, ndoshta u shfaq dhe infektoi njerëzit përmes një ekspozimi fillestar në shkallë të vogël që ndodhi jo më vonë se nëntori 20.19, me grupin e parë të njohur të rasteve me COVID-19 që u shfaq në Wuhan, Kinë në dhjetor 2019,” do të konkludonte më vonë një hetim i Drejtorit të Inteligjencës Kombëtare (DNI).
Pas fillimit të pandemisë së koronavirusit në Wuhan, qeveria kineze u përpoq më pas të përmbante shitjen e paligjshme të produkteve false të vaksinës së koronavirusit. Në shkurt 2021, Partia Komuniste njoftoi se zyrtarët e saj kishin arrestuar 70 persona për përfshirje në gati dy duzina rastesh të vaksinave false të koronavirusit.
Më vonë atë vit, një laborator në Universitetin e Aeronautikës dhe Astronautikës në Nanjing shpërtheu. Incidenti la dy të vdekur.
Situata të rrezikshme laboratorike dhe kimike të lidhura me kompanitë kineze kanë ndodhur edhe jashtë vendit. Në vitin 2023, qeveria e SHBA-së identifikoi një laborator mjekësor ilegal në Kaliforni, i cili u zbulua se ishte në pronësi të kompanisë kineze Prestige Biotech.
Forcat e rendit e gjetën “laboratorin” të fshehur në një magazinë, ku ndodheshin një sërë mostrash patogjenësh të rrezikshëm, përfshirë malarien dhe koronavirusin e Wuhan-it, si dhe 800 kimikate, shumë prej tyre të një natyre të paqartë, shkruan Breitbart.
