Në mëngjesin e 22 shkurtit, forcat speciale meksikane vranë Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, i njohur si “El Mencho”, në qytetin malor Tapalpa, duke i dhënë fund një kërkimi mbi dhjetëvjeçar për një nga bosët më të fuqishëm dhe më të pakapshëm të drogës në Meksikë.
Versioni zyrtar i autoriteteve është i thjeshtë: një helikopter i ushtrisë zbarkoi para agimit mbi një duzinë efektivësh pranë vendstrehimit të tij; shpërtheu një përplasje me armë dhe Mencho u gjet rëndë i plagosur në shkurre, ku ishte larguar vetëm me dy truproja. Ai humbi jetën gjatë transportimit ajror drejt spitalit në Mexico City.
Megjithatë, gazetari veteran i karteleve Ioan Grillo, duke shkruar për platformën e tij CrashOut, raporton se disa burime të sigurisë meksikane dhe amerikane i kanë thënë se vendimi ishte marrë para nisjes së operacionit: Mencho nuk duhej të kapej i gjallë.
Kur ushtarët e nxorën të plagosur nga shkurret dhe e ngarkuan në një avion ushtarak, raportohet se edhe dy bashkëpunëtorë të tij humbën jetën gjatë transportit. Tre persona që vdesin nga plagët në të njëjtin avion ushtarak është një fakt i vështirë për t’u besuar, dhe Ioan Grillo nuk e shmang aspak domethënien që kjo ngjarje mbart.
Nëse Nemesio Rubén Oseguera Cervantes (“El Mencho”) u ekzekutua në atë avion, me shumë gjasë nuk do të konfirmohet kurrë zyrtarisht.
Por, siç thekson Grillo, duke pasur parasysh mijëra njerëzit që karteli CJNG ka vrarë dhe varret masive që ka lënë pas në gjithë Meksikën, numri i atyre që do të kërkojnë përgjigje për fatin e Menchos pritet të jetë shumë i vogël.
Sipas Los Angeles Times, rrethanat që bënë të mundur operacionin tregojnë shumë për mënyrën se si u lokalizua objektivi. Një natë para bastisjes, Nemesio Rubén Oseguera Cervantes (El Mencho) kishte organizuar një festë në pronën ku ndodhej i fshehur. Një grua me të cilën kishte lidhje romantike, e cila ishte nën vëzhgim nga autoritetet, u largua prej andej në mëngjes, duke çuar në zbulimin e vendndodhjes së tij.
Autoritetet thuhet se kishin vetëm pak orë kohë për të planifikuar operacionin pasi konfirmuan lokacionin. Kur mbërritën helikopterët, Mencho kishte rreth një duzinë truproje, shumë më pak se zakonisht, dhe në momentin kur ushtarët e gjetën të fshehur në shkurre, ai shoqërohej vetëm nga dy persona.
Kabinët ku ai kaloi orët e fundit të jetës ishin sanksionuar më herët nga U.S. Treasury për lidhje me kartelin CJNG. Qëndrimi në një vend që ishte tashmë nën vëzhgimin e Uashingtonit do të dukej si një rrezik i hapur.
Megjithatë, për një njeri që sipas raportimeve ndryshonte vendndodhje çdo dy ditë, kjo mund të kishte logjikën e vet. Një pronë që ishte kontrolluar më parë dhe ishte lënë mënjanë mund të dukej, sado gabimisht, si një vend i sigurt një strehë “e fshehur në sy të të gjithëve”.
Goditja pikërisht në këtë moment kishte kuptim të plotë. Mencho, pa aparatin e tij të zakonshëm të sigurisë, ishte pothuajse me siguri një rast i rrallë, dhe me administratën e Donald Trump që ushtronte presion mbi Meksikën për rezultate konkrete kundër karteleve, kjo ishte një dritare që qeveria meksikane nuk mund ta linte të hapur.
Qarkullojnë disa thashetheme se edhe anëtarë të tjerë të rangut të lartë të kartelit janë vrarë gjatë operacionit, por përveç një personi të njohur si El Tuli, këto informacione mbeten ende të pakonfirmuara.
