Personeli ushtarak evropian filloi të mbërrinte në Groenlandë të enjten, vetëm pak orë pasi një takim mes zyrtarëve amerikanë, danezë dhe groenlandezë në Uashington nuk arriti të zgjidhte atë që ministri i jashtëm i Danimarkës e quajti “mosmarrëveshje themelore” mbi ishullin e pasur me minerale në Arktik.
Franca, Suedia, Gjermania dhe Norvegjia njoftuan të mërkurën se do të vendosin personel ushtarak si pjesë e një misioni zbulimi në kryeqytetin e Groenlandës, Nuuk.
Ministria gjermane e mbrojtjes tha të enjten se misioni i përbashkët i zbulimit nga disa anëtarë evropianë të NATO-s ka për qëllim “të eksplorojë opsionet për garantimin e sigurisë përballë kërcënimeve ruse dhe kineze në Arktik”.
Një ekip 13-anëtarësh i Bundeswehr-it do të vendoset në Nuuk nga e enjtja deri të dielën, me ftesë të Danimarkës, shtoi ministria, sipas Euronews.
Presidenti francez Emmanuel Macron deklaroi të enjten se Franca do të dërgojë së shpejti më shumë forca “tokësore, ajrore dhe detare” për t’iu bashkuar stërvitjes ushtarake në Groenlandë.
“Një ekip i parë i ushtarëve francezë është tashmë në terren dhe do të përforcohet në ditët në vijim me kapacitete tokësore, ajrore dhe detare,” tha Macron gjatë fjalimit para trupave në fillim të vitit të ri.
Zëvendëskryeministri i Groenlandës, Mute Egede, deklaroi të mërkurën se “ushtarë të NATO-s pritet të jenë më të pranishëm në Groenlandë nga sot dhe në ditët e ardhshme”.
Ai shtoi se pritet rritje e fluturimeve ushtarake dhe e pranisë detare, duke theksuar se aktivitetet do të jenë në kuadër të “stërvitjes”.
Ndërkohë, Holanda dhe Estonia njoftuan se do t’i bashkohen stërvitjes, që sipas ministrit të jashtëm holandez Ruben Brekelmans, është një sinjal se siguria në Groenlandë dhe në rajon “ka rëndësi strategjike për të gjithë aleatët e NATO-s”.
Ministri i jashtëm estonez Margus Tsahkna u shpreh në X se Estonia është “gati të vendosë trupa në terren, nëse kërkohet”.
Vendosja e trupave u njoftua të njëjtën ditë kur ministrat e jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës u takuan në Uashington me zëvendëspresidentin amerikan JD Vance dhe sekretarin e shtetit Marco Rubio.
Ministri danez i jashtëm, Lars Løkke Rasmussen, duke folur pas largimit nga Shtëpia e Bardhë, tha se marrja e Groenlandës nga SHBA “nuk është absolutisht e nevojshme”. “Nuk arritëm të ndryshojmë pozicionin amerikan. Është e qartë se presidenti ka këtë dëshirë për të pushtuar Groenlandën,” tha ai. “Kemi ende një mosmarrëveshje themelore, por jemi pajtuar që të mos pajtohemi.”
Presidenti amerikan Donald Trump ka përsëritur vazhdimisht se synon të marrë kontrollin e territorit autonom danez, duke argumentuar se Groenlanda është jetike për sigurinë amerikane.
Duke folur pas takimit, të cilin ai nuk e ndoqi, Trump për herë të parë u shpreh në mënyrë më pajtuese për Groenlandën, duke pranuar interesat e Danimarkës, ndonëse sërish tha se nuk po përjashton asnjë opsion.
“Kam një marrëdhënie shumë të mirë me Danimarkën dhe do të shohim si do të zhvillohen gjërat. Mendoj se diçka do të funksionojë,” tha Trump, pa dhënë shpjegime të mëtejshme.
Ai përsëriti se Danimarka do të ishte e pafuqishme nëse Rusia ose Kina do të kërkonin të pushtonin Groenlandën, por shtoi: “Ka gjithçka që mund të bëjmë.”
Trump është dukur më i vendosur për Groenlandën pasi urdhëroi sulmin surprizë të 3 janarit në Venezuelë, që rrëzoi Nicolás Maduron.
Në rrugët e Nuukut, gjatë kësaj jave valëviteshin flamujt kuqe e bardhë të Groenlandës në dritare dyqanesh, ballkone apartamentesh, makina dhe autobusë, në shenjë uniteti kombëtar.
Disa banorë shprehën ankth nga fakti se janë kthyer në qendër të vëmendjes gjeopolitike.
“Është shumë frikësuese sepse është një gjë kaq e madhe,” tha Vera Stidsen, 51 vjeç, mësuese në Nuuk. “Shpresoj që në të ardhmen të mund të vazhdojmë të jetojmë si deri tani: në paqe dhe pa u shqetësuar.”
