Presidenti Trump thotë se SHBA-ja duhet ta zotërojë Groenlandën për sigurinë kombëtare.
Ndonëse shumë amerikanë dhe evropianë thonë se SHBA-ja nuk ka nevojë ta ketë ishullin Arktik për të forcuar mbrojtjen veriore, ekziston një dakordësi e gjerë se Groenlanda luan një rol të madh në mbrojtjen detare dhe raketore për Amerikën e Veriut dhe përgjatë Atlantikut Verior.
Hartat e mëposhtme tregojnë pse Groenlanda është aq e rëndësishme.
Në shumicën e hartave, Groenlanda duket e largët dhe gjigante. Kjo vjen pjesërisht si rezultat i shikimit të Tokës sferike në një hartë të rrafshët.
E parë me përmasa të sakta, Groenlanda zvogëlohet pak dhe shihet qartë se është pranë Amerikës së Veriut dhe në mes të territorit të Organizatës së Traktatit të Atlantikut Verior (NATO).
Megjithatë, Groenlanda është e madhe. Ajo është më e madhe se Kalifornia dhe Meksika, dhe pothuajse katër herë më e madhe se Teksasi.
NJË PIKË STRATEGJIKE
Groenlanda gjendet gjithashtu në një vendndodhje jashtëzakonisht strategjike: midis pjesëve të NATO-s në Amerikën e Veriut dhe Evropë, midis NATO-s dhe Rusisë, dhe në skajin lindor të Arktikut. Kjo është arsyeja pse SHBA-ja ka tentuar vazhdimisht ta blejë ishullin për më shumë se një shekull.
Groenlanda ndodhet aty ku Oqeani Atlantik takohet me Oqeanin Arktik. Anijet dhe nëndetëset ruse që drejtohen drejt jugut nga bazat rreth rajonit të Arktikut kalojnë përmes ujërave midis Groenlandës, Islandës, Mbretërisë së Bashkuar dhe Norvegjisë.
Të gjitha këto janë territore të NATO-s, ndaj janë pika mbrojtëse jetike për aleancën. Që nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022, NATO ka shtuar patrullimet ajrore dhe detare në këto ujëra, të njohura si “GIUK Gap” dhe “Bear Gap”.
Groenlanda është gjithashtu vendimtare për mbrojtjen ajrore të NATO-s. Përgjatë rrugës më të shkurtër të fluturimit midis Moskës dhe Uashingtonit – një hark i njohur si distanca e rrethit të madh – Groenlanda ndodhet në mes. Ajo është linja e parë e frontit të NATO-s në pjesën më të madhe të Arktikut.
MBROJTJA RAKETORE
Nëse Rusia ose Kina do lëshonin raketa balistike ndërkontinentale drejt SHBA-së, shumë prej tyre ka gjasa të kalonin mbi Groenlandë. Kjo është arsyeja pse SHBA-ja ka një bazë të Forcave Hapësinore në ishull, duke skanuar qiejt për sulme të mundshme. SHBA-ja dhe NATO po shqyrtojnë shtimin e më shumë pajisjeve për zbulimin e raketave në Groenlandë dhe përreth saj.
Gjatë Luftës së Ftohtë, SHBA-ja dhe aleatët kishin baza në të gjithë Groenlandën. Forcat atje ishin në vëzhgim për anijet dhe nëndetëset sovjetike, dhe qëndronin gati për ta mbrojtur ishullin nga pushtimi ose sulmi. Sot, SHBA-ja ka rreth 150 trupa, nga rreth 15,000 që ishin në kulmin e tyre.
VINI RE: Ky material është pronësi intelektuale e WSJ
Përgatiti për Hashtag.al, klodian manjani
