{"id":784215,"date":"2026-02-01T19:33:16","date_gmt":"2026-02-01T18:33:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=784215"},"modified":"2026-02-01T19:33:16","modified_gmt":"2026-02-01T18:33:16","slug":"foshnjat-po-semuren-nga-qumeshti-formule-bloomberg","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2026\/02\/01\/foshnjat-po-semuren-nga-qumeshti-formule-bloomberg\/","title":{"rendered":"Foshnjat po s\u00ebmuren nga qum\u00ebshti formul\u00eb &#8211; Bloomberg","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-784216\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/milk.jpg\" alt=\"\" width=\"992\" height=\"652\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/milk.jpg 992w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/milk-300x197.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/milk-768x505.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 992px) 100vw, 992px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Krizat e kontaminimit t\u00eb formulave p\u00ebr foshnja q\u00eb kan\u00eb nxitur t\u00ebrheqje n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn n\u00ebnvizojn\u00eb nj\u00eb problem t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur me ushqyerjen e foshnjave: sa m\u00eb e sofistikuar t\u00eb b\u00ebhet ajo, aq m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb mbahet e sigurt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb Franc\u00eb, autoritetet po hetojn\u00eb vdekjen e dy foshnjave q\u00eb vdiq\u00ebn pasi konsumuan formul\u00eb potencialisht t\u00eb ndotur, duke nxitur frik\u00eb t\u00eb reja mbi rreziqet e nj\u00eb tregu global t\u00eb dominuar nga Nestl\u00e9 SA, Danone SA dhe Abbott Laboratories. N\u00eb SHBA, zyrtar\u00ebt sh\u00ebndet\u00ebsor\u00eb po hetojn\u00eb hospitalizimet e lidhura me formul\u00ebn nga ByHeart Inc., nj\u00eb startup amerikan me rritje t\u00eb shpejt\u00eb. S\u00eb bashku, rastet nxjerrin n\u00eb pah pikat e dob\u00ebta n\u00eb nj\u00eb industri q\u00eb ka luftuar gjat\u00eb p\u00ebr t\u00eb balancuar inovacionin ushqyes me sigurin\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Formula p\u00ebr foshnja shpesh p\u00ebrshkruhet si nj\u00eb nga ushqimet m\u00eb rrept\u00ebsisht t\u00eb rregulluara n\u00eb bot\u00eb. Megjithat\u00eb, ajo \u00ebsht\u00eb tronditur vazhdimisht nga frika e kontaminimit, mbyllja e fabrikave dhe goditjet e furnizimit, p\u00ebrfshir\u00eb munges\u00ebn n\u00eb SHBA n\u00eb vitin 2022 t\u00eb lidhur me Abbott. Vitet e fundit, prodhuesit p\u00ebrfshir\u00eb Nestl\u00e9, Danone dhe Reckitt Benckiser Group Plc kan\u00eb shtyr\u00eb formul\u00ebn m\u00eb af\u00ebr qum\u00ebshtit t\u00eb gjirit duke shtuar acide yndyrore t\u00eb prodhuara n\u00eb laborator dhe komponime t\u00eb tjera t\u00eb krijuara p\u00ebr t&#8217;u p\u00ebrafruar me udh\u00ebzimet mjek\u00ebsore dhe pritshm\u00ebrit\u00eb e prind\u00ebrve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ambicia ka zgjatur zinxhir\u00ebt e furnizimit dhe ka zhvendosur nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb rrezikut drejt furnizuesve t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve q\u00eb p\u00ebrballen me m\u00eb pak mbik\u00ebqyrje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb rregullatore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cQum\u00ebshti i njeriut ka mij\u00ebra komponime bioaktive q\u00eb nd\u00ebrveprojn\u00eb, jo vet\u00ebm nj\u00eb ose