![\"\"](\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/CoverGogo.al_-ezgif.com-webp-to-jpg-converter.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Autor\u00eb Xhelal Neziri, Dallandyshe Xhaferri Agolli, Valmora Gogo<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n Shqip\u00ebria dhe Maqedonia e Veriut, t\u00eb cilat p\u00ebr vite me radh\u00eb kan\u00eb ecur paralelisht n\u00eb procesin e integrimit evropian, sot paraqesin dy modele t\u00eb ndryshme t\u00eb p\u00ebrparimit drejt Bashkimit Evropian: Shqip\u00ebria ka konsoliduar pozicionin e saj si vend negociator aktiv, duke hyr\u00eb n\u00eb faz\u00ebn e harmonizimit t\u00eb plot\u00eb ligjor dhe institucional p\u00ebrmes hapjes s\u00eb t\u00eb gjith\u00eb grupkapitujve, nd\u00ebrsa Maqedonia e Veriut mbetet e bllokuar n\u00eb faz\u00ebn paraprake t\u00eb negociatave p\u00ebr shkak t\u00eb kusht\u00ebzimeve politike, barrierave bilaterale dhe munges\u00ebs s\u00eb konsensusit t\u00eb brendsh\u00ebm nd\u00ebr vite.<\/span><\/em><\/p>\n *****<\/span><\/p>\n N\u00eb mars t\u00eb vitit 2004, vet\u00ebm nj\u00eb muaj para zgjedhjeve t\u00eb parakohshme presidenciale, kryeministri i at\u00ebhersh\u00ebm i Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, Branko C\u00ebrvenkovski kishte kryesuar nj\u00eb delegacion t\u00eb madh drejt Dublinit t\u00eb Irland\u00ebs p\u00ebr t\u00eb parashtruar k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr marrjen e statusit kandidat p\u00ebr integrim n\u00eb Bashkimin Evropian (BE). Irlanda, si kryesuese e presidenc\u00ebs s\u00eb BE-s\u00eb, kishte pranuar me nj\u00eb empati t\u00eb theksuar k\u00ebt\u00eb vendim ambicioz t\u00eb nj\u00eb shteti t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb Ballkanit problematik. <\/span><\/p>\n Tri vite m\u00eb par\u00eb Maqedonia e Veriut doli nga nj\u00eb konflikt i armatosur, q\u00eb p\u00ebrfundoi me Marr\u00ebveshjen e Ohrit, nd\u00ebrsa vet\u00ebm nj\u00eb muaj m\u00eb her\u00ebt kishte p\u00ebrjetuar nj\u00eb tragjedi t\u00eb papar\u00eb: presidenti i shtetit, Boris Trajkovski, kishte humbur jet\u00ebn gjat\u00eb rr\u00ebzimit t\u00eb aeroplanit t\u00eb tij n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn ajrore t\u00eb Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00ebs.<\/span><\/p>\n Duke par\u00eb k\u00ebt\u00eb frym\u00eb pozitive n\u00eb BE, C\u00ebrvenkovski nuk kishte dyshim se vendi do t\u00eb merrte statusin kandidat. Duke qen\u00eb tashm\u00eb figura kryesore unifikuese n\u00eb shtet, C\u00ebrvenkovski shpalli kandidatur\u00ebn p\u00ebr president t\u00eb shtetit, duke shfaqur ambicie p\u00ebr t\u00eb kaluar nga kryeministria n\u00eb presidenc\u00eb. <\/span><\/p>\n Ai ishte i vet\u00ebdijsh\u00ebm se p\u00ebr t\u00eb fituar zgjedhjet do t\u00eb duhet t\u00eb merrte votat edhe t\u00eb shqiptar\u00ebve etnik\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb gati nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e popullsis\u00eb s\u00eb vendit. Aq m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb kur nj\u00eb president zgjidhet duhet ta ken\u00eb votuar m\u00eb shum\u00eb se gjysma e votuesve t\u00eb regjistruar, nj\u00eb prag q\u00eb shpesh ka qen\u00eb problematik p\u00ebr t\u2019u arritur. <\/span><\/p>\n C\u00ebrvenkovski e dinte se nj\u00eb shumic\u00eb e madhe e shqiptar\u00ebve etnik e p\u00ebrkrahnin fuqish\u00ebm integrimin n\u00eb BE, andaj atyre iu drejtua me nj\u00eb premtim shum\u00eb konkret: \u201cN\u00ebse fitoj un\u00eb, shqiptar\u00ebt e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut do t\u00eb jen\u00eb shqiptar\u00ebt e par\u00eb nga Ballkani q\u00eb do t\u00eb b\u00ebhen pjes\u00eb e BE-s\u00eb\u201d.<\/span><\/p>\n Veteranit t\u00eb gazetaris\u00eb maqedonase, Zoran Ivanov, i kujtohet mjaft mir\u00eb ai moment i para 22 viteve. \u201cPo, ajo q\u00eb presidenti i at\u00ebhersh\u00ebm deklaroi p\u00ebr shqiptar\u00ebt e Maqedonis\u00eb si grupi i par\u00eb, kushtimisht th\u00ebn\u00eb, q\u00eb do t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb BE, n\u00ebse m\u00eb kujtohet mir\u00eb, ishte me q\u00ebllime parazgjedhore p\u00ebr t\u00eb fituar simpati edhe tek votuesit shqiptar\u00eb n\u00eb Maqedoni\u201d, thot\u00eb Ivanovi, i cili n\u00eb at\u00eb periudh\u00eb ishte shef i komunikimit me mediat n\u00eb kabinetin e C\u00ebrvenkovskit.<\/span><\/p>\n Ishte koha kur Mali i Zi ishte pjes\u00eb e federat\u00ebs me Serbin\u00eb, si mbetje nga shp\u00ebrb\u00ebrja e ish-Jugosllavis\u00eb, Kosova nuk kishte shpallur ende shtet, kurse Shqip\u00ebria dhe Bosnja e Hercegovina ishin larg statusit t\u00eb vendit kandidat p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE. Maqedonia e Veriut dhe Kroacia ishin n\u00eb krye t\u00eb procesit t\u00eb integrimit, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ishte n\u00eb nj\u00eb grup p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb edhe t\u00eb NATO-s.<\/span><\/p>\n VETOT NDAJ SHKUPIT DHE NDARJA NGA TIRANA<\/span><\/strong><\/p>\n C\u00ebrvenkovski fitoi zgjedhjet, por n\u00eb vitin 2008 u p\u00ebrball me veton e Greqis\u00eb, e cila kusht\u00ebzoi vazhdimin e procesit integrues euroatlantik t\u00eb Shkupit me ndryshimin e emrit. Ky problem u zgjodh n\u00eb vitin 2018, kur u n\u00ebnshkrua Marr\u00ebveshja e Presp\u00ebs me t\u00eb cil\u00ebn vendi u riem\u00ebrua nga \u201cMaqedoni\u201d n\u00eb \u201cMaqedoni e Veriut\u201d. <\/span><\/p>\n Megjithat\u00eb, kjo nuk ishte pengesa e fundit. N\u00eb vitin 2019 Franca kusht\u00ebzoi zgjerimin e BE-s\u00eb me metodologjin\u00eb e re t\u00eb negociatave, kurse n\u00eb vitin 2020 Bullgaria k\u00ebrkoi zbatimin e menj\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb Traktatit t\u00eb Fqinj\u00ebsis\u00eb s\u00eb Mir\u00eb, t\u00eb n\u00ebnshkruar n\u00eb vitin 2017. Ky kusht\u00ebzim p\u00ebrkoh\u00ebsisht u tejkalua me Propozimin Francez, i arkivuar si \u201cProtokolli 2\u201d n\u00eb ministrit\u00eb e jashtme n\u00eb Shkup dhe Sofje, nj\u00eb dokument i hartuar gjat\u00eb presidenc\u00ebs gjermane por i finalizuar gjat\u00eb asaj franceze n\u00eb vitin 2022. <\/span><\/p>\n Me k\u00ebt\u00eb dokument kompromisi, i aprovuar nga parlamentet e dy shteteve, Shkupit iu mund\u00ebsua t\u00eb ec\u00eb p\u00ebrpara n\u00eb procesin e negociatave, por me kusht q\u00eb n\u00eb faz\u00ebn e par\u00eb t\u00eb miratoj\u00eb ndryshimet kushtetuese p\u00ebr p\u00ebrfshirjen e bullgar\u00ebve etnik\u00eb n\u00eb preambul\u00ebn e saj. Pasi n\u00eb Parlamentin e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut nuk u sigurua shumic\u00eb e dyfisht\u00eb p\u00ebr p\u00ebrmbushjen e k\u00ebtij obligimi, vendi ende nuk ka hapur negociatat.