Ekziston një armëpushim në Iran, por një marrëveshje ende duket e largët dhe është e paqartë nëse bisedimet që pritet të zhvillohen këtë fundjavë në Pakistan do t’i afrojnë palët më pranë një zgjidhjeje.
Në Liban, sulmet izraelite janë reduktuar me udhëzim të presidentit amerikan Donald Trump, por bombardimet me raketa nga Hezbollah vazhdojnë. Ndërsa Islamabadi pret mbërritjen e palëve, ja një vështrim më i detajuar se çfarë pritet në kryeqytetin pakistanez.
Kush po merr pjesë në bisedime?
Zëvendëspresidenti JD Vance do të udhëheqë delegacionin amerikan, së bashku me dhëndrin e Trump, Jared Kushner, dhe të dërguarin special të presidentit, Steve Witkoff. Vance nuk konsiderohet ndër mbështetësit më të fortë të luftës brenda rrethit të ngushtë të Trump. Ai ka shprehur vazhdimisht skepticizëm ndaj ndërhyrjeve ushtarake dhe në të kaluarën ka folur kundër dërgimit të forcave në një luftë pa afat kohor.
Irani nuk e ka shpallur zyrtarisht delegacionin e tij, por mediat lokale raportojnë se kryetari i parlamentit Mohammad Bagher Ghalibaf do ta drejtojë atë. Ministri i Jashtëm Abbas Araghchi pritet gjithashtu të marrë pjesë, së bashku me zyrtarë të lartë nga Garda Revolucionare.
Delegacione nga vendet e Gjirit, përfshirë Katarin dhe Arabinë Saudite, të cilat përballuan qindra raketa dhe dronë iranianë gjatë luftës, pritet gjithashtu të mbërrijnë dhe mund të marrin pjesë në takime dytësore.
Çfarë është në agjendë?
Trump iu referua një “propozimi me 10 pika nga Irani”, të cilin e përshkroi si “bazë për negociata”. Por lista me 10 pika e paraqitur nga Irani përfshin kërkesa që amerikanët i kundërshtojnë fort.
Ndër to janë njohja e kontrollit të Iranit mbi Ngushticën e Hormuzit, kompensim për dëmet e luftës, një marrëveshje lidhur me pasurimin e uraniumit, përfundimi i luftës kundër Iranit dhe aleatëve të tij, si dhe tërheqja e SHBA-së nga të gjitha bazat e saj në rajonin e Gjirit.
Në të njëjtën kohë, CNN raportoi se Trump dhe ekipi i tij kanë një propozim të vetin, që përfshin 15 pika.
Çfarë mund të arrijnë bisedimet?
Pavarësisht pasigurisë, burime të njohura me çështjen i thanë CNN se zyrtarët amerikanë janë përgatitur me shpejtësi gjatë 24 orëve të fundit për bisedimet. Pavarësisht mosmarrëveshjeve, Trump i tha NBC se është “shumë optimist” se do të arrihet një marrëveshje paqeje dhe tha se bisedat private sugjerojnë se liderët iranianë duan paqe.
Mbeten pyetje kritike mbi armëpushimin dhe bazën e negociatave. Ndërsa Irani dhe Pakistani kanë deklaruar se armëpushimi përfshin edhe Libanin, Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli këmbëngulin se Libani është një çështje e veçantë.
Edhe pasi kryeministri Benjamin Netanyahu tha se synon bisedime paqeje me Libanin, ai e bëri të qartë se ato do të zhvillohen ndërkohë që luftimet vazhdojnë. Presidenti iranian Masoud Pezeshkian tha se çdo negociatë paqeje do të ishte “e pakuptimtë” nëse bombardimet në Liban vazhdojnë.
Çfarë po thotë Trump?
Në kontrast me komentet e tij optimiste për NBC, Trump përdori një ton shumë më të ashpër në një seri postimesh në platformën e tij Truth Social, duke iu rikthyer kërcënimeve ndaj Iranit.
“Nafta do të fillojë të rrjedhë përsëri shumë shpejt. Do ta shihni që nafta do të fillojë të rrjedhë, me ose pa ndihmën e Iranit. Për mua nuk ka asnjë ndryshim,” shkroi ai.
Disa orë më vonë ai publikoi një tjetër postim: “Irani po bën një punë shumë të dobët, disa do të thoshin të turpshme, duke lejuar lëvizjen e naftës përmes Ngushticës së Hormuzit. Ky nuk është marrëveshja që kemi!”
Ai sulmoi gjithashtu gazetën The Wall Street Journal, e cila raportoi se ai kishte shpallur fitoren ndaj Iranit shumë herët. “Në fakt, është një fitore dhe nuk ka asgjë ‘të parakohshme’ për këtë!” shkroi ai.
Më vonë, në një intervistë për New York Post, Trump lëshoi një tjetër paralajmërim, duke thënë se anijet amerikane në Lindjen e Mesme po armatosen sërish në rast se negociatat dështojnë.
Në një postim tjetër, Trump tha se Irani po mbështetet në atë që ai e quajti “shantazh afatshkurtër të botës përmes përdorimit të rrugëve ujore ndërkombëtare”, një referencë e dukshme për Ngushticën e Hormuzit. Ai shtoi: “Iranianët duket se nuk e kuptojnë se nuk kanë asnjë kartë në dorë … Arsyeja e vetme pse janë ende gjallë sot është që të negociojnë!”
Çfarë po ndodh në Islamabad?
Një izolim i plotë i zonave është vendosur në rrugët e Islamabadit ndërsa përgatitjet për negociatat intensifikohen.
Pakistani shihet gjerësisht si një nga përfituesit më të mëdhenj të luftës, si për faktin se, ndryshe nga pothuajse të gjithë fqinjët e Iranit, nuk u godit nga raketa, ashtu edhe për vendimin për të pritur bisedimet në kryeqytetin e tij. Zyrtarët pakistanezë këmbëngulin se bisedimet me rëndësi të madhe do të zhvillohen sipas planit gjatë fundjavës.
The Guardian raportoi se përpara raundit të parë, trupa të ushtrisë dhe forca paramilitare Rangers u vendosën dhe siguria u rrit në të gjithë kryeqytetin. U shpall pushim zyrtar të enjten dhe të premten, dhe rrugët ishin jashtëzakonisht të boshatisura.
Zyrtarët pakistanezë kanë qëndruar kryesisht të heshtur për organizimin e bisedimeve për shkak të ndjeshmërive të sigurisë dhe diplomacisë, por thanë se përgatitjet po vazhdojnë me shpejtësi të plotë.
“Prioriteti ynë është që bisedimet të zhvillohen pa probleme,” tha një zyrtar. “Nuk duam të shihemi si pengues. Roli ynë është të lehtësojmë dhe të ndërmjetësojmë. Do t’ia lëmë Iranit dhe Shteteve të Bashkuara të bëjnë publike çdo zhvillim, nëse ata zgjedhin ta bëjnë këtë.”
Megjithatë, të premten në mbrëmje, kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif tha se momenti është “tani ose kurrë” për sa i përket mundësisë për të arritur një armëpushim të përhershëm.
Ku do të zhvillohen bisedimet?
Për shkak të rrezikut të lartë të sigurisë, zyrtarët pakistanezë konfirmuan se po shqyrtohen tre deri në katër vende të mundshme për takimin kritik midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara.
Zyrtarët më të lartë pritet të qëndrojnë në hotelin luksoz Serena në Islamabad, i cili mund të shërbejë edhe si vendi i bisedimeve. Hoteli është boshatisur nga mysafirët dhe rrugët brenda një rrezeje prej tre kilometrash janë mbyllur për qarkullimin dhe janë vendosur nën kontrollin e ushtrisë.
Vende të tjera të mundshme përfshijnë zyrën e kryeministrit, Qendrën e Konventave në Islamabad ose një strukturë ushtarake të sigurt, shkruan Ynet.