Për të kuptuar çfarë është humbur dhe çfarë është çliruar pas vdekjes së tij, duhet kuptuar se çfarë përfaqësonte Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, i njohur si Mencho. Ai ishte figura më përcaktuese e krimit të organizuar në Meksikë gjatë dekadës së fundit, duke e shndërruar CJNG nga një grup rajonal në një forcë kombëtare me prani pothuajse në çdo shtet të vendit.
Aftësinë e tij për mbijetesë dhe guxim ekstrem e tregoi që në vitin 2015, kur CJNG rrëzoi një helikopter ushtarak meksikan gjatë një përpjekjeje për arrestimin e tij në Jalisco. Ky akt i hapur lufte ndaj shtetit shënoi momentin kur karteli u imponua në skenën kombëtare në një mënyrë që askush nuk mund ta injoronte.
Por shkalla e ngritjes së Nemesio Rubén Oseguera Cervantes nuk mund të ndahet kurrë nga shkalla e vuajtjeve që ajo prodhoi. Zgjerimi i CJNG në të gjithë Meksikën la pas varre masive, komunitete të zhvendosura dhe ekonomi lokale të shkatërruara.
Karteli u shndërrua në një nga furnizuesit kryesorë të fentanilit për Shtetet e Bashkuara, një drogë që ka shkaktuar vdekjen e qindra mijëra amerikanëve. Luftërat territoriale të tij, të zhvilluara me armë të nivelit ushtarak, dronë me eksplozivë dhe një strategji të qëllimshme brutaliteti spektakolar, shkatërruan rajone të tëra dhe detyruan popullsi të tëra të braktisnin shtëpitë e tyre. Gazetarë, policë, zyrtarë lokalë dhe qytetarë të zakonshëm e paguan me jetën faktin se ndodheshin në zona që CJNG synonte t’i kontrollonte.
Reagimi ndaj vdekjes së tij ishte i menjëhershëm dhe i dhunshëm. Anëtarë të kartelit ngritën bllokada të koordinuara rrugore dhe i vunë flakën automjeteve në pjesë të ndryshme të Meksikës. Ende mbetet e paqartë nëse kjo nisi si një përpjekje e dëshpëruar për ta detyruar qeverinë t’ua dorëzonte Menchon, si një tentativë e fundit për të kthyer të pakthyeshmen, apo si hakmarrje pasi vdekja e tij u konfirmua – apo një përzierje e të dyjave.
Ajo që u dëshmua pa asnjë dyshim është se CJNG ruan ende aftësinë për të destabilizuar vendin edhe pa themeluesin e tij.
Ndërkohë, pyetja se kush e drejton tani këtë organizatë ka marrë përgjigje. Disa burime, përfshirë edhe të kontaktuara drejtpërdrejt nga autori i këtij raportimi, tregojnë se drejtuesi i ri i CJNG është Juan Carlos Valencia González, i njohur me nofkën “El 3”.
El 3 është djali i gruas së Menchos dhe djali i Armando Valencia Cornelio, ish-kryetarit të kartelit Valencia, duke i dhënë kështu një linjë gjaku që lidhet me dy nga organizatat kriminale më të fuqishme në historinë moderne të Meksikës. Emergjenca e tij si pasardhës nuk është surprizë: El 3 konsiderohet kandidat serioz për pasardhës që të paktën nga viti 2019 dhe ka operuar prej kohësh në nivelet më të larta të CJNG.
Një detaj që e veçon: ai ka lindur në Shtetet e Bashkuara, duke e bërë, nëse burimet janë të sakta, qytetarin e parë amerikan që drejton një kartel të madh meksikan. Burimet pranojnë se brenda organizatës mbizotëron një pasiguri e dukshme.
CJNG nuk funksionon si një zinxhir i unifikuar komandash, por si një rrjet qelizash gjysmë-autonome të shpërndara në të gjithë vendin, dhe disa nënkomandantë të fuqishëm pritet të nënshtrohen te lideri i ri. Kjo nënshtrim mund të mbajë përkohësisht, por e ardhmja mbetet e pasigurt.
Mundësia që organizata të shpërbëhet nuk është shenjë optimizmi: një CJNG i dobësuar por i unifikuar është djalli që njohim; një CJNG i copëtuar, ku nënkomandantët rajonalë fitojnë pavarësi dhe konkurrojnë për pushtet, është shumë më i rrezikshëm dhe i vështirë për t’u menaxhuar.
VINI RE: Ky artikull është pronësi intelektuale e BorderlandBeat