<\/span><\/p>\n Shqip\u00ebria, e cila deri n\u00eb vitin 2024 ishte pjes\u00eb e grupit me Maqedonin\u00eb e Veriut, u shk\u00ebput dhe vazhdoi p\u00ebrpara, nj\u00eb moment q\u00eb hapi shum\u00eb debate n\u00eb Shkup.<\/span><\/p>\n \u201cKjo ndarje \u00ebsht\u00eb ekskluzivisht e natyr\u00ebs politike, p\u00ebrkat\u00ebsisht p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs bullgare p\u00ebr ndryshimin e Kushtetut\u00ebs\u201d,<\/em> thot\u00eb Dragan Tilev, ish-sekretar shtet\u00ebror n\u00eb Ministrin\u00eb p\u00ebr \u00c7\u00ebshtje Evropiane n\u00eb Shkup dhe nj\u00ebri nga ekspert\u00ebt m\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb procesit euro-integrues. \u201cFakt \u00ebsht\u00eb se kjo k\u00ebrkes\u00eb ka karakter bilateral, q\u00eb buron nga Protokolli 2, ku p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb p\u00ebrmendet hapja e Kushtetut\u00ebs dhe p\u00ebrfshirja e komunitetit bullgar n\u00eb preambul\u00ebn ton\u00eb\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n Me transferimin e Protokollit 2 n\u00eb konkluzionet e K\u00ebshillit t\u00eb BE-s\u00eb dhe n\u00eb Korniz\u00ebs Negociuese m\u00eb 18 qershor 2022, ai problem bilateral, sipas Tilev, u transformua n\u00eb kusht evropian. Nga ky moment ky dokument i karakterit nd\u00ebrshtet\u00ebror u b\u00eb kusht evropian dhe p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb \u201cbenchmark\u201d politik, i cili derisa t\u00eb p\u00ebrmbushet nuk e lejon vendin t\u00eb ec\u00eb p\u00ebrpara me hapjen e Klasterit t\u00eb par\u00eb \u201cThemelet\u201d.<\/span><\/p>\n Drita Abdiu Halili ka qen\u00eb kryenegociatore e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut me BE-n\u00eb deri n\u00eb vitin 2024. Ajo thot\u00eb se procesi i zgjerimit t\u00eb BE-s\u00eb ka qen\u00eb gjithmon\u00eb sa teknik, aq edhe politik. <\/span><\/p>\n \u201cKjo \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb edhe m\u00eb e dukshme pas agresionit rus ndaj Ukrain\u00ebs, kur zgjerimi mori s\u00ebrish rolin ky\u00e7 si instrument strategjik i siguris\u00eb evropiane. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst t\u00eb ri gjeopolitik, BE e sheh zgjerimin si pjes\u00eb t\u00eb arkitektur\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb stabilitetit, jo vet\u00ebm si proces administrativ harmonizimi ligjor\u201d.<\/span><\/em><\/p>\n Por Tilev thot\u00eb se Shqip\u00ebria vazhdoi procesin m\u00eb tej dhe me nj\u00eb shpejt\u00ebsi t\u00eb paprecedent\u00eb deri m\u00eb tani, midis tjerash, edhe p\u00ebr shkak se nuk kishte nj\u00eb kusht\u00ebzim t\u00eb karakterit politik, si\u00e7 pati Maqedonia e Veriut. \u201cNe ishim t\u00eb lidhur si rajon, por me Shqip\u00ebrin\u00eb ishim m\u00eb af\u00ebr n\u00eb proces sepse i ndiqnim hapat paralelisht. <\/span><\/p>\n P\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb ne ishim shum\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara, por Shqip\u00ebria ishte m\u00eb e fokusuar n\u00eb proces dhe i p\u00ebrqendroi t\u00eb gjitha burimet n\u00eb t\u00eb. Edhe ne kishim nj\u00eb prioritet t\u00eb till\u00eb derisa Greqia e problematizoi procesin p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e emrit, e m\u00eb pas edhe Bullgaria p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet historike.\u201d<\/span><\/p>\n Dimitar Nikollovski, drejtor i think-tenkut \u201cEurothink\u201d me seli n\u00eb Shkup, pajtohet se bllokadat e jashtme jan\u00eb nj\u00eb faktor real dhe nuk mund t\u00eb relativizohen, sidomos sepse e zhvendosin procesin nga kriteret drejt \u00e7\u00ebshtjeve bilaterale. Por, thekson ai, \u201cn\u00ebse duam nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb ndershme, stagnimi nuk mund t\u00eb shpjegohet ekskluzivisht vet\u00ebm me bllokada\u201d.<\/span><\/p>\n Gazetari Zoran Ivanov thot\u00eb se ekzistojn\u00eb dy faktor\u00eb madhor\u00eb pse vendi ka ngecur n\u00eb integrimet evropiane. I pari, sipas tij, jan\u00eb paqart\u00ebsit\u00eb historike me fqinj\u00ebt, para s\u00eb gjithash me Greqin\u00eb dhe me Bullgarin\u00eb. \u201cPolitikat e tyre ndaj vendit jo vet\u00ebm q\u00eb e ngadal\u00ebsuan, por n\u00eb periudha t\u00eb caktuara edhe e bllokuan l\u00ebvizjen eurointegruese t\u00eb Maqedonis\u00eb\u201d, shton ai. Dhe i dyti, thekson Ivanov, \u00ebsht\u00eb politika e brendshme maqedonase.<\/span><\/p>\n \u201cVe\u00e7an\u00ebrisht politika e theksuar populiste, madje edhe nacionaliste, e partis\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb pushtet edhe sot, VMRO-DPMNE\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n N\u00eb fakt, Maqedonia e Veriut ecte bashk\u00eb me Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb procesin e integrimit n\u00eb BE deri m\u00eb 19 qershor t\u00eb vitit 2022. Bashk\u00ebrisht mbajt\u00ebn konferenc\u00ebn e par\u00eb nd\u00ebrqeveritare, me \u00e7ka zyrtarisht i nis\u00ebn bashk\u00eb negociatat. Por dallimi q\u00ebndronte n\u00eb faktin se Shqip\u00ebria at\u00ebher\u00eb mbajti nj\u00eb konferenc\u00eb t\u00eb plot\u00eb nd\u00ebrqeveritare, nd\u00ebrsa Maqedonia e Veriut kishte nj\u00eb konferenc\u00eb politike nd\u00ebrqeveritare. <\/span><\/p>\n Edhe pse jo shum\u00eb i trajtuar n\u00eb opinionin maqedonas, dallimi ishte se konferenca politike nd\u00ebrqeveritare Shkup-Bruksel ishte vet\u00ebm nj\u00eb hapje politike e negociatave, e jo thelb\u00ebsore dhe e nj\u00ebmendt\u00eb si ajo me Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/span><\/p>\n \u201cKy ishte rezultat i kund\u00ebrshtimit bullgar, i cili n\u00eb at\u00eb koh\u00eb u t\u00ebrhoq p\u00ebr t\u00eb nisur negociatat, por me kusht q\u00eb t\u00eb b\u00ebheshin ndryshimet kushtetuese q\u00eb burojn\u00eb nga Protokolli i dyt\u00eb me Bullgarin\u00eb, i cili \u00ebsht\u00eb nj\u00eb korpus dokumentesh t\u00eb nd\u00ebrlidhura mes tyre\u201d<\/em>, kujton Tilev. Bullgaria, sipas tij, e shfryt\u00ebzoi at\u00eb moment p\u00ebr t\u00eb vendosur kushte, nd\u00ebrsa Komisioni Evropian gjeti formul\u00ebn e hapjes politike t\u00eb negociatave, e cila bazohet n\u00eb metodologjin\u00eb e re.