![\"\"](\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/usa.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Nj\u00eb sizmolog amerikano-kinez, i cili ka publikuar studime t\u00eb financuara nga Shtetet e Bashkuara p\u00ebr zbulimin e testeve b\u00ebrthamore t\u00eb Kores\u00eb s\u00eb Veriut, ndodhet i ndaluar n\u00eb Kin\u00eb prej gati dy vitesh dhe pritet t\u00eb dal\u00eb n\u00eb gjyq me akuza p\u00ebr spiunazh.<\/span><\/p>\n Rasti i Youlin Chen, 54 vje\u00e7, b\u00ebhet publik p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb dhe shihet si nj\u00eb tjet\u00ebr burim tensioni n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet mes Uashingtonit dhe Pekinit, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur presidenti Donald Trump po p\u00ebrpiqet t\u00eb ruaj\u00eb stabilitetin e marr\u00ebdh\u00ebnieve pas luft\u00ebs tregtare t\u00eb vitit t\u00eb kaluar.<\/span><\/p>\n Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e shpalli m\u00eb 19 mars Chen si nj\u00eb shtetas amerikan t\u00eb “ndaluar padrejt\u00ebsisht”, duke e b\u00ebr\u00eb lirimin e tij nj\u00eb prioritet t\u00eb administrat\u00ebs amerikane. Sipas bashk\u00ebshortes s\u00eb tij, Yufang Rong, Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb nuk e ka b\u00ebr\u00eb publik vendimin p\u00ebr t’i l\u00ebn\u00eb hap\u00ebsir\u00eb diplomacis\u00eb n\u00eb negociatat me Kin\u00ebn.<\/span><\/p>\n Nj\u00eb burim amerikan i njohur me \u00e7\u00ebshtjen tha se administrata Trump \u00ebsht\u00eb e fokusuar n\u00eb sigurimin e lirimit t\u00eb tij.<\/span><\/p>\n Chen, i cili mori shtet\u00ebsin\u00eb amerikane n\u00eb vitin 2011 dhe jeton n\u00eb Boston, \u00ebsht\u00eb aktualisht i vetmi shtetas amerikan n\u00eb Kin\u00eb q\u00eb Uashingtoni e ka klasifikuar zyrtarisht si t\u00eb ndaluar padrejt\u00ebsisht.<\/span><\/p>\n Trump e ngriti \u00e7\u00ebshtjen me Xi Jinping<\/span><\/p>\n Sipas bashk\u00ebshortes s\u00eb tij, Trump e ngriti \u00e7\u00ebshtjen e Chen gjat\u00eb vizit\u00ebs shtet\u00ebrore n\u00eb Pekin n\u00eb muajin maj, nd\u00ebrsa presidenti kinez Xi Jinping premtoi se do ta shqyrtonte rastin. Megjithat\u00eb, deri tani autoritetet kineze nuk kan\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb asnj\u00eb veprim.<\/span><\/p>\n Burime amerikane nuk konfirmuan drejtp\u00ebrdrejt bised\u00ebn mes dy lider\u00ebve, por than\u00eb se marr\u00ebdh\u00ebnia personale mes tyre mbetet e mir\u00eb dhe se kjo \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb nga shum\u00eb \u00e7\u00ebshtjet n\u00eb raportet SHBA-Kin\u00eb.<\/span><\/p>\n Rong shprehu shqet\u00ebsimin se autoritetet kineze e kan\u00eb vendosur tashm\u00eb faj\u00ebsin\u00eb e bashk\u00ebshortit t\u00eb saj p\u00ebrpara zhvillimit t\u00eb procesit gjyq\u00ebsor.<\/span><\/p>\n “Besoj se do ta shpallin fajtor pavar\u00ebsisht provave dhe gjyqi do t\u00eb zhvillohet me dyer t\u00eb mbyllura”, tha ajo.<\/span><\/p>\n N\u00eb Kin\u00eb, spiunazhi d\u00ebnohet deri me burgim t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm, madje n\u00eb rastet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda edhe me d\u00ebnim me vdekje.<\/span><\/p>\n Nga ana tjet\u00ebr, z\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi i Ministris\u00eb s\u00eb Jashtme kineze, Lin Jian, deklaroi se organet gjyq\u00ebsore veprojn\u00eb sipas ligjit dhe se “nuk ekziston nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb si ndalim i padrejt\u00eb”.<\/span><\/p>\n U mor n\u00eb pyetje mbi studimet p\u00ebr testet b\u00ebrthamore<\/span><\/p>\n Sipas bashk\u00ebshortes s\u00eb tij, zyrtar\u00ebt kinez\u00eb e kan\u00eb marr\u00eb n\u00eb pyetje Chen m\u00eb shum\u00eb se 100 her\u00eb p\u00ebr studimet e tij mbi sinjalet sizmike t\u00eb testeve b\u00ebrthamore t\u00eb Kores\u00eb s\u00eb Veriut.