dy,\u201d<\/em> tha Rafael Perez-Escamilla, profesor n\u00eb Shkoll\u00ebn e Sh\u00ebndetit Publik n\u00eb Yale, duke paralajm\u00ebruar p\u00ebr pasojat e paparashikuara t\u00eb shtimit t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve ushqyese t\u00eb zgjedhura n\u00eb izolim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">T\u00ebrheqja e prodhuesve evropian\u00eb p\u00ebrqendrohet te vaji i acidit arakidonik, ose ARA, nj\u00eb acid yndyror i shtuar p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur zhvillimin e trurit dhe imunitetit t\u00eb foshnjave. Nd\u00ebrsa p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr dekada, prodhimi i tij \u00ebsht\u00eb zgjeruar me shpejt\u00ebsi nd\u00ebrsa standardet ushqyese evoluan dhe prodhues t\u00eb rinj hyn\u00eb n\u00eb treg, p\u00ebrfshir\u00eb Cabio Biotech Wuhan Co. me baz\u00eb n\u00eb Wuhan, Kin\u00eb, nj\u00eb furnizues q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb burim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i vajit ARA p\u00ebr prodhuesit global\u00eb t\u00eb formulave. Ky zgjerim e ka shtyr\u00eb mbik\u00ebqyrjen n\u00ebp\u00ebr regjime t\u00eb shumta komb\u00ebtare t\u00eb siguris\u00eb ushqimore, duke e l\u00ebn\u00eb rregullimin t\u00eb fragmentuar dhe shpesh t\u00eb varur nga auditimet private dhe jo nga inspektimet rutin\u00eb publike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Aksionet e Nestl\u00e9 kan\u00eb r\u00ebn\u00eb me 7.5% q\u00eb nga fillimi i vitit. Aksionet e Danone sh\u00ebnuan r\u00ebnien m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se tri dekada m\u00eb 21 janar, pasi kompania njoftoi se po t\u00ebrhiqte disa produkte formule nga raftet n\u00eb Singapor. Aksionet e saj kan\u00eb r\u00ebn\u00eb me 14% k\u00ebt\u00eb vit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Rasti i ByHeart tregon se si edhe kompanit\u00eb e formuara si p\u00ebrgjigje ndaj d\u00ebshtimeve t\u00eb kaluara mbeten t\u00eb ekspozuara ndaj t\u00eb nj\u00ebjtave rreziqe. Startup-i fitoi v\u00ebmendje gjat\u00eb munges\u00ebs n\u00eb SHBA duke premtuar p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs m\u00eb t\u00eb past\u00ebr dhe transparenc\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe, megjithat\u00eb zyrtar\u00ebt sh\u00ebndet\u00ebsor\u00eb m\u00eb von\u00eb gjet\u00ebn spore t\u00eb lidhura me botulizmin foshnjor te nj\u00eb nga furnizuesit e tij.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr disa kritik\u00eb, problemi q\u00ebndron m\u00eb pak te ndonj\u00eb kompani e vetme sesa te nj\u00eb shtys\u00eb e t\u00eb gjith\u00eb industris\u00eb p\u00ebr t\u00eb diferencuar produktet p\u00ebrmes p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve t\u00eb shtuar q\u00eb mund t\u00eb ofrojn\u00eb p\u00ebrfitime t\u00eb kufizuara, duke prezantuar nd\u00ebrkoh\u00eb rreziqe t\u00eb reja. Autorrregullimi i industris\u00eb nuk po funksionon shum\u00eb mir\u00eb dhe po ka pasoja shkat\u00ebrruese p\u00ebr nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb vog\u00ebl foshnjash, tha Bob Boyle, mjek dhe studiues n\u00eb pediatri n\u00eb Imperial College London. P\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit si ARA jan\u00eb shtesa opsionale dhe jan\u00eb aty kryesisht p\u00ebr t\u00eb \u201cmb\u00ebshtetur pretendimet e marketingut,\u201d tha ai, ndon\u00ebse Akademia Evropiane e Pediatris\u00eb rekomandon ARA n\u00eb