<\/span><\/p>\n Pas konferenc\u00ebs s\u00eb par\u00eb, Shqip\u00ebria dhe Maqedonia e Veriut filluan procesin e skriningut dhe shkuan s\u00eb bashku n\u00eb t\u00eb gjitha sesionet, t\u00eb filluara n\u00eb vitin 2022 dhe t\u00eb p\u00ebrfunduara n\u00eb vitin 2023.<\/span><\/p>\n Ndarja ndodhi n\u00eb momentin kur, n\u00eb tetor t\u00eb vitit 2024, Shqip\u00ebria e hapi Klasterin e par\u00eb pasi p\u00ebrmbushi parakushtet, p\u00ebrkat\u00ebsisht p\u00ebrcaktuesit p\u00ebr hapjen e negociatave, si\u00e7 jan\u00eb udh\u00ebrr\u00ebfyesi p\u00ebr sundimin e ligjit dhe udh\u00ebrr\u00ebfyesi p\u00ebr reformat n\u00eb administrat\u00eb.<\/span><\/p>\n \u201cQ\u00eb nga ai moment, Shqip\u00ebria vazhdoi me shpejt\u00ebsi rrufeje\u201d<\/em>, thot\u00eb Tilev. <\/span><\/p>\n \u201cDuke shfryt\u00ebzuar aspektet pozitive t\u00eb metodologjis\u00eb s\u00eb re, e cila siguron dinamiz\u00ebm n\u00eb p\u00ebrparim, Shqip\u00ebria brenda 12 muajve arriti t\u00eb hap\u00eb t\u00eb gjasht\u00eb klaster\u00ebt, e me k\u00ebt\u00eb edhe t\u00eb gjitha 33 kapitujt\u201d.<\/span><\/em><\/p>\n Ish-kryenegociatorja Abdiu Halili e sheh problemin n\u00eb Shkup. Ajo thot\u00eb se Korniza Negociuese, e miratuar n\u00eb vitin 2022, \u00ebsht\u00eb n\u00eb fuqi dhe BE-ja ka qen\u00eb e qart\u00eb se hapi i radh\u00ebs \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbushja e kushteve t\u00eb dakorduara, p\u00ebrfshir\u00eb edhe ndryshimet kushtetuese q\u00eb lidhen me hapjen e Klasterit \u201cThemelet\u201d.<\/span><\/p>\n \u201cN\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim procedural, veprimi duhet t\u00eb vij\u00eb nga Shkupi\u201d,<\/em> shton ajo.<\/span><\/p>\n Ky q\u00ebndrim \u00ebsht\u00eb rip\u00ebrs\u00ebritur vazhdimisht nga institucionet e BE-s\u00eb dhe u reflektua s\u00ebrish n\u00eb takimin e 19-t\u00eb t\u00eb Komitetit t\u00eb Stabilizim-Asociimit n\u00eb shkurt t\u00eb k\u00ebtij viti. Sipas njoftimit zyrtar, Komiteti theksoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb q\u00eb Maqedonia e Veriut t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb ec\u00eb p\u00ebrpara n\u00eb procesin e an\u00ebtar\u00ebsimit dhe t\u00eb zbatoj\u00eb kushtet e p\u00ebrcaktuara. Nga ana teknike, sipas Abdiu Halilit, procesi \u00ebsht\u00eb i strukturuar dhe BE po k\u00ebrkon zbatimin e kushteve t\u00eb dakorduara.<\/span><\/p>\n NGA BASHK\u00cbPUN\u00cbTOR\u00cb N\u00cb GARUES P\u00cbR N\u00cb BE<\/span><\/strong><\/p>\n Lajmi se Shqip\u00ebria ka hapur t\u00eb gjasht\u00eb grupkapitujt (klaster\u00ebt) brenda nj\u00eb viti hapi nj\u00eb debat t\u00eb ashp\u00ebr n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, lidhur me at\u00eb se cili vend \u00ebsht\u00eb realisht m\u00eb af\u00ebr integrimit n\u00eb BE.<\/span><\/p>\n Deklarata e kryeministrit aktual t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, Hristijan Mickoski, se vendi i tij vazhdon t\u00eb jet\u00eb para Shqip\u00ebris\u00eb dhe pas Malit t\u00eb Zi n\u00eb procesin e integrimit n\u00eb BE, shkaktoi reagime t\u00eb ndryshme n\u00eb opinion. Mickoski \u00ebsht\u00eb kryetar i partis\u00eb s\u00eb qendr\u00ebs s\u00eb djatht\u00eb VMRO-DPMNE, e cila erdhi n\u00eb pushtet n\u00eb vitin 2024 pik\u00ebrisht duke kund\u00ebrshtuar ndryshimet kushtetuese p\u00ebr t\u00eb zbatuar Propozimin Francez.<\/span><\/p>\n Ish-kryenegociatorja Abdiu Halili, nd\u00ebrkaq, thot\u00eb se integrimi n\u00eb BE nuk matet vet\u00ebm me numrin e ligjeve t\u00eb harmonizuara. \u201cAi n\u00ebnkupton harmonizim t\u00eb plot\u00eb legjislativ, kapacitete t\u00eb mjaftueshme institucionale dhe njer\u00ebzore p\u00ebr implementim dhe zbatim efektiv t\u00eb acquis-it\u201d, shton ajo.<\/span><\/p>\n Ndoshta ky krahasim, sipas saj, do t\u00eb kishte kuptim t\u00eb b\u00ebhej deri n\u00eb vitin 2024, p\u00ebrpara se Shqip\u00ebria t\u00eb fillonte me hapjen e klaster\u00ebve. \u201cSot Shqip\u00ebria ndodhet n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb ku procesi ka kaluar nga p\u00ebrafrimi gradual drejt harmonizimit t\u00eb plot\u00eb n\u00eb kuptimin negociues. Duke qen\u00eb se ka hapur t\u00eb gjith\u00eb klaster\u00ebt, ajo tashm\u00eb punon mbi p\u00ebrmbushjen e piketave t\u00eb nd\u00ebrmjetme (interim benchmarks) dhe ka t\u00eb p\u00ebrcaktuara qart\u00eb edhe piketat p\u00ebrmbyll\u00ebse (closing benchmarks) p\u00ebr kapitujt p\u00ebrkat\u00ebs. <\/span><\/p>\n Kjo do t\u00eb thot\u00eb se procesi \u00ebsht\u00eb futur n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb ku k\u00ebrkohet jo vet\u00ebm p\u00ebrafrim legjislativ, por prova konkrete zbatimi dhe p\u00ebrmbushje e plot\u00eb e detyrimeve p\u00ebrpara mbylljes s\u00eb kapitujve, dhe Shqip\u00ebria punon drejt k\u00ebsaj me shum\u00eb p\u00ebrkushtim\u201d.<\/span><\/p>\n P\u00ebr t\u00eb par\u00eb se ku realisht q\u00ebndron e v\u00ebrteta, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb Ligjit p\u00ebr qasje t\u00eb lir\u00eb deri te informacioni i karakterit publik, k\u00ebrkuam t\u00eb gjitha dokumentet ku vler\u00ebsohet shkalla e p\u00ebrafrimit t\u00eb vendit me BE-n\u00eb. Megjithat\u00eb, ministrit\u00eb e Qeveris\u00eb s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut nuk pranuan t\u00eb p\u00ebrgjigjen.<\/span><\/p>\n T\u00eb gjith\u00eb na orientuan q\u00eb informacionet t\u2019i k\u00ebrkojm\u00eb te Ministria e \u00c7\u00ebshtjeve Evropiane, e drejtuar nga ministri Bekim Sali, nj\u00eb funksionar i grupimit politik t\u00eb shqiptar\u00ebve etnik\u00eb n\u00eb pushtet VLEN. Nga kjo Ministri nuk mor\u00ebm p\u00ebrgjigje, por k\u00ebrkesa p\u00ebr qart\u00ebsim t\u00eb pyetjeve, nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kjo q\u00eb institucionet e p\u00ebrdorin p\u00ebr t\u00eb mos u p\u00ebrgjigjur.<\/span><\/p>\n Mediat dhe ekspert\u00ebt tashm\u00eb kan\u00eb nj\u00eb pasqyr\u00eb deri diku t\u00eb qart\u00eb, pasi kan\u00eb analizuar dokumentet publikisht t\u00eb qasshme, si raportin e skriningut, raportet vjetore t\u00eb Komisionit Evropian (KE) dhe Agjend\u00ebn e Reformave 2024-2027. Duke marr\u00eb parasysh ato dokumente, Nikollovski nga \u201cEurothink\u201d pajtohet se\u00a0 Maqedonia e Veriut ka nj\u00eb nivel relativisht t\u00eb lart\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitjes teknike n\u00eb disa pjes\u00eb t\u00eb acquis-it dhe nj\u00eb \u201cinerci\u201d t\u00eb gjat\u00eb administrative n\u00eb harmonizimin me BE-n\u00eb. <\/span><\/p>\n Por, ai thekson se \u201cShqip\u00ebria aktualisht \u00ebsht\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara n\u00eb vet\u00eb dinamik\u00ebn e negociatave\u201d. \u201cTeza se jemi \u2018m\u00eb p\u00ebrpara\u2019, ndon\u00ebse realisht nuk po l\u00ebvizim n\u00eb negociata, \u00ebsht\u00eb m\u00eb tep\u00ebr nj\u00eb narrativ\u00eb e brendshme politike sesa nj\u00eb gjendje e matshme sipas metodologjis\u00eb s\u00eb zgjerimit\u201d, \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb Nikollovski.<\/span><\/p>\n N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn vij\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe profesori universitar dhe an\u00ebtari i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe Arteve t\u00eb Maqedonis\u00eb (ASHAM), Akademiku Abdylmenaf Bexheti. Ai e n\u00ebnvizon shpejt\u00ebsin\u00eb e p\u00ebrparimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe ngecjen e madhe t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut n\u00eb procesin eurointegrues.<\/span><\/p>\n \u201cKur Maqedonia kishte statusin e vendit kandidat p\u00ebr eurointegrime, Shqip\u00ebria nuk e kishte as Marr\u00ebveshjen e Stabilizim-Asociimit t\u00eb n\u00ebnshkruar. Sot situata \u00ebsht\u00eb diametralisht e kund\u00ebrt\u201d, thot\u00eb Bexheti.\u00a0 Nga kjo perspektiv\u00eb, sipas tij, Maqedonia e Veriut as q\u00eb mund t\u00eb krahasohet m\u00eb me Shqip\u00ebrin\u00eb. \u201cE vetmja gj\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn Maqedonia ia kalon Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb niveli i borxhit publik \u2013 kuptohet, edhe kjo n\u00eb konotacion negativ\u201d,<\/em> n\u00ebnvizon ai.<\/span><\/p>\n Ish-sekretari shtet\u00ebror, eksperti Dragan Tilev, thot\u00eb se Shkupi \u00ebsht\u00eb para n\u00eb nivelin e harmonizimit t\u00eb ligjeve vendore me ato evropiane. \u201cN\u00ebse maten reformat, p\u00ebrkat\u00ebsisht harmonizimi i ligjeve me ato t\u00eb BE-s\u00eb, edhe pse Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara n\u00eb procesin e negociatave, ne kemi nj\u00eb shkall\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb p\u00ebrafrimi\u201d.<\/span><\/p>\n Meqen\u00ebse Shqip\u00ebria i ka hapur t\u00eb gjith\u00eb klaster\u00ebt dhe kapitujt, Tilev paralajm\u00ebron se vet\u00eb procesi i negociatave t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit do t\u2019i p\u00ebrshpejtoj\u00eb ndjesh\u00ebm reformat e tyre. \u201c\u00cbsht\u00eb shum\u00eb e mundshme q\u00eb n\u00eb raportin e sivjetsh\u00ebm t\u00eb Komisionit Evropian, i cili do t\u00eb publikohet n\u00eb n\u00ebntor ose dhjetor, ata t\u00eb jen\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin nivel ose edhe m\u00eb t\u00eb mir\u00eb se ne n\u00eb zbatimin e reformave\u201d, shton ai. Sipas tij, Shkupi mund t\u00eb ruaj\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsin\u00eb n\u00ebse arrin t\u2019i p\u00ebrshpejtoj\u00eb reformat brenda vendit, pavar\u00ebsisht n\u00ebse do t\u00eb filloj\u00eb apo jo procesi i negociatave.<\/span><\/p>\n Por, ky optimiz\u00ebm i Tilevit nuk duket dhe aq i mundur. Vendi ka ngecur edhe n\u00eb p\u00ebrmbushjen e Agjend\u00ebs s\u00eb Reformave, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Instrumentit p\u00ebr Reforma dhe Rritje p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor (2024\u20132027), e miratuar nga Komisioni Evropian n\u00eb tetor t\u00eb vitit 2024. Agjenda e propozuar nga Shkupi p\u00ebrfshin 37 reforma ky\u00e7e me 136 aktivitete n\u00eb pes\u00eb fusha prioritare dhe mb\u00ebshtetet me rreth 750 milion\u00eb euro grante dhe hua.<\/span><\/p>\n Maqedonia e Veriut m\u00eb 24 mars t\u00eb vitit 2025 t\u00ebrhoqi nj\u00eb parapages\u00eb prej rreth 52.2 milion\u00eb euro, nga t\u00eb cilat rreth 24.5 milion\u00eb euro u transferuan drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb buxhetin e shtetit, nd\u00ebrsa rreth 28 milion\u00eb euro u kanalizuan p\u00ebrmes Korniz\u00ebs s\u00eb Investimeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor p\u00ebr projekte infrastrukturore. <\/span><\/p>\n Pagesat pasuese kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb pjesshme dhe t\u00eb lidhura me p\u00ebrmbushjen e hapave konkret\u00eb t\u00eb reformave, duke reflektuar nj\u00eb rit\u00ebm zbatimi ende t\u00eb kufizuar. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces paralel, q\u00eb nuk varet nga ndryshimet kushtetuese dhe nuk kusht\u00ebzohet nga hapja e klaster\u00ebve. Pra, edhe kur negociatat jan\u00eb n\u00eb pritje, reformat mund dhe duhet t\u00eb vazhdojn\u00eb.<\/span><\/p>\n Megjithat\u00eb, p\u00ebrmbushja e Agjend\u00ebs s\u00eb\u00a0 Reformave nuk ka qen\u00eb gjithmon\u00eb n\u00eb ritmin e parashikuar.<\/span><\/p>\n \u201cKjo tregon se sfida nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm procedurale apo politike, por \u00ebsht\u00eb edhe \u00e7\u00ebshtje konsistence n\u00eb zbatim dhe p\u00ebrcaktimit t\u00eb prioriteteve\u201d,<\/em> thot\u00eb ish-kryenegociatorja Abdiu Halili.<\/span><\/p>\n Ngecja ka goditur edhe mb\u00ebshtetjen e qytetar\u00ebve ndaj procesit integrues n\u00eb BE. Kusht\u00ebzimet nga Greqia dhe Bullgaria kan\u00eb rritur euroskepticizmin deri n\u00eb at\u00eb nivel, saq\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb BE nuk ka qen\u00eb premtim kryesor gjat\u00eb fushat\u00ebs p\u00ebr zgjedhjet e fundit parlamentare n\u00eb qershor t\u00eb vitit 2024. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, Tilevi e sheh munges\u00ebn e rezultateve edhe kur b\u00ebhet fjal\u00eb n\u00eb p\u00ebrmbushjen e obligimeve q\u00eb vet\u00eb kjo qeveri i ka marr\u00eb me Agjend\u00ebn e Reformave.<\/span><\/p>\n \u201cP\u00ebr shkak se b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr reforma t\u00eb thella dhe t\u00eb q\u00ebndrueshme, q\u00eb duhet t\u00eb zgjasin n\u00eb koh\u00eb, nevojitet nj\u00eb atmosfer\u00eb pozitive\u201d,<\/em> shprehet Tilevi.<\/span><\/p>\n \u201cFakt \u00ebsht\u00eb se tek ne, p\u00ebr momentin, nj\u00eb energji e till\u00eb nuk ekziston. Ka frustrim si te publiku, ashtu edhe te administrata dhe te elita politike. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb element i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00eb duhet marr\u00eb parasysh kur flasim p\u00ebr arsyet pse nuk i realizojm\u00eb reformat edhe pa i nisur zyrtarisht negociatat\u201d.<\/span><\/em><\/p>\n Kjo Agjend\u00eb filloi t\u00eb harmonizohej me qeverin\u00eb e kaluar dhe u p\u00ebrmbyll me qeverin\u00eb aktuale. Detyrimi \u00ebsht\u00eb t\u00eb zbatohen reformat ky\u00e7e, t\u00eb cilat s\u00ebrish lidhen me skriningun dhe raportet vjetore t\u00eb Komisionit Evropian, por q\u00eb jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlidhura edhe me mjete konkrete financiare. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr gjasht\u00eb prioritete me 137 reforma, ku secila ka koston e vet.<\/span><\/p>\n \u201cK\u00ebtu tashm\u00eb po mbetemi prapa, kemi d\u00ebshtime, dhe presioni q\u00eb e krijon vet\u00eb procesi i integrimit n\u00eb BE nuk po ndihet mjaftuesh\u00ebm\u201d,<\/em> pajtohet Tilev. <\/span><\/p>\n \u201cK\u00ebtu po mbetemi prapa, sepse shum\u00eb aktivitete nga Agjenda e Reformave nuk jan\u00eb realizuar. Periudha e p\u00ebrgatitjes prej 12 muajsh p\u00ebrfundoi n\u00eb vitin 2025 dhe gjat\u00eb asaj periudhe ishin parapar\u00eb shum\u00eb aktivitete q\u00eb nuk u realizuan me koh\u00eb. Hipotetikisht, mund t\u00eb ndodh\u00eb q\u00eb n\u00eb fund t\u2019i realizoni reformat dhe t\u2019i t\u00ebrhiqni fondet, por nuk do t\u00eb mund t\u2019i shfryt\u00ebzoni ato sepse nuk do t\u00eb keni projekte t\u00eb sh\u00ebndosha\u201d.<\/span><\/em><\/p>\n Nj\u00eb krahasim dometh\u00ebn\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim \u00ebsht\u00eb Moldavia. Drejtori i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Drejtoris\u00eb p\u00ebr Zgjerim dhe Fqinj\u00ebsi n\u00eb Komisionin Evropian, Gert Jan Koopman, deklaroi gjat\u00eb nj\u00eb mbledhjeje t\u00eb Komitetit p\u00ebr Pun\u00eb t\u00eb Jashtme (AFET) t\u00eb Parlamentit Evropian se Moldavia \u00ebsht\u00eb vendi lider nd\u00ebr kandidat\u00ebt n\u00eb zbatimin e Planit t\u00eb Rritjes, duke p\u00ebrmbushur plot\u00ebsisht k\u00ebrkesat e periudh\u00ebs s\u00eb par\u00eb raportuese dhe madje duke i tejkaluar ato p\u00ebrpara afatit. Ai theksoi ritmin e shpejt\u00eb t\u00eb reformave, p\u00ebrkushtimin politik dhe transparenc\u00ebn n\u00eb raportim.<\/span><\/p>\n NGECJA KA PASOJA FINANCIARE DHE MJEDISORE<\/span><\/strong><\/p>\n P\u00ebrderisa Qeveria e Mickoskit pret garanci nga Bullgaria se nuk do t\u00eb kusht\u00ebzoj\u00eb m\u00eb vendin n\u00ebse ndryshon Kushtetut\u00ebn tani dhe p\u00ebrfshin bullgar\u00ebt etnik\u00eb n\u00eb preambul\u00eb, vendi po ballafaqohet me pasoja t\u00eb r\u00ebnda mjedisore dhe financiare.<\/span><\/p>\n Gjat\u00eb procesit t\u00eb skriningut, Kapitulli 27 \u201cMjedisi dhe ndryshimet klimatike\u201d \u00ebsht\u00eb analizuar me t\u00eb nj\u00ebjtin nivel rigoroziteti si \u00e7do kapitull tjet\u00ebr. Abdiu Halili kujton se si gjat\u00eb screening-ut bilateral me Komisionin Evropian, legjislacioni nacional, strukturat institucionale dhe praktikat zbatuese jan\u00eb shqyrtuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sistematike p\u00ebr \u00e7do n\u00ebnfush\u00eb t\u00eb kapitullit, si uj\u00ebrat, mbetjet, cil\u00ebsia e ajrit, mbrojtja e natyr\u00ebs, kontrolli industrial i ndotjes, ndryshimet klimatike etj.<\/span><\/p>\n Identifikohen boshll\u00ebqet ligjore, institucionale dhe financiare, si dhe kapacitetet e nevojshme p\u00ebr zbatim. Bazuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb analiz\u00eb t\u00eb strukturuar p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb acquis-in e Kapitullit 27, p\u00ebrgatiten dokumente strategjike, plane veprimi dhe projeksione investimesh afatgjata. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, aspektet mjedisore trajtohen edhe n\u00eb kapituj t\u00eb tjer\u00eb me ndikim horizontal, si energjia, transporti, bujq\u00ebsia dhe industria, duke e b\u00ebr\u00eb dimensionin mjedisor pjes\u00eb integrale t\u00eb strategjis\u00eb s\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit.<\/span><\/p>\n \u201cN\u00ebse nuk adresohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme, dob\u00ebsit\u00eb jo vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb kapitull, por n\u00eb \u00e7do kapitull, mund t\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb penges\u00eb strukturore p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin. Legjislacioni i BE-s\u00eb k\u00ebrkon p\u00ebrmbushje t\u00eb plot\u00eb, jo vet\u00ebm transponim formal n\u00eb legjislacion\u201d<\/em>, thot\u00eb ish-kryenegociatorja e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut.<\/span><\/p>\n Maqedonia e Veriut ballafaqohet me shum\u00eb sfida mjedisore: gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb dimrit Shkupi dhe disa qytete tjera kan\u00eb ndotje rekorde, kurse menaxhimi me mbeturinat vazhdon t\u00eb mos jet\u00eb i sistemuar.<\/span><\/p>\n Tilevi thot\u00eb se edhe n\u00eb fush\u00ebn e mjedisit jet\u00ebsor vendi ka harmonizim t\u00eb lart\u00eb t\u00eb ligjeve vendore me ato t\u00eb BE-s\u00eb, por thekson se kjo pjes\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb voluminozja sa i p\u00ebrket ligjeve dhe dokumenteve. P\u00ebrve\u00e7se \u00ebsht\u00eb m\u00eb voluminoz, Tilev thot\u00eb se Kapitulli 27 \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb i kushtueshmi dhe \u00ebsht\u00eb af\u00ebr kapitullit p\u00ebr p\u00ebrafrim t\u00eb legjislacionit.<\/span><\/p>\n Pyetja logjike k\u00ebtu \u00ebsht\u00eb se sa qytetar\u00ebt e ndjejn\u00eb k\u00ebt\u00eb harmonizim t\u00eb lart\u00eb t\u00eb ligjeve.<\/span><\/p>\n \u201cN\u00ebse shohim se ku \u00ebsht\u00eb cil\u00ebsia m\u00eb e mir\u00eb e ajrit, k\u00ebtu ndikojn\u00eb shum\u00eb faktor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebrcaktues, si gjeografia dhe kushtet klimatike. Ne aktualisht jemi m\u00eb t\u00eb harmonizuar se Shqip\u00ebria, por nj\u00eb gj\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb miratoni ligjet, dhe tjet\u00ebr gj\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb keni institucione t\u00eb afta p\u00ebr t\u2019i zbatuar ato ligje\u201d,<\/em> thot\u00eb Tilevi.<\/span><\/p>\n M\u00eb t\u00eb r\u00ebnda se ato mjedisore do t\u00eb jen\u00eb ato financiare dhe ekonomike n\u00ebse Maqedonia e Veriut do mbetet n\u00eb vendnum\u00ebro. \u201cSapo t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet Shqip\u00ebria n\u00eb BE, edhe ata pak investitor\u00eb t\u00eb huaj mund t\u00eb tentojn\u00eb t\u00eb zhvendosen n\u00eb Shqip\u00ebri\u201d, paralajm\u00ebron Akademik Bexheti.<\/span><\/p>\n Ai thot\u00eb se pasojat e ngecjes do t\u00eb jen\u00eb shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda: \u201cN\u00eb afat t\u00eb mes\u00ebm do t\u00eb kemi ngecje demokratike, rritje t\u00eb emigracionit, rritje t\u00eb korrupsionit dhe t\u00eb euroskepticizmit. N\u00eb afat t\u00eb gjat\u00eb izolim ekonomik, ulje t\u00eb investimeve dhe t\u00eb remitancave, plakje t\u00eb popullsis\u00eb dhe t\u00eb \u00e7rregullimit demografik\u201d.<\/span><\/p>\n N\u00ebse krahasohen investimet e huaja t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta, do t\u00eb shihet se n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut jan\u00eb m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta n\u00eb vlera absolute p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se dyfish.<\/span><\/p>\n Vlerat e Investimeve t\u00eb Huaja t\u00eb Drejtp\u00ebrdrejta n\u00eb milion\u00eb dollar\u00eb amerikan\u00eb<\/span><\/strong><\/p>\n NDIKIMET MALINJE DHE RREZIKU NGA DESTABILIZIMI<\/span><\/strong><\/p>\n Mbetja larg an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE dhe shkalla e lart\u00eb e euroskepticizmit shpesh \u00ebsht\u00eb shfryt\u00ebzuar nga aktor\u00eb t\u00eb huaj p\u00ebr t\u00eb shtrir\u00eb ndikimet e tyre keqdash\u00ebse. Nj\u00ebjt\u00eb si n\u00eb Serbi dhe Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb, Rusia, Kina dhe vendet e Lindjes s\u00eb Af\u00ebrt ka koh\u00eb q\u00eb jan\u00eb t\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb sfera t\u00eb ndryshme edhe n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut.<\/span><\/p>\n Megjith\u00ebk\u00ebt\u00eb, Tilevi beson se tashm\u00eb ekziston rrezik real q\u00eb k\u00ebto ndikime t\u00eb ndryshojn\u00eb trajektoren gjeopolitike t\u00eb vendit. <\/span><\/p>\n \u201cT\u00eb mos harrojm\u00eb se ne jemi an\u00ebtar\u00eb t\u00eb NATO-s\u201d<\/em>, thot\u00eb ai.<\/span><\/p>\n \u201cKjo tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb garanci p\u00ebr siguri dhe mbrojtje\u201d<\/em>. Tilevi po ashtu rikujton se vendi ka marr\u00ebveshje strategjike dhe dialog me SHBA-t\u00eb, q\u00eb mbulon edhe \u00e7\u00ebshtje t\u00eb siguris\u00eb \u2013 nga luft\u00ebrat hibride dhe siguria kibernetike deri te kontrolli i investimeve t\u00eb huaja direkte, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb kapitali rus apo kinez t\u00eb mos dep\u00ebrtoj\u00eb n\u00eb k\u00ebto hap\u00ebsira.<\/span><\/p>\n Fakti q\u00eb nuk p\u00ebrparon n\u00eb eurointegrime, gj\u00eb q\u00eb sjell edhe ngadal\u00ebsim t\u00eb reformave, sipas Tilevit mund t\u00eb krijoj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr penetrim t\u00eb ndikimeve t\u00eb huaja. \u201cA do t\u00eb jen\u00eb ato ruse, kineze apo p\u00ebrmes shteteve \u201cproxy\u201d, si p\u00ebr shembull p\u00ebrmes Serbia-s, mbetet e panjohur. Serbia ka marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb af\u00ebrta me Rusin\u00eb dhe Kin\u00ebn dhe nuk \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e OBT-s\u00eb\u201d, thekson ai.<\/span><\/p>\n Abdiu Halili, nd\u00ebrkaq, paralajm\u00ebron se \u201cn\u00ebse Maqedonia e Veriut mbetet prapa, pasoja nuk do t\u00eb jet\u00eb vet\u00ebm simbolike\u201d. \u201cRrezikojm\u00eb t\u00eb humbasim pozicion n\u00eb arkitektur\u00ebn e re t\u00eb integrimit evropian, t\u00eb krijojm\u00eb hendek me vendet fqinje dhe t\u00eb dob\u00ebsojm\u00eb perceptimin e besueshm\u00ebris\u00eb son\u00eb si partner serioz. Sa m\u00eb shum\u00eb t\u00eb avancojn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt, aq m\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb b\u00ebhet rikuperimi i ritmit\u201d.<\/span><\/p>\n N\u00ebse asgj\u00eb thelb\u00ebsore nuk ndryshon, Nikollovski thot\u00eb se ekziston rreziku q\u00eb t\u00eb vendi t\u00eb mbetet prapa n\u00eb planin afatgjat\u00eb. Por, sipas tij, qytetar\u00ebt e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut nuk duhet t\u00eb pajtohen me k\u00ebt\u00eb fat. \u201cVendi mund ta rikthej\u00eb kredibilitetin relativisht shpejt n\u00ebse sjell shpejt nj\u00eb vendim politik p\u00ebr zhbllokim, dhe n\u00ebse tregon rezultate reale n\u00eb fush\u00ebn e \u2018Themeleve\u2019\u201d.<\/span><\/p>\n \u201cMendoj se situata aktuale k\u00ebrkon qart\u00ebsi n\u00eb prioritete dhe vendime t\u00eb shpejta. Procesi ka hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb ku l\u00ebvizja ose mungesa e saj do t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb pozicionin e vendit p\u00ebr vitet q\u00eb vijn\u00eb\u201d, thot\u00eb Abdiu Halili, duke shprehur optimiz\u00ebm se vendi ka kapacitet q\u00eb t\u00eb kap\u00ebrcej\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb. \u201c\u00e7\u00ebshtja m\u00eb urgjente mbetet adresimi i ng\u00ebr\u00e7it politik q\u00eb mban t\u00eb bllokuar hapjen e klasterit \u2018Themelet\u2019, p\u00ebrfshir\u00eb ndryshimet kushtetuese. Pa zgjidhjen e k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtjeje, procesi nuk mund t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb faz\u00ebn e plot\u00eb negociuese\u201d.<\/span><\/p>\n Integrimi n\u00eb BE shpesh \u00ebsht\u00eb lidhur me stabilitetin e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebretnike. Kjo nga shkaku se shqiptar\u00ebt etnik\u00eb e shohin procesin e integrimit n\u00eb BE si nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr m\u00ebnjanimin e kufijve mes tyre, por edhe si mund\u00ebsi p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr, maqedonasit etnik\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb mendojn\u00eb se nuk jan\u00eb p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE pa identitet etnik, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Bullgaria po e konteston historin\u00eb dhe gjuh\u00ebn e tyre.<\/span><\/p>\n Ekspert\u00ebt thon\u00eb se kjo ndarje lidhur me BE-n\u00eb mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb nj\u00eb konflikt, si ai n\u00eb 2001, kur vendi ishte n\u00eb buz\u00eb t\u00eb nj\u00eb lufte qytetare.<\/span><\/p>\n \u201cRreziku ekziston, duke pasur parasysh konfliktin e vitit 2001 dhe disa \u00e7\u00ebshtje ende t\u00eb paqarta rreth t\u00eb drejtave gjuh\u00ebsore dhe p\u00ebrfaq\u00ebsimit, q\u00eb burojn\u00eb nga Marr\u00ebveshja e Ohrit, e cila \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e Kushtetut\u00ebs\u201d, thot\u00eb Tilevi. \u201cK\u00ebto p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb potencial p\u00ebr f\u00ebrkime t\u00eb brendshme nd\u00ebretnike\u201d.<\/span><\/em><\/p>\n Por ky rrezik, sipas ekspert\u00ebve, mbetet i ul\u00ebt pasi Maqedonia e Veriut \u00ebsht\u00eb shtet unitar, an\u00ebtar i NATO-s, dhe me perspektiv\u00eb p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE. Me zgjidhjen e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb ndryshimeve kushtetuese, vendi mund t\u00eb katapultohet n\u00eb procesin e eurointegrimit dhe t\u00eb kap\u00eb hapin me grupin q\u00eb po formohet \u2013 Mali i Zi, Shqip\u00ebria, Ukraina dhe Moldavia.<\/span><\/p>\n An\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb BE i Shqip\u00ebris\u00eb, sipas Tilevit, mund t\u00eb sjell\u00eb zhvillim m\u00eb t\u00eb madh ekonomik p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, e cila q\u00eb tani sh\u00ebnon t\u00eb ardhura rekord nga turizmi. Por, ai n\u00ebnvizon se kjo nuk duhet par\u00eb si k\u00ebrc\u00ebnim. \u201cP\u00ebrkundrazi, mund t\u00eb ket\u00eb ndikim pozitiv edhe tek ne, p\u00ebr shkak t\u00eb lidhjeve q\u00eb qytetar\u00ebt tan\u00eb kan\u00eb me Shqip\u00ebrin\u00eb\u201d, shton Tilevi.<\/span><\/p>\n Shkupi zyrtar nuk vler\u00ebson se duhet t\u00eb shpejtoj\u00eb kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr p\u00ebrmbushjen e obligimeve nga Propozimi Francez pa garanci t\u00eb qarta nga Bullgaria. Por, Bullgaria prej vitesh ka pozicione t\u00eb pandryshueshme dhe unanime kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr Maqedonin\u00eb e Veriut, edhe pse ka pasur qeveri dhe ambient politik t\u00eb paq\u00ebndruesh\u00ebm. Q\u00eb nga viti 2018, me deklarat\u00ebn e miratuar nga Parlamenti i saj, k\u00ebrkesat kan\u00eb mbetur t\u00eb nj\u00ebjta, pavar\u00ebsisht nga ndryshimet e qeverive.<\/span><\/p>\n \u201cNuk pres q\u00eb nj\u00eb konfigurim i ri politik, me Rumen Radev n\u00eb rol qendror, ta ndryshoj\u00eb thelb\u00ebsisht pozicionin, edhe pse mund t\u00eb ndryshoj\u00eb retorika\u201d<\/em>, thot\u00eb Tilevi.<\/span><\/p>\n Nj\u00eb tjet\u00ebr shpres\u00eb e Shkupit zyrtar nuk duket n\u00eb horizont. Reforma brenda BE-s\u00eb me k\u00ebt\u00eb rast do t\u00eb kishte kalim nga vendimmarrja me unanimitet n\u00eb shumic\u00eb t\u00eb kualifikuar brenda BE-s\u00eb. Mund\u00ebsia e shfryt\u00ebzimit t\u00eb mekanizmit \u201cpassarella\u201d, kur p\u00ebr nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje vendoset t\u00eb votohet edhe me shumic\u00eb t\u00eb kualifikuar p\u00ebr t\u00eb mos ndryshuar traktatin, r\u00ebnd\u00eb se mund t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor. As edhe marrja e s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb shtet an\u00ebtar q\u00eb t\u00eb votoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb caktuar.<\/span><\/p>\n Qeveria e Mickoskit ka zbutur retorik\u00ebn n\u00eb muajt e fundit, duke k\u00ebrkuar tashm\u00eb vullnet t\u00eb mir\u00eb e jo garanci t\u00eb forta nga Bullgaria. Nd\u00ebrkoh\u00eb n\u00eb Bullgari thuajse nuk merren me Maqedonin\u00eb e Veriut. T\u00eb preokupuar me zgjedhjet e reja t\u00eb parakohshme, autoritetet politike n\u00eb Sofje thon\u00eb se \u00e7\u00ebshtja nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb bilaterale. Shkupi, sipas tyre, tashm\u00eb ka pun\u00eb me Brukselin.<\/span><\/p>\n MIR\u00cb P\u00cbRPARA, PO KU GJENDET SAKT\u00cbSISHT SHQIP\u00cbRIA?<\/span><\/strong><\/p>\n Shqip\u00ebria \u00e7eli zyrtarisht negociatat p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb Bashkimin Evropian m\u00eb 15 Tetor 2024, th\u00ebn\u00eb ndryshe 31 vite q\u00eb nga zhvillimi i zgjedhjeve t\u00eb para pluraliste n\u00eb vend. Thuajse nj\u00eb vit m\u00eb pas, n\u00eb shtator t\u00eb vitit 2025 vendi yn\u00eb hapi negociatat p\u00ebr nj\u00eb nga grupkapitujt m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb sipas ekspert\u00ebve t\u00eb integrimit n\u00eb BE, at\u00eb t\u00eb Agjend\u00ebs s\u00eb Gjelb\u00ebr dhe t\u00eb Nd\u00ebrlidhjes s\u00eb q\u00ebndrueshme.<\/span><\/p>\n N\u00eb k\u00ebt\u00eb grupkapitull b\u00ebn pjes\u00eb dhe Kapitulli 27 i quajtur \u201cMjedisi dhe Ndryshimet Klimatike\u201d, p\u00ebr t\u00eb cilin, sipas p\u00ebrgjigjes zyrtare q\u00eb Ministria e Turizmit i dha \u201cGogo.al\u201d shteti shqiptar nuk ka pasur p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar detyra paraprake t\u00eb vendosura nga Bashkimi Evropian.<\/span><\/p>\n \u201cBazuar mbi ecurin\u00eb e reformave legjislative dhe t\u00eb zbatimit t\u00eb legjislacionit mjedisor, Shqip\u00ebria nuk ka pasur piketa hap\u00ebse apo t\u00eb nd\u00ebrmjetme por vet\u00ebm piketa mbyll\u00ebse. K\u00ebto piketa mbyll\u00ebse jan\u00eb dor\u00ebzuar zyrtarisht n\u00eb muajin shtator 2025 pran\u00eb Komisionit Evropian dhe tani Shqip\u00ebria duhet t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb reformat dhe investimet e nevojshme p\u00ebr p\u00ebrmbushjen e k\u00ebtyre piketave\u201d,<\/em> thuhet n\u00eb p\u00ebrgjigjen e Ministris\u00eb s\u00eb Mjedisit, duke treguar se Shqip\u00ebria ndodhet n\u00eb faz\u00ebn ku duhet t\u00eb p\u00ebrshtas\u00eb legjislacionin dhe t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb t\u00eb gjitha hapat e nevojshme p\u00ebr t\u00eb siguruar mbrojtjen mjedisore n\u00eb vend, sipas standardeve t\u00eb BE-s\u00eb.<\/span><\/p>\n Zyrtarisht Shqip\u00ebria i ka hapur t\u00eb gjitha grupkapitujt, por sipas ekspertit p\u00ebr integrimin n\u00eb BE dhe drejtuesin e L\u00ebvizjes Evropiane n\u00eb Shqip\u00ebri, Gledis Gjipali mbyllja e kapitujve kryesore q\u00eb lidhen me mjedisin dhe sigurin\u00eb ushqimore, mbetet e v\u00ebshtir\u00eb.<\/span><\/p>\n \u201cJan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u mbyllur p\u00ebr faktin q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb investime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme si nga institucionet shtet\u00ebrore ashtu dhe nga bizneset dhe kapacitete t\u00eb forta administrative p\u00ebr t\u00eb garantuar zbatimin e standardeve t\u00eb reja t\u00eb vendosura\u201d,<\/em> thot\u00eb Gjepali p\u00ebr \u201cGogo.al\u201d, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shton se sfidat kryesore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb mbeten problematikat e brendshme q\u00eb lidhen me dialogun politik, lodhjen nga reformat e shumta te nd\u00ebrmarra nd\u00ebr vite dhe mungesa e q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb n\u00eb zbatimin e tyre.<\/span><\/p>\n \u201cN\u00eb planin e jasht\u00ebm, mekanizmi i vendimmarrjes n\u00eb BE dhe mund\u00ebsia e p\u00ebrdorimit t\u00eb vetos nga shtetet an\u00ebtare mbetet nj\u00eb rrezik potencial p\u00ebr vonesa\u201d<\/em>, shton Gjepali, i cili e konsideron mbylljen e negociatave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitin 2027 si mjaft ambicioz, por jo t\u00eb paarritsh\u00ebm.<\/span><\/p>\n N\u00eb Shqip\u00ebri nj\u00eb nga projektet q\u00eb po jep mb\u00ebshtetje t\u00eb thelluar p\u00ebr p\u00ebrmbushjen e grupkapitullit 27 \u00ebsht\u00eb \u201cSane27\u201d, z\u00ebvend\u00ebsdrejtues i s\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb eksperti Rezart Kapedani.<\/span><\/p>\n P\u00ebr Gogo.al Kapedani b\u00ebn nj\u00eb shpjegim sintetik e t\u00eb kuptuesh\u00ebm se ku gjendet Shqip\u00ebria, \u00e7far\u00eb duhet t\u00eb plot\u00ebsoj\u00eb, pengesat por edhe nj\u00eb parashikim se kur mund t\u00eb jet\u00eb plot\u00ebsisht e suksesshme.<\/span><\/p>\n \u201cShqip\u00ebria ka pasur nj\u00eb ecuri t\u00eb mir\u00eb n\u00eb lidhje me Kapitullin 27 \u201cMjedisi dhe Ndryshimet Klimatike\u201d. Sidoqoft\u00eb duhet pasur parasysh q\u00eb me metodologjin\u00eb e re t\u00eb zgjerimit, nuk negociohet n\u00eb nivel kapitulli por n\u00eb nivel grupkapitulli k\u00ebshtu q\u00eb ecuria e procesit lidhet dhe me kapitujt e tjer\u00eb t\u00eb Grupkapitullit 4 (kryesisht transporti dhe energjia).\u201d,<\/em> b\u00ebn vler\u00ebsimin e tij Kapedani.<\/span><\/p>\n Sipas tij nj\u00eb nga v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha \u00ebsht\u00eb q\u00eb kapitulli \u00ebsht\u00eb shum\u00eb voluminoz. <\/span><\/p>\n \u201cKapitulli 27 vet\u00ebm si akte kryesore t\u00eb Acquis q\u00eb do t\u00eb monitorohen ka 10 n\u00ebnkapituj me 75 akte (46 direktiva dhe 29 rregullore) dhe n\u00ebse merren dhe aktet zbatuese t\u00eb tyre numri i kalon 400 aktet. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr nga k\u00ebto 75 akte, 12 jan\u00eb t\u00eb kat\u00ebr viteve t\u00eb fundit.\u00a0<\/span><\/em>Sektori i mjedisit po ashtu, tradicionalisht nuk ka pasur financime t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb arritur standardet evropiane k\u00ebshtu q\u00eb tani do t\u00eb k\u00ebrkohet nj\u00eb \u201chop\u201d i madh cil\u00ebsor n\u00eb lidhje me p\u00ebrmir\u00ebsimin e legjislacionit shqiptar si dhe zbatimit t\u00eb tij n\u00eb terren. Kjo nuk p\u00ebrkthehet vet\u00ebm tek detyrimet ndaj qytetar\u00ebve por dhe detyrime q\u00eb lindin p\u00ebr bizneset dhe pushtetin vendor.\u201d<\/em>, thekson Kapedani.<\/span><\/p>\n N\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrimin e Kapedanit edhe pse Shqip\u00ebria ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrpjekje prej rreth 20 vitesh p\u00ebr p\u00ebrafrimin e legjislacionit dhe standardeve me BE-n\u00eb, tani k\u00ebrkohet nj\u00eb rit\u00ebm m\u00eb i shpejt\u00eb reformash. <\/span><\/p>\n Eksperti rendit pikat kryesore ku do t\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrparohet mes t\u00eb cilave rishikimi i Kodit Penal n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb dispozitat p\u00ebr krimin mjedisor t\u00eb jen\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me ato t\u00eb Direktiv\u00ebs s\u00eb re si dhe plot\u00ebsohen detyrimet p\u00ebr p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb mjedisore, t\u00eb rishikohet ligji i ajrit dhe aktet n\u00ebnligjore p\u00ebrfshir\u00eb strategjin\u00eb dhe planin e veprimit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb p\u00ebrputhet me standardet e reja t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb ajrit t\u00eb BE-s\u00eb si dhe t\u00eb plot\u00ebsohen me akte n\u00ebnligjore ligji p\u00ebr mbetjet dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e zgjeruar t\u00eb prodhuesit apo rishikimi i\u00a0 strategjis\u00eb dhe masterplanit t\u00eb mbetjeve bazuar dhe me struktur\u00ebn e re t\u00eb menaxhimit t\u00eb mbetjeve.<\/span><\/p>\n \u201cDo plot\u00ebsohen t\u00eb gjitha basenet lumore me planet e menaxhimit t\u00eb tyre dhe pjesa m\u00eb e madhe dhe me hartat e p\u00ebrmbytjeve dhe planet e masave. Do p\u00ebrgatitet strategjia p\u00ebr uj\u00ebrat detare dhe plani i masave p\u00ebr monitorimin e tyre. Do rishikohet ligji i lejeve t\u00eb mjedisit sipas ndryshimeve t\u00eb direktiv\u00ebs dhe hartohet nj\u00eb ligj i ri n\u00eb lidhje me aksidentet industriale kur ka kimikate t\u00eb rrezikshme si dhe do p\u00ebrgatiten dokumente t\u00eb reja planifikuese n\u00eb lidhje me ndryshimet klimatike q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb objektiva n\u00eb p\u00ebrputhje me Marr\u00ebveshjen e Gjelb\u00ebr t\u00eb BE-s\u00eb dhe p\u00ebrshtatjen me ndryshimet klimatike\u201d,<\/em> shton m\u00eb tej Kapedani.<\/span><\/p>\n N\u00eb parashikimin e tij eksperti q\u00eb po ndihmon p\u00ebrparimin e Shqip\u00ebris\u00eb sa i p\u00ebrket mjedisit dhe ndryshimeve klimatike n\u00ebnvizon se kuadri ligjor pritet t\u00eb p\u00ebrfarohet brenda dyvje\u00e7arit t\u00eb ardhsh\u00ebm.<\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Screenshot-2026-02-20-214026.jpg\")
\u201cMomentumi i humbur tani, kur Evropa ka hapur dyert edhe p\u00ebr arsye gjeopolitike, nuk do t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet shpejt\u201d<\/em>, paralajm\u00ebron Bexheti. Sipas tij, deri n\u00eb vitin 2030 Shqip\u00ebria dhe Mali i Zi mund t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohen n\u00eb BE, nd\u00ebrsa n\u00ebse Maqedonia mbetet n\u00eb paket\u00eb me Serbin\u00eb dhe Kosov\u00ebn, perspektiva e an\u00ebtar\u00ebsimit b\u00ebhet shum\u00eb m\u00eb e larg\u00ebt.<\/span><\/p>\n