<\/span><\/p>\n Eric Lebson, ish-zyrtar amerikan i siguris\u00eb komb\u00ebtare dhe drejtues i organizat\u00ebs “Global Reach”, e cila po ndihmon familjen, tha se dyshon se Kina synon t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb nga ekspertiza e Chen p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar aft\u00ebsin\u00eb e saj p\u00ebr t\u00eb fshehur testet b\u00ebrthamore n\u00ebntok\u00ebsore.<\/span><\/p>\n Administrata Trump pati akuzuar Kin\u00ebn n\u00eb shkurt se kishte p\u00ebrdorur teknika p\u00ebr t\u00eb maskuar nj\u00eb test b\u00ebrthamor me fuqi t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb kryer n\u00eb vitin 2020, akuza q\u00eb Pekini i ka mohuar.<\/span><\/p>\n Lebson theksoi se Chen punon p\u00ebr nj\u00eb kontraktor t\u00eb qeveris\u00eb amerikane, por nuk ka pasur kurr\u00eb autorizim p\u00ebr informacione sekrete dhe nuk ka punuar me materiale t\u00eb klasifikuara.<\/span><\/p>\n Studimet e tij mbi val\u00ebt sizmike t\u00eb testeve b\u00ebrthamore t\u00eb Kores\u00eb s\u00eb Veriut jan\u00eb financuar nga Departamenti amerikan i Shtetit dhe Laboratori K\u00ebrkimor i Forcave Ajrore, nd\u00ebrsa jan\u00eb realizuar n\u00eb bashk\u00ebpunim me akademik\u00eb kinez\u00eb duke p\u00ebrdorur t\u00eb dh\u00ebna publike.<\/span><\/p>\n Nj\u00eb studim i vitit 2020, i shqyrtuar nga Reuters, analizonte gjasht\u00eb testet b\u00ebrthamore t\u00eb njohura t\u00eb Kores\u00eb s\u00eb Veriut dhe m\u00ebnyrat p\u00ebr t’i dalluar ato nga t\u00ebrmetet natyrore. Dokumenti ishte miratuar p\u00ebr publikim t\u00eb hapur.<\/span><\/p>\n Megjithat\u00eb, organizatat p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut paralajm\u00ebrojn\u00eb se ligji kinez p\u00ebr sekretet shtet\u00ebrore u jep autoriteteve t\u00eb drejt\u00ebn t\u00eb klasifikojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb retroaktive edhe t\u00eb dh\u00ebnat q\u00eb m\u00eb par\u00eb kan\u00eb qen\u00eb publike, duke rrezikuar k\u00ebdo q\u00eb i ka p\u00ebrdorur ose shp\u00ebrndar\u00eb ato.<\/span><\/p>\n U arrestua n\u00eb aeroportin e Pekinit<\/span><\/p>\n Chen u arrestua nga agjent\u00ebt e siguris\u00eb shtet\u00ebrore kineze m\u00eb 5 n\u00ebntor 2024 n\u00eb Aeroportin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Pekinit, teksa po p\u00ebrgatitej t\u00eb kthehej n\u00eb Boston pas nj\u00eb vizite familjare dhe leksioneve q\u00eb kishte mbajtur n\u00eb dy universitete kineze.<\/span><\/p>\n Bashk\u00ebshortja e tij tha se n\u00eb fillim t\u00eb ndalimit ai u mbajt n\u00eb kushte t\u00eb r\u00ebnda, duke u detyruar t\u00eb q\u00ebndronte ulur gjith\u00eb dit\u00ebn mbi nj\u00eb stol t\u00eb fort\u00eb pa lejuar t\u00eb ngrihej, t\u00eb lexonte apo t\u00eb ushtronte aktivitet fizik. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, nuk mori ila\u00e7et p\u00ebr diabetin dhe problemet e tjera sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/span><\/p>\n Ajo shtoi se Chen ka humbur rreth 14 deri n\u00eb 18 kilogram\u00eb, ushqehet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pamjaftueshme dhe merr vet\u00ebm medikamente me cil\u00ebsi t\u00eb dob\u00ebt.<\/span><\/p>\n Ai u akuzua zyrtarisht p\u00ebr spiunazh m\u00eb 1 maj 2025, por ende nuk \u00ebsht\u00eb gjykuar.<\/span><\/p>\n Senatori demokrat Ed Markey deklaroi se \u00ebsht\u00eb “thell\u00ebsisht i shqet\u00ebsuar” p\u00ebr sigurin\u00eb dhe gjendjen sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb Chen, duke shprehur shpres\u00ebn se presioni nd\u00ebrkomb\u00ebtar do ta detyroj\u00eb Kin\u00ebn ta liroj\u00eb at\u00eb.<\/span><\/p>\n