Në vitin 2026, drejtësia shqiptare nuk do të gjykohet vetëm nga sallat e gjyqit, por edhe nga një kriter shumë më i prekshëm për ekonominë që është koha. Me miratimin e kalendarit vjetor të inspektimeve, Inspektori i Lartë i Drejtësisë po sinjalizon një zhvendosje të qartë të fokusit nga kontrolli formal drejt matjes së performancës reale të sistemit gjyqësor dhe zbatimit konkret të rekomandimeve të dhëna më herët.
Kalendarit të inspektimeve për 2026 i paraprin një analizë e të dhënave të mbledhura nga ankesat, gjetjet e mëparshme dhe problematikat e përsëritura në gjykata dhe prokurori. Por ndryshe nga vitet e kaluara, theksi nuk është vetëm te identifikimi i shkeljeve, por te verifikimi a ka prodhuar ndonjë efekt real cikli i rekomandimeve dhe ndërhyrjeve institucionale apo sistemi ka mbetur në të njëjtin nivel efikasiteti.
Jo vetëm për qytetarët që presin me vite për zgjidhjen e çështjeve, por edhe për biznesin, investimet dhe funksionimin normal të tregut. Çdo proces i zvarritur përkthehet në kapital të bllokuar, kontrata të pezulluara, kredi të pasigurta dhe rritje të kostove operative për ndërmarrjet.
Një element kyç i planit është monitorimi i efikasitetit procedural. Nuk bëhet fjalë vetëm për respektimin formal të afateve ligjore, por për aftësinë e institucioneve për të menaxhuar fluksin e çështjeve dhe për të shmangur grumbullimin e dosjeve të prapambetura. Në terma ekonomikë, dosjet e grumbulluara në gjykata janë një barrë që e mban peng gjithë sistemin.
ILD synon që në 2026 inspektimi të mos jetë më një ushtrim retrospektiv, por një instrument presioni për ndryshim operacional. Zbatimi i rekomandimeve do të ndiqet në mënyrë aktive, duke e kthyer procesin nga një raport formal në një mekanizëm llogaridhënieje.
Kalendarit të inspektimeve i paraprin një analizë e gjerë e ankesave të qytetarëve, gjetjeve të mëparshme dhe problematikave që përsëriten në mënyrë ciklike në funksionimin e gjykatave dhe prokurorive. Pikërisht këto sinjale nga terreni kanë orientuar prioritetet për 2026, duke e kthyer inspektimin nga një ushtrim formal në një mjet presioni institucional.
VINI RE: Ky material është pronësi intelektuale e Monitor
