Bashkimi Evropian po shqyrton masa kundërtarifore dhe sanksione ekonomike të forta ndaj Shteteve të Bashkuara, pas kërcënimeve të presidentit amerikan, Donald Trump, për vendosjen e tarifave ndaj importeve nga tetë vende evropiane që kundërshtojnë planet e tij për Groenlandën, e cila është territor autonom danez.
Ministrat evropianë e kanë quajtur këtë “shantazh” dhe paralajmërojnë se kërcënimet ekonomike mund të çojnë në një “spiralë të rrezikshme”.
Në një deklaratë të përbashkët, udhëheqësit e Danimarkës, Norvegjisë, Suedisë, Francës, Gjermanisë, Mbretërisë së Bashkuar, Holandës dhe Finlandës theksuan se janë të angazhuar për të mbrojtur sovranitetin e tyre dhe se tarifat amerikane “minojnë marrëdhëniet transatlantike dhe rrezikojnë një spiralë të rrezikshme në rënie”.
Emmanuel Macron, presidenti i Francës, bëri thirrje që udhëheqësit evropianë të përdorin instrumentin anti-shtrëngues të BE-së, i njohur si “bazuka e madhe”, nëse SHBA vendos tarifat e kërcënuara.
“Asnjë intimidim ose kërcënim nuk do të na ndikojë – as në Ukrainë, as në Groenlandë, as kudo tjetër në botë”, tha Macron, sipas The Guardian.
Giorgia Meloni, kryeministrja italiane dhe një nga aleatet më të afërta të Trump brenda BE-së, e përshkroi kërcënimin si një “gabim”, ndërsa David van Weel, ministri i Jashtëm holandez, e quajti “shantazh”.
Instrumenti anti-shtrëngues i BE-së, që deri tani nuk është përdorur, mundëson vendosjen e masave ekonomike ndëshkuese ndaj një shteti që përpiqet të imponojë ndryshime politike përmes presionit ekonomik, duke përfshirë tarifa ose kufizime investimesh.
Sipas burimeve diplomatike, BE po shqyrton gjithashtu rivendosjen e paketës kundërtarifore ndaj mallrave amerikane me vlerë 93 miliardë euro, që ishte pezulluar pas marrëveshjes tregtare të vitit të kaluar. Masa do të ndikonte tek automjetet, mallrat industrialë, ushqimet dhe pijet nga SHBA.
Pedro Sánchez, kryeministri i Spanjës, paralajmëroi se një ndërhyrje ushtarake e SHBA në Groenlandë do të bënte Vladimir Putin-in “njeriun më të lumtur në botë”, duke legjitimuar pushtimin rus në Ukrainë dhe kërcënuar NATO-n.
Kaja Kallas, shefja e diplomacisë së BE-së, shtoi se Kina dhe Rusia mund të përfitojnë nga ndasitë mes SHBA dhe Evropës, duke paralajmëruar se tarifat rrezikojnë të bëjnë Evropën dhe SHBA më të varfër dhe minojnë prosperitetin e përbashkët.
Lars Løkke Rasmussen, ministri i Jashtëm i Danimarkës, tha se qëllimi i shtimit të pranisë ushtarake në Groenlandë ishte për të forcuar sigurinë në Arktik dhe se vendosja e tarifave nga Trump erdhi si surprizë pas bisedimeve konstruktive me zyrtarë amerikanë.
Lars Klingbeil, zëvendëskancelari gjerman, deklaroi: “Ne do të zgjerojmë gjithmonë dorën për zgjidhje të përbashkëta me SHBA, por nuk do të lejojmë të na shantazhojnë, dhe do të ketë një përgjigje evropiane.”
Shtetet e BE-së janë mbledhur në një seancë emergjente për të koordinuar përgjigjen ndaj kërcënimeve, ndërsa shpresohet që instrumenti anti-shtrëngues i BE-së të përdoret për të dërguar një mesazh të qartë: Evropa nuk mund të shantazhohet në politikën e saj të jashtme dhe në ruajtjen e sovranitetit të saj.
