Autoritetet iraniane kanë pranuar për herë të parë se rreth 3,000 persona janë vrarë gjatë shtypjes së protestave mbarëkombëtare, mes akuzave të ndërsjella dhe përshkallëzimit të tensioneve me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin.
Një zyrtar i lartë i Republikës Islamike deklaroi se mes viktimave ka edhe qindra anëtarë të forcave të sigurisë, duke fajësuar “terroristët” dhe duke përsëritur linjën zyrtare se trazirat janë nxitur nga SHBA-ja dhe Izraeli. Sipas tij, dhuna është rezultat i veprimeve të “rebelëve”, jo i shtetit.
Një tjetër figurë e regjimit konfirmoi se një raport i brendshëm qeveritar e vlerëson numrin e të vrarëve në të paktën 3,000, me paralajmërimin se shifra mund të rritet. Ky vlerësim është dukshëm më i lartë se të dhënat e deritanishme të organizatave të të drejtave të njeriut, por mbetet më i ulët se pretendimet e opozitës iraniane jashtë vendit, e cila flet për 10,000 deri në 12,000 viktima.
Media opozitare Iran International raportoi se hetimet e saj tregojnë për të paktën 12,000 të vrarë, ndërsa CBS News citoi burime në Uashington që e vendosin bilancin mes 10,000 dhe 12,000.
Trump ashpërson qëndrimin
Në këtë klimë, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka sinjalizuar një qëndrim më konfrontues ndaj Teheranit. Në një postim në Truth Social, ai njoftoi anulimin e bisedimeve të planifikuara me zyrtarë iranianë dhe u bëri thirrje protestuesve të vazhdojnë demonstratat.
“Patriotë iranianë, vazhdoni protestën. Mbani shënim emrat e vrasësve – ata do të paguajnë,” shkroi Trump, duke shtuar se ndihma është “rrugës” dhe duke përdorur akronimin “MIGA” (Make Iran Great Again).
Reagimi i Teheranit ishte i menjëhershëm. Sekretari i Këshillit Kombëtar të Sigurisë së Iranit, Ali Larijani, deklaroi se “vrasësit kryesorë të popullit iranian janë Trump dhe Netanyahu”, duke përshkallëzuar më tej retorikën.
Bllokim komunikimesh dhe arrestime masive
Postimi i Trump erdhi një ditë pasi ai kishte bërë të ditur se Irani kishte propozuar rinisjen e bisedimeve mbi programin bërthamor, ofertë që ai kishte sinjalizuar se ishte i gatshëm ta shqyrtonte. Megjithatë, raportet mbi numrin e viktimave duket se kanë ngurtësuar pozicionin amerikan.
Ndërkohë, autoritetet iraniane kanë vazhduar ndërprerjen e internetit për të izoluar vendin. Bllokimi ka zgjatur pesë ditë, megjithëse të martën u raportua një lehtësim i pjesshëm që u mundësoi disa qytetarëve të kontaktojnë jashtë vendit.
Në terren, banorët flasin për prani të shtuar të forcave të sigurisë, veçanërisht në Teheran. Autoritetet urdhëruan rihapjen e dyqaneve në Pazarin e Madh, një nga qendrat kryesore të protestave, në përpjekje për të krijuar pamjen e normalitetit.
Sipas HRANA-s, mbi 10,600 persona janë arrestuar. Organizata Iran Human Rights raportoi se një 26-vjeçar, Arfan Soltani, është dënuar me vdekje pas një procesi të përshpejtuar gjyqësor, me ekzekutimin që pritet të kryhet së shpejti.
Televizioni shtetëror vazhdon të transmetojë pamje mbështetjeje për regjimin, duke paraqitur protestat si veprimtari në shërbim të “armiqve të Iranit”, ndërsa autoritetet pretendojnë se kanë sekuestruar pajisje elektronike të destinuara për “sabotim dhe spiunazh” në zonat e protestës, shkruan Ynet.