formul\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Prind\u00ebrit, nd\u00ebrkoh\u00eb, jan\u00eb t\u00eb etur t\u2019u japin foshnjave t\u00eb tyre ushqimin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb mundsh\u00ebm. Ata jan\u00eb m\u00eb t\u00eb informuar se kurr\u00eb se \u00e7far\u00eb p\u00ebrmban ushqimi, ve\u00e7an\u00ebrisht pretendimet se formula \u00ebsht\u00eb m\u00eb af\u00ebr qum\u00ebshtit t\u00eb gjirit, tha Shelley McGuire, drejtore e Shkoll\u00ebs Margaret Ritchie t\u00eb Shkencave t\u00eb Familjes dhe Konsumatorit n\u00eb Universitetin e Idahos.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cNe dim\u00eb shum\u00eb se \u00e7far\u00eb ka n\u00eb qum\u00ebshtin e njeriut, por jemi vet\u00ebm n\u00eb fillim t\u00eb njohjes, k\u00ebshtu q\u00eb t\u00eb mendosh se ndonj\u00eb kompani formule do t\u00eb b\u00ebj\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb di\u00e7ka q\u00eb \u00ebsht\u00eb si qum\u00ebshti i njeriut \u00ebsht\u00eb p\u00ebrtej asaj q\u00eb \u00ebsht\u00eb e mundur,\u201d<\/em> tha ajo. <em>\u201cAta b\u00ebjn\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn e tyre.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-784217\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/milk3.jpg\" alt=\"\" width=\"727\" height=\"488\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/milk3.jpg 727w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/milk3-300x201.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 727px) 100vw, 727px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Zgjerimi i t\u00ebrheqjes<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kontaminimi q\u00eb \u00e7oi n\u00eb t\u00ebrheqjen e Nestl\u00e9 doli n\u00eb drit\u00eb n\u00eb fabrik\u00ebn e saj n\u00eb Nunspeet, Holand\u00eb, n\u00eb fillim t\u00eb dhjetorit, kur testet rutin\u00eb n\u00eb formul\u00ebn e foshnjave treguan pranin\u00eb e toksin\u00ebs cereulide.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sa i p\u00ebrket toksinave, pak jan\u00eb m\u00eb problematike se cereulide n\u00eb nj\u00eb ushqim t\u00eb krijuar p\u00ebr njer\u00ebzit m\u00eb vulnerab\u00ebl. Ajo nuk mund t\u00eb shkat\u00ebrrohet nga nxeht\u00ebsia, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e vog\u00ebl p\u00ebr t\u2019u filtruar dhe prania e saj, potencialisht edhe n\u00eb sasi t\u00eb vogla, mund t\u00eb shkaktoj\u00eb t\u00eb vjella, p\u00ebrzierje, diarre ose m\u00eb keq. Opsioni i vet\u00ebm \u00ebsht\u00eb t\u00ebrheqja e produkteve dhe pastrimi i plot\u00eb i linjave t\u00eb prodhimit dhe fabrikave.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">T\u00ebrheqja e Nestl\u00e9-s, e nisur muajin e kaluar, \u00ebsht\u00eb zgjeruar n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 60 vende dhe dhjet\u00ebra produkte n\u00ebp\u00ebr marka t\u00eb shumta. Autoritetet franceze po hetojn\u00eb n\u00ebse vdekjet e dy foshnjave jan\u00eb t\u00eb lidhura me konsumimin e formul\u00ebs s\u00eb mark\u00ebs Guigoz t\u00eb kompanis\u00eb zvicerane, nd\u00ebrsa zyrtar\u00ebt e sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb dhe siguris\u00eb ushqimore n\u00eb Belgjik\u00eb dhe Brazil faj\u00ebsuan produktet Nestl\u00e9 p\u00ebr foshnjat e s\u00ebmura n\u00eb ato vende.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kompanit\u00eb e tjera kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00ebrheqje m\u00eb t\u00eb vogla, p\u00ebrfshir\u00eb Danone, e cila t\u00eb premten zgjeroi t\u00ebrheqjet e formulave t\u00eb saj n\u00eb m\u00eb shum\u00eb tregje evropiane p\u00ebr shkak t\u00eb ndryshimit t\u00eb standardeve nga rregullator\u00ebt. Danone thot\u00eb se monitoron dhe teston sistematikisht t\u00eb gjith\u00eb prodhimin e saj, duke iu n\u00ebnshtruar m\u00eb shum\u00eb se 300 kontrolleve t\u00eb siguris\u00eb dhe cil\u00ebsis\u00eb p\u00ebrpara se t\u00eb hedh\u00eb produktet n\u00eb treg.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr Nestl\u00e9, kriza shp\u00ebrtheu vet\u00ebm pak muaj pasi Philipp Navratil mori detyr\u00ebn si drejtor ekzekutiv, duke premtuar hapje pasi paraardh\u00ebsi i tij u d\u00ebbua n\u00eb nj\u00eb skandal q\u00eb p\u00ebrfshinte nj\u00eb romanc\u00eb n\u00eb zyr\u00eb. Ai tani po p\u00ebrballet me sfid\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb t\u00eb madhe operacionale \u2013 dhe nj\u00eb goditje t\u00eb mundshme p\u00ebr reputacionin e kompanis\u00eb \u2013 n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb kur ai po p\u00ebrpiqet t\u00eb shkurtoj\u00eb mij\u00ebra vende pune dhe t\u00eb kthej\u00eb performanc\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Navratil nxori nj\u00eb video duke k\u00ebrkuar falje p\u00ebr shqet\u00ebsimin dhe breng\u00ebn q\u00eb t\u00ebrheqja mund t&#8217;u ket\u00eb shkaktuar prind\u00ebrve dhe klient\u00ebve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo nuk \u00ebsht\u00eb hera e par\u00eb q\u00eb Nestl\u00e9 ka pasur nj\u00eb t\u00ebrheqje serioze. N\u00eb vitin 2022, dy f\u00ebmij\u00eb vdiq\u00ebn n\u00eb Franc\u00eb pasi ngr\u00ebn\u00eb pic\u00ebn Buitoni Fra\u00eech\u2019Up t\u00eb kompanis\u00eb, t\u00eb kontaminuar me E. coli. Por t\u00ebrheqja e formul\u00ebs \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhja n\u00eb historin\u00eb e kompanis\u00eb, duke u zgjeruar nga nj\u00eb veprim i kufizuar rajonal n\u00eb nj\u00eb veprim q\u00eb p\u00ebrfshin gjasht\u00eb kontinente.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nestl\u00e9 m\u00eb par\u00eb u p\u00ebrball me vite kritikash dhe bojkot\u00ebsh mbi praktikat e saj t\u00eb marketingut t\u00eb formulave p\u00ebr foshnja q\u00eb datonin q\u00eb nga vitet 1970 n\u00eb vendet n\u00eb zhvillim, ku aksesi i kufizuar n\u00eb uj\u00eb t\u00eb past\u00ebr kontribuoi n\u00eb probleme t\u00eb p\u00ebrhapura sh\u00ebndet\u00ebsore. Kompania b\u00ebri ndryshime t\u00eb shumta n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si e reklamon formul\u00ebn n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb k\u00ebsaj.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, Nestl\u00e9 i atribuon procedurave t\u00eb saj t\u00eb monitorimit mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb zbuluar toksin\u00ebn \u201cjav\u00eb p\u00ebrpara t\u00eb tjer\u00ebve,\u201d identifikimin e burimit t\u00eb kontaminimit, njoftimin e rregullator\u00ebve dhe, deri n\u00eb fund t\u00eb dhjetorit, njoftimin zyrtar t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb industris\u00eb, tha nj\u00eb z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs. Kompania ka ndryshuar furnizuesit dhe tani po teston sistematikisht vajin p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb nuk ka prani t\u00eb cereulide.