Irani ka qarkulluar një letër për vendet anëtare të Organizatës Ndërkombëtare Detare (IMO), ku thuhet se “anijet jo-armiqësore” mund të kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit “në koordinim me autoritetet iraniane”.
Në letrën e shpërndarë mes anëtarëve të IMO-s të martën dhe të siguruar nga Financial Times, Ministria e Jashtme e Iranit tha se Teherani kishte “marrë masa të nevojshme dhe proporcionale për të parandaluar agresorët dhe mbështetësit e tyre që të shfrytëzojnë Ngushticën e Hormuzit për të avancuar operacione armiqësore kundër Iranit”.
Kjo rrugë ujore kritike ka qenë praktikisht e mbyllur për pothuajse të gjitha anijet, me përjashtim të një numri shumë të kufizuar, që nga fillimi i luftës SHBA-Izrael kundër Iranit më 28 shkurt. Më parë, rreth një e pesta e naftës botërore kalonte përmes kësaj ngushtice, si dhe shumica e anijeve të mallrave dhe kontejnerëve që shërbejnë vendet e Gjirit.
Rreth 3,200 anije janë bllokuar në Gjirin Persik, duke hezituar të rrezikojnë kalimin përmes ngushticës së ngushtë, e cila në pikën më të ngushtë është vetëm 21 milje detare e gjerë. Të paktën 22 anije janë goditur nga Irani që nga shpërthimi i konfliktit.
IMO, një organ i Kombeve të Bashkuara që përcakton standardet ndërkombëtare për transportin detar, zhvilloi javën e kaluar një mbledhje emergjente të anëtarëve për të trajtuar krizën. Organizata është në bisedime për të krijuar një korridor humanitar, që do të lejonte anijet që po u mbarojnë furnizimet të dalin nga Gjiri.
Ditët e fundit, të dhënat e gjurmimit të anijeve kanë sugjeruar se Irani po lejon një numër të vogël anijesh të kalojnë përmes një rruge që ndodhet brenda ujërave të tij territoriale. Analistët besojnë se kjo rrugë u mundëson autoriteteve iraniane të verifikojnë identitetin e anijeve përpara se t’u japin leje për kalim.
Sipas Lloyd’s List Intelligence dhe një personi me njohuri për situatën, disa anije kanë paguar deri në 2 milionë dollarë Iranit për të siguruar kalimin e sigurt përmes Gjirit.
“Të gjitha qeveritë duhet të dalin përpara dhe të përpiqen të ndihmojnë në zgjidhjen e kësaj situate,” tha SV Anchan, drejtori ekzekutiv i kompanisë amerikane Safesea Group, anija e së cilës, Safesea Vishnu, u sulmua më 11 mars dhe tani konsiderohet “e pariparueshme”.
Teherani tha në letër se anijet e lidhura me SHBA-në dhe Izraelin, si dhe “pjesëmarrës të tjerë në agresion”, nuk kualifikohen për kalim të pafajshëm ose jo-armiqësor.
Nuk ka shenja se Teherani synon të heqë dorë nga ndikimi i tij mbi këtë rrugë ujore, pavarësisht kërcënimeve nga presidenti amerikan Donald Trump.
Zyrtarë dhe politikanë iranianë kanë sugjeruar se nuk do të ketë kthim në situatën e para luftës në Ngushticën e Hormuzit, edhe nëse konflikti aktual përfundon.
Parlamenti iranian po përgatitet të paraqesë rregulla të reja që do të rregullojnë trafikun përmes Ngushticës së Hormuzit, sipas deputetit Mansour Alimardani. Propozimi është ende në një fazë të hershme dhe duhet fillimisht të shqyrtohet nga departamenti ligjor i parlamentit përpara se t’u paraqitet deputetëve. Më pas do të kërkojë miratimin e shumicës për t’u bërë ligj.
“Irani ka ndjekur gjithmonë një politikë bashkëpunimi ndërkombëtar në Ngushticën e Hormuzit, por presioni në rritje nga sanksionet e paligjshme e ka çuar republikën islamike të kufizojë përkohësisht kalimin e mallrave, për të treguar aftësinë e saj për të menaxhuar tranzitin global të energjisë,” tha Alimardani për agjencinë Mehr në Teheran shkruan FT.
Ai shpjegoi se plani ka dy komponentë: “Së pari, për t’iu kundërpërgjigjur veprimeve të vendeve që mbështetën sanksionet amerikane kundër Iranit, dhe së dyti, për të zhvendosur transaksionet nga dollari amerikan drejt valutave alternative.:
