{"id":803001,"date":"2026-05-25T22:37:48","date_gmt":"2026-05-25T20:37:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=803001"},"modified":"2026-05-25T22:37:48","modified_gmt":"2026-05-25T20:37:48","slug":"infantilizmi-i-nje-britanie-te-paqeverisshme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2026\/05\/25\/infantilizmi-i-nje-britanie-te-paqeverisshme\/","title":{"rendered":"Infantilizmi i nj\u00eb Britanie \u201ct\u00eb paqeverisshme\u201d","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_803002\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-803002\" class=\"size-full wp-image-803002\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/8ce981d7ea4ccb821857c10116c6de6d4d3a4f88.png\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"394\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/8ce981d7ea4ccb821857c10116c6de6d4d3a4f88.png 700w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/8ce981d7ea4ccb821857c10116c6de6d4d3a4f88-300x169.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><p id=\"caption-attachment-803002\" class=\"wp-caption-text\"><\/span> <em><span style=\"color: #0000ff;\">Rachel Reeves, kancelare, n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr k\u00ebrkimore n\u00eb prodhim n\u00eb Sheffield n\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebtij viti. R\u00ebnia e rritjes ekonomike \u00ebsht\u00eb fakti m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb lidhje me politik\u00ebn britanike<\/span><\/em><\/p><\/div>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em><strong>Nga Martin Wolf<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mbret\u00ebria e Bashkuar ka pasur gjasht\u00eb kryeministra q\u00eb nga maji i vitit 2010. N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, ajo pati vet\u00ebm kat\u00ebr t\u00eb till\u00eb n\u00eb 31 vitet pasi Margaret Thatcher mori detyr\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"> Tani ky num\u00ebr duket se do rritet n\u00eb shtat\u00eb, pasi Keir Starmer, i cili fitoi nj\u00eb mazhoranc\u00eb d\u00ebrrmuese m\u00eb pak se dy vjet m\u00eb par\u00eb, ka gjasat t\u00eb humbas\u00eb pozicionin e tij si udh\u00ebheq\u00ebs i Partis\u00eb Laburiste. Nuk \u00ebsht\u00eb \u00e7udi q\u00eb njer\u00ebzit e quajn\u00eb vendin \u201ct\u00eb paqeverissh\u00ebm\u201d. \u00c7far\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb politik\u00ebn britanike kaq kapri\u00e7oze? \u00c7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb kjo p\u00ebr t\u00eb ardhmen e vendit?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Un\u00eb nuk do pretendoja se gjith\u00e7ka p\u00ebrmblidhet te ekonomia. Njer\u00ebzit kujdesen edhe p\u00ebr gj\u00ebra t\u00eb tjera &#8211; emigracionin, krimin, sh\u00ebndet\u00ebsin\u00eb, arsimin e k\u00ebshtu me radh\u00eb. Por nj\u00eb ekonomi e mir\u00eb &#8211; nj\u00eb ekonomi me rritje t\u00eb gjer\u00eb dhe t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb &#8211; \u00ebsht\u00eb, sipas mendimit tim, nj\u00eb kusht i domosdosh\u00ebm p\u00ebr stabilitetin politik n\u00eb nj\u00eb demokraci liberale. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Problemi themelor \u00ebsht\u00eb se Mbret\u00ebria e Bashkuar nuk e ka pasur k\u00ebt\u00eb p\u00ebr dy dekada. Ajo nuk \u00ebsht\u00eb e vetme n\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt. Por p\u00ebrkeq\u00ebsimi i paraqitjes s\u00eb saj q\u00eb nga viti 2007 ka qen\u00eb gjigant (si\u00e7 ka ndodhur edhe me ekonomit\u00eb e tjera t\u00eb m\u00ebdha evropiane).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">E th\u00ebn\u00eb thjesht, nj\u00eb ekonomi e keqe krijon politik\u00eb t\u00eb keqe dhe politika e keqe krijon nj\u00eb ekonomi t\u00eb keqe. Sipas studimit \u201cR\u00ebnia e produktivitetit n\u00eb Britani\u201d (The UK Productivity Slowdown) nga Josh Martin, ngadal\u00ebsimi i rritjes s\u00eb produktivitetit filloi nj\u00eb vit p\u00ebrpara kriz\u00ebs financiare t\u00eb vitit 2007. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrfundimi i tij \u00ebsht\u00eb se n\u00eb vitet 1976-2006, rritja vjetore e trendit t\u00eb prodhimit p\u00ebr or\u00eb pune kishte qen\u00eb 1.9\u20132.1 p\u00ebr qind dhe, n\u00eb sektorin e tregut, 2.2\u20132.4 p\u00ebr qind. Ngadal\u00ebsimi q\u00eb nga ajo koh\u00eb ka qen\u00eb af\u00ebrsisht 1.5 pik\u00eb p\u00ebrqindjeje p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ekonomin\u00eb dhe 2 pik\u00eb p\u00ebrqindjeje p\u00ebr sektorin e tregut.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo shembje e rritjes ekonomike \u00ebsht\u00eb fakti m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i ekonomis\u00eb dhe politik\u00ebs britanike. Ajo \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar m\u00eb tej nga presionet e plakjes s\u00eb popullsis\u00eb dhe nj\u00eb s\u00ebr\u00eb goditjesh t\u00eb m\u00ebdha, nga kriza financiare globale e deri te mbyllja e sotme e Ngushtic\u00ebs s\u00eb Hormuzit. Kjo nga ana e saj e ka kthyer politik\u00ebn n\u00eb nj\u00eb makth t\u00eb presioneve fiskale dhe \u201ckrizave t\u00eb p\u00ebrballueshm\u00ebris\u00eb\u201d pa fund.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Kur zgjedhjet politike p\u00ebrplasen me realitetin<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kur sheh nj\u00eb kryengritje kund\u00ebr nj\u00eb tjet\u00ebr kryeministri, pyetja e natyrshme q\u00eb lind \u00ebsht\u00eb n\u00ebse paketa e zgjedhjeve politike t\u00eb nevojshme p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e performanc\u00ebs ekonomike p\u00ebrputhet me paket\u00ebn e politikave q\u00eb ndonj\u00eb qeveri e mundshme do jet\u00eb e vullnetshme ose do lejohet t\u00eb zbatoj\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb nxit\u00ebse, n\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb fundit n\u00eb blog, John Van Reenen, nj\u00eb nga ekspert\u00ebt kryesor\u00eb akademik\u00eb t\u00eb produktivitetit n\u00eb Britani dhe k\u00ebshilltar i Rachel Reeves (ministres s\u00eb Financave), deklaroi se \u201cq\u00eb kur Laburist\u00ebt u zgjodh\u00ebn n\u00eb tremujorin e tret\u00eb t\u00eb vitit 2024, prodhimi p\u00ebr pun\u00ebtor ka rritur me 2.4 p\u00ebr qind. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb norm\u00eb e llogaritur n\u00eb baz\u00eb vjetore prej 1.6 p\u00ebr qind, e cila krahasohet me m\u00eb pak se 0.3 per qind&#8230; n\u00eb dekad\u00ebn e kaluar.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">A \u00ebsht\u00eb kjo reale apo thjesht nj\u00eb flak\u00eb kashte? A \u00ebsht\u00eb ky rezultat i politikave t\u00eb Laburist\u00ebve? Un\u00eb jam skeptik p\u00ebr t\u00eb dyja pikat. Por ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lajm i mir\u00eb. Vet\u00eb Van Reenen ia kushton k\u00ebt\u00eb stabilitetit fiskal, investimeve t\u00eb zgjeruara n\u00eb energji, transport, banesa dhe k\u00ebrkim-zhvillim, si dhe reformave strukturore, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb planifikim. P\u00ebrs\u00ebri jam skeptik q\u00eb kjo e fundit, n\u00eb ve\u00e7anti, ka ndryshuar shum\u00eb n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb kaq t\u00eb shkurt\u00ebr. Por k\u00ebto jan\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn, politika krejt\u00ebsisht t\u00eb arsyeshme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Megjithat\u00eb, pyetja e qart\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00ebse ato mund t\u00eb mbahen apo, n\u00eb disa raste, si psh me reform\u00ebn e m\u00ebtejshme t\u00eb planifikimit, n\u00ebse mund t\u00eb zbatohen fare. Tek e fundit, si\u00e7 e ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb qart\u00eb organizata Britain Remade, Mbret\u00ebria e Bashkuar mezi arrin t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb di\u00e7ka. Sa i p\u00ebrket stabilitetit fiskal, presionet jan\u00eb b\u00ebr\u00eb tashm\u00eb t\u00eb dukshme n\u00eb debatin e Laburist\u00ebve. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sa bukur \u00ebsht\u00eb t\u00eb besosh n\u00eb nj\u00eb &#8220;drek\u00eb fiskale falas&#8221;. Por ajo \u00ebsht\u00eb ngr\u00ebn\u00eb tashm\u00eb n\u00eb dy dekadat e fundit t\u00eb krizave. Rendimenti i obligacioneve 10-vje\u00e7are t\u00eb Britanis\u00eb \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb m\u00eb i larti n\u00eb G7: m\u00eb 21 maj, ai ishte 1.116 pik\u00eb p\u00ebrqindjeje m\u00eb i lart\u00eb se ai i Italis\u00eb. N\u00ebse Britania d\u00ebshiron t\u00eb shpenzoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb, do duhet t\u00eb taksoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb. Edhe pse kjo \u00ebsht\u00eb e realizueshme, do k\u00ebrkoj\u00eb gjithashtu nj\u00eb reform\u00eb thelb\u00ebsore fiskale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Rreziku i populizmit infantil<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shikojini sfidat n\u00eb nj\u00eb kuad\u00ebr m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb. Britania duhet t\u00eb prodhoj\u00eb nj\u00eb rreth vicioz pozitiv midis nj\u00eb ekonomie t\u00eb fort\u00eb e n\u00eb rritje dhe nj\u00eb shteti t\u00eb sigurt e t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm. E para k\u00ebrkon reforma thelb\u00ebsore dhe shpesh t\u00eb v\u00ebshtira. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ajo do k\u00ebrkoj\u00eb gjithashtu pranimin e kompromiseve t\u00eb dhimbshme, jo m\u00eb pak t\u00eb atyre midis taksimit dhe shpenzimeve. Q\u00eb ndonj\u00eb prej k\u00ebtyre t\u00eb funksionoj\u00eb, politikat duhet t\u00eb hartohen dhe m\u00eb pas t\u00eb zbatohen p\u00ebrgjat\u00eb shum\u00eb viteve. Kjo, nga ana tjet\u00ebr, do k\u00ebrkoj\u00eb nj\u00eb stabilitet politik q\u00eb mund t\u00eb rezultoj\u00eb i paarritsh\u00ebm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb sfid\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, \u00ebsht\u00eb rritja e populizmit infantil &#8211; pik\u00ebpamja se n\u00ebse d\u00ebshiron di\u00e7ka me ngulm, ajo patjet\u00ebr duhet t\u00eb jet\u00eb e disponueshme. N\u00eb t\u00eb djatht\u00eb, ne e pam\u00eb k\u00ebt\u00eb n\u00eb premtimet e rreme t\u00eb Brexit-it. N\u00eb t\u00eb majt\u00eb, ne e shohim k\u00ebt\u00eb n\u00eb besimin se kontrollet e \u00e7mimeve dhe pagat minimale gjithmon\u00eb n\u00eb rritje jan\u00eb pa kosto, dhe se vet\u00eb idea e kufijve fiskal\u00eb dhe monetar\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb komplot kapitalist djall\u00ebzor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kur t\u00eb rriturit jan\u00eb t\u00eb diskredituar politikisht, si\u00e7 kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe, kush i z\u00ebvend\u00ebson ata? F\u00ebmij\u00eb t\u00eb zhurmsh\u00ebm, mjerisht.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">VINI RE<\/span><\/strong>: Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.ft.com\/content\/a1334546-73e9-4149-bb13-6f0999b5db91\">Financial Times<\/a><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Martin Wolf Mbret\u00ebria e Bashkuar ka pasur gjasht\u00eb kryeministra q\u00eb nga maji i vitit 2010. N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, ajo pati vet\u00ebm kat\u00ebr t\u00eb till\u00eb n\u00eb 31 vitet pasi Margaret Thatcher mori detyr\u00ebn. Tani ky num\u00ebr duket se do rritet n\u00eb shtat\u00eb, pasi Keir Starmer, i cili fitoi nj\u00eb mazhoranc\u00eb d\u00ebrrmuese m\u00eb pak se dy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":803002,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-803001","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ballina"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/803001","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=803001"}],"version-history":[{"count":99999,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/803001\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":803003,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/803001\/revisions\/803003"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/803002"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=803001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=803001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=803001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}