Franca i ka kthyer Bregut të Fildishtë “Djidji Ayokwe”, një tupan i shenjtë “folës” i marrë gjatë sundimit francez, njoftoi UNESCO të dielën, duke theksuar se riatdhesimi i artifaktit çon përpara përpjekjet për të rikthyer trashëgiminë afrikane të vjedhur nga fuqitë koloniale.
Instrumenti muzikor, qendror në traditat kulturore dhe artistike të popullit Ebrie, përdorej për të paralajmëruar rrezikun, për të mobilizuar komunitetet për luftë dhe për të thirrur fshatarët për ceremonitë. Trupat koloniale franceze e konfiskuan tupanin në vitin 1916 për të shtypur rezistencën e popullit Atchan. Ai u transportua në Francë në vitin 1929, ku fillimisht u mbajt në Musée de l’Homme përpara se të transferohej në vitin 2006 në Muzeun Quai Branly–Jacques Chirac në Paris.
Ceremonia e dorëzimit u zhvillua në muze në prani të ministres së kulturës së Bregut të Fildishtë, Francoise Remarck, dhe homologes së saj franceze, Rachida Dati. UNESCO tha se e mbështeti procesin përmes zyrtarëve të saj në Abidjan dhe ndau 100,000 dollarë për të ndihmuar në përmirësimin e ruajtjes dhe promovimit publik të tupanit pas kthimit të tij.
“Gjithë Bregu i Fildishtë është gati ta mirëpresë atë,” tha Remarck gjatë ceremonisë në Paris. Dati u shpreh se ishte “jashtëzakonisht e prekur” nga “kthimi i këtij simboli” që “më në fund po kthehet në atdheun e tij.”
Ky veprim vjen mes debatit në rritje në Evropë mbi trashëgiminë e koleksioneve të epokës koloniale që mbahen në muzetë perëndimorë. Në vitin 2017, Presidenti francez Emmanuel Macron u zotua të përshpejtojë kthimin e artifakteve kulturore afrikane të mbajtura nga ish-fuqitë koloniale.
Franca bëri një hap të rëndësishëm në atë drejtim në fund të vitit 2021, kur i ktheu Beninit 26 thesare, të plaçkitura nga trupat franceze në shekullin e 19-të nga pallati mbretëror i Abomey.
Kthimi i Djidji Ayokwe shihet nga zyrtarët kulturorë si një tjetër moment historik në përpjekjet e vazhdueshme për të adresuar padrejtësitë historike, duke forcuar në të njëjtën kohë lidhjet kulturore midis ish-fuqive koloniale dhe kombeve afrikane, shkruan Rt.