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Autoriteti Evropian i Siguris\u00eb Ushqimore l\u00ebshoi nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn duke th\u00ebn\u00eb se do t\u00eb jap\u00eb k\u00ebshilla shkencore jav\u00ebn e ardhshme mbi pragun e kontaminimit me cereulide mbi t\u00eb cilin produktet duhet t\u00eb t\u00ebrhiqen. Ai do t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb gjithashtu nj\u00eb Doz\u00eb Akute Reference p\u00ebr cereulide te foshnjat dhe do t\u00eb jap\u00eb informacion mbi nivelet tipike dhe ato m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb konsumit t\u00eb formul\u00ebs p\u00ebr foshnja. Nestl\u00e9 tha se ka k\u00ebrkuar prej koh\u00ebsh harmonizimin e standardeve t\u00eb siguris\u00eb ushqimore dhe rritjen e standardeve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb industrin\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nestl\u00e9 e gjurmoi kontaminimin te vaji ARA i marr\u00eb nga nj\u00eb furnizues i vet\u00ebm, t\u00eb cilin refuzoi ta em\u00ebronte publikisht. Njer\u00ebz t\u00eb njohur me \u00e7\u00ebshtjen, megjithat\u00eb, kan\u00eb identifikuar q\u00eb at\u00ebher\u00eb firm\u00ebn si Cabio t\u00eb Kin\u00ebs. Aksionet e asaj kompanie ran\u00eb me 18% k\u00ebt\u00eb vit. Cabio nuk iu p\u00ebrgjigj k\u00ebrkesave t\u00eb shumta p\u00ebr koment.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Gjith\u00eb kjo ngjarje i ka l\u00ebn\u00eb prind\u00ebrit e tronditur n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur njer\u00ebzit po mb\u00ebshteten m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb te formula p\u00ebr ushqyerjen e foshnjave t\u00eb tyre. \u201cKjo n\u00eb thelb thjesht na tregon se asgj\u00eb n\u00eb treg nuk \u00ebsht\u00eb 100% e sigurt,\u201d tha Dreamy Peng, e cila jeton n\u00eb Shangai dhe ushqen djalin e saj 13-muajsh me nj\u00eb formul\u00eb Danone q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb prekur nga t\u00ebrheqjet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">M\u00eb pak se gjysma e t\u00eb gjith\u00eb foshnjave n\u00ebn gjasht\u00eb muaj ushqehen ekskluzivisht me gji, edhe pse kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga m\u00ebnyrat m\u00eb efektive p\u00ebr t\u00eb siguruar sh\u00ebndetin dhe mbijetes\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve, sipas Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb. OBSH fushon kund\u00ebr marketingut agresiv t\u00eb markave t\u00eb formulave pasi thot\u00eb se kjo nxit konsum gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb formul\u00ebs dhe i ekspozon foshnjat ndaj rreziqeve t\u00eb shtuara t\u00eb zinxhirit t\u00eb furnizimit ushqimor. Tregu global i formulave p\u00ebr foshnja u vler\u00ebsua n\u00eb rreth 87.8 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb vitin 2025 dhe mund t\u00eb rritet m\u00eb shum\u00eb se dyfish deri n\u00eb vitin 2034, sipas Fortune Business Insights.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-784218\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/milk4.jpg\" alt=\"\" width=\"978\" height=\"653\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/milk4.jpg 978w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/milk4-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/milk4-768x513.