Presidenti i Kinës, Xi Jinping, i tha një lidere të opozitës tajvaneze që po viziton vendin se bashkimi me Kinën kontinentale është një “pashmangshmëri historike” dhe lëshoi një paralajmërim të fortë kundër çdo hapi drejt “pavarësisë”, në takimin e parë të tillë pas një dekade.
Presidenti kinez i deklaroi Cheng Li-wun, kryetares së partisë opozitare Kuomintang (KMT) të Tajvanit, se Pekini dëshiron gjithashtu bashkëpunim më të madh me të gjitha partitë politike. Pekini pretendon sovranitet mbi Tajvanin dhe ka kërcënuar me veprim ushtarak nëse ishulli reziston në afatgjatë.
“Peizazhi aktual global po kalon ndryshime të shpejta,” tha Xi, i cili ishte i shoqëruar nga anëtarët e Komitetit të Përhershëm të Byrosë Politike, një organ elitë me shtatë anëtarë.
“Por pavarësisht situatës ndërkombëtare . . . rryma e madhe e afrimit dhe bashkimit të bashkëkombësve përtej ngushticës nuk do të ndryshojë. Kjo është një pashmangshmëri historike.”
Xi shtoi: “‘Pavarësia e Tajvanit’ është shkaktari kryesor që shkatërron paqen në Ngushticën e Tajvanit; ne absolutisht nuk do ta tolerojmë dhe nuk do ta lejojmë.”
Në përgjigjen e saj, Cheng tha se do të “nisin së bashku projektin e ringjalljes së qytetërimit kinez”.
“Megjithëse popujt përtej ngushticës jetojnë nën sisteme të ndryshme, ne do të respektojmë njëri-tjetrin dhe do të afrohemi me njëri-tjetrin,” tha ajo.
Vizita e Cheng, të cilën ajo e ka përshkruar si një “udhëtim historik për paqen”, vjen në një kohë kur Pekini ka rritur stërvitjet ushtarake rreth Tajvanit pas zgjedhjes së presidentit Lai Ching-te nga Partia Demokratike Progresive (DPP) në pushtet.
Ndryshe nga DPP, partia KMT e Cheng prej kohësh ka mbështetur lidhje më të afërta me Kinën. Edhe pse kontaktet midis udhëheqjes së saj dhe zyrtarëve kinezë nuk janë të rralla, asnjë lider aktual i KMT nuk është takuar me Xi që nga viti 2016.
Udhëtimi i Cheng vjen pak më shumë se një muaj përpara vizitës së planifikuar të presidentit amerikan Donald Trump në Pekin në mesin e majit, kur analistët spekulojnë se Xi do të përpiqet ta shtyjë atë të ndryshojë qëndrimin amerikan që mbështet Tajvanin dhe të reduktojë shitjet e armëve për Taipein.
“Takimi i sotëm midis liderëve të të dyja partive është për të ruajtur paqen dhe qetësinë e shtëpisë sonë të përbashkët,” tha Xi.
Ai shtoi se mbi bazën e “kundërshtimit të pavarësisë së Tajvanit”, ata “do të punojnë së bashku me të gjitha partitë politike, grupet dhe njerëzit nga të gjitha shtresat e shoqërisë në Tajvan . . . për të mbajtur fort të ardhmen e marrëdhënieve përtej ngushticës në duart e vetë popullit kinez”.
Gjatë vizitës së saj gjashtëditore, Cheng udhëtoi gjithashtu në Shangai dhe Nanjing, ku në Mauzoleumin e Sun Yat-sen, heroit revolucionar të Kinës, ajo u bëri thirrje të dyja palëve të shmangin konfliktin e armatosur.
“Fatkeqësitë e Kinës nuk kanë ardhur kurrë vetëm nga forcat imperialiste të jashtme, por edhe nga kundërthëniet dhe dallimet e brendshme që kanë çuar në shkatërrim të ndërsjellë,” tha Cheng.
Në Nanjing, ajo theksoi gjithashtu se të gjitha partitë në Taipei duhet të “mbështesin Konsensusin e vitit 1992 dhe të kundërshtojnë pavarësinë e Tajvanit”. Ky konsensus i referohet një marrëveshjeje midis të dërguarve gjysmë-zyrtarë nga Pekini dhe Taipei në vitin 1992 se të dyja palët e Ngushticës së Tajvanit i përkasin “Një Kine”, pa përcaktuar qartë se nën cilën qeveri.
Lev Nachman, politolog në Universitetin Kombëtar të Tajvanit, tha se komentet e Cheng janë tipike për stilin e saj politik brenda KMT, që anon më shumë drejt retorikës së Kinës kontinentale.
“Ajo ka një linjë që nuk dëshiron të jetë një gur shahu për forcat e jashtme [si SHBA], për të cilën jam i sigurt se Amerika do të ketë pyetje për të, por që është gjithashtu një linjë që jam i sigurt se Xi Jinping është shumë i kënaqur ta dëgjojë,” tha Nachman.
Megjithatë, ai theksoi se qëndrimi i saj nuk është domosdoshmërisht i përbashkët për të gjithë KMT-në, pasi liderë të tjerë të rëndësishëm janë shumë më pak të zëshëm në kundërshtimin e pavarësisë së Tajvanit.
https://www.ft.com/content/e4aecf2e-9975-4b44-b01c-d6f2b8435386