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 978px) 100vw, 978px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Konkurrenca e Kin\u00ebs<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ngritja e Cabio si nj\u00eb nga prodhuesit m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj n\u00eb bot\u00eb t\u00eb ARA-s tregon se si zinxhiri i furnizimit t\u00eb formulave p\u00ebr foshnja \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb i fragmentuar. Fillimisht, prodhuesi holandez i kimikateve DSM \u2014 tani pjes\u00eb e DSM-Firmenich \u2014 kishte monopol mbi vajin fal\u00eb blerjes s\u00eb prodhuesit amerikan Martek n\u00eb vitin 2011.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Konkurrenca doli nga Kina kur organi kryesor k\u00ebrkimor shkencor i vendit zhvilloi nj\u00eb teknologji t\u00eb pa-patentuar p\u00ebr prodhimin e vajit ARA p\u00ebrmes fermentimit, sipas nj\u00eb prospekti t\u00eb publikuar nga Cabio p\u00ebr ofert\u00ebn e saj fillestare publike n\u00eb 2019. Cabio mori teknologjin\u00eb dhe e vuri n\u00eb p\u00ebrdorim. Puna e saj \u201ctheu monopolin nd\u00ebrkomb\u00ebtar, mbushi boshll\u00ebkun n\u00eb aft\u00ebsit\u00eb e Kin\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb dhe realizoi zhvillimin e industris\u00eb kineze t\u00eb ARA-s nga zero n\u00eb shkall\u00eb tregtare,\u201d tha Cabio n\u00eb dokument.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kompania filloi prodhimin e vajit t\u00eb acidit arakidonik rreth pes\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb dhe u b\u00eb furnizuese p\u00ebr Nestl\u00e9 dhe prodhuesit kinez\u00eb t\u00eb formulave China Feihe Ltd dhe Junlebao Dairy Group Co., sipas raportit t\u00eb saj vjetor. Deri n\u00eb vitin 2024, Cabio po siguronte nj\u00eb t\u00eb pest\u00ebn e nevojave totale t\u00eb Nestl\u00e9-s p\u00ebr ARA, tha Soochow Securities n\u00eb nj\u00eb raport t\u00eb fundit. N\u00eb raportin e saj vjetor t\u00eb vitit 2024, kompania tha se kishte krijuar nj\u00eb \u201ckuad\u00ebr sistematik kontrolli parandalues q\u00eb mbulon pranimin e l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb par\u00eb, kontrollin e procesit dhe testimin e produktit t\u00eb p\u00ebrfunduar.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Megjith\u00ebse ARA \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur n\u00eb formul\u00ebn e foshnjave q\u00eb nga mesi i viteve &#8217;90, nuk ishte deri kur Komisioni Evropian k\u00ebrkoi q\u00eb acidi dokosaheksaenoik \u2014 nj\u00eb tjet\u00ebr acid yndyror i referuar si DHA \u2014 t\u00eb futej n\u00eb formul\u00eb, q\u00eb mjek\u00ebt insistuan q\u00eb t\u00eb shtohej edhe ARA. P\u00ebrpjekja pati sukses. P\u00ebrpara vitit 2020, vet\u00ebm rreth nj\u00eb e kat\u00ebrta e formulave p\u00ebr foshnja p\u00ebrfshinin vajin; pas vitit 2020, rreth tre t\u00eb kat\u00ebrtat e tyre e p\u00ebrfshinin at\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>E prirur drejt skandaleve<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Industria nuk ka qen\u00eb e panjohur p\u00ebr skandalet e kontaminimit. Rregullator\u00ebt n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn rrit\u00ebn mbik\u00ebqyrjen e produkteve kineze t\u00eb qum\u00ebshtit pasi formula e foshnjave atje u zbulua se p\u00ebrmbante kimikatin industrial melamin\u00eb p\u00ebr t\u00eb simuluar p\u00ebrmbajtje m\u00eb t\u00eb lart\u00eb proteinike. Mij\u00ebra foshnja n\u00eb Kin\u00eb u hospitalizuan.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">SHBA u p\u00ebrball me mungesa t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb formul\u00ebs p\u00ebr foshnja n\u00eb vitin 2022 pasi vdekjet e foshnjave e \u00e7uan Abbott-in t\u00eb mbyllte nj\u00eb fabrik\u00eb n\u00eb Michigan kur inspektor\u00ebt gjet\u00ebn nj\u00eb bakter t\u00eb quajtur Cronobacter sakazakii atje. Administrata e Ushqimit dhe Barnave (FDA) mori kritika t\u00eb ashpra p\u00ebr munges\u00ebn, pavar\u00ebsisht gjetjes s\u00eb problemeve sanitare n\u00eb fabrik\u00eb. Rregullator\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb ndjesh\u00ebm ndaj furnizimit me formul\u00eb q\u00eb prej asaj kohe.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">ByHeart filloi shitjen e formul\u00ebs s\u00eb saj gjat\u00eb kriz\u00ebs s\u00eb furnizimit, gj\u00eb q\u00eb i lejoi asaj dhe t\u00eb sapoardhurve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb fitonin terren n\u00eb nj\u00eb industri tradicionalisht t\u00eb dominuar nga pak kompani t\u00eb m\u00ebdha. Startup-i pretendoi se kishte krijuar formul\u00ebn \u201cm\u00eb af\u00ebr qum\u00ebshtit t\u00eb gjirit,\u201d me p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs organik\u00eb. Fillimisht t\u00ebrhoqi disa nga formulat e saj m\u00eb 8 n\u00ebntor dhe e zgjeroi t\u00ebrheqjen n\u00eb t\u00eb gjitha produktet e saj m\u00eb 11 n\u00ebntor. Shp\u00ebrthimi p\u00ebrfshin 51 foshnja q\u00eb daton q\u00eb nga dhjetori 2023, t\u00eb cil\u00ebt u hospitalizuan me botuliz\u00ebm t\u00eb konfirmuar ose t\u00eb dyshuar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Prodhuesit e formulave p\u00ebr foshnja nuk u \u00ebsht\u00eb dashur kurr\u00eb t\u00eb testojn\u00eb p\u00ebr Clostridium botulinum, sporet q\u00eb mund t\u00eb shkaktojn\u00eb botulizmin, sepse ata nuk njiheshin kurr\u00eb si kontaminues t\u00eb formul\u00ebs. N\u00eb faqen e saj t\u00eb internetit t\u00eb premten, ByHeart tha se nj\u00eb pal\u00eb e tret\u00eb do t\u00eb testonte p\u00ebr sporet botulinum n\u00eb \u00e7do seri t\u00eb formul\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb p\u00ebrfunduar, si dhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb zinxhirin e saj t\u00eb furnizimit. Nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues i kompanis\u00eb i referoi pyetjet te FDA.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Si shum\u00eb nga startup-et n\u00eb SHBA, ByHeart p\u00ebrdor qum\u00ebsht organik t\u00eb plot\u00eb n\u00eb formul\u00ebn e saj, nd\u00ebrsa shumica e shit\u00ebsve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj mb\u00ebshteten te qum\u00ebshti pluhur pa yndyr\u00eb. Ka pasur spekulime se qum\u00ebshti i plot\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i ndjesh\u00ebm ndaj kontaminimit mikrobik sepse ka m\u00eb shum\u00eb yndyra natyrale, tha Kathleen Glass, shkenc\u00ebtare e njohur n\u00eb Institutin e K\u00ebrkimeve Ushqimore n\u00eb Universitetin e Wisconsin-Madison dhe konsulente p\u00ebr ByHeart. Por kjo \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb hipotez\u00eb p\u00ebr momentin, tha ajo.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb SHBA, administrata Trump njoftoi nj\u00eb program t\u00eb quajtur Operation Stork Speed n\u00eb mars, duke sjell\u00eb me vete premtimin p\u00ebr nj\u00eb ekzaminim gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve ushqyese t\u00eb p\u00ebrdorura n\u00eb formul\u00ebn e foshnjave dhe rritje t\u00eb testimit p\u00ebr metalet e r\u00ebnda dhe kontaminuesit e tjer\u00eb. Sekretari i Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb dhe Sh\u00ebrbimeve Njer\u00ebzore, Robert F. Kennedy Jr. tha jav\u00ebn e kaluar se rishikimi i metaleve t\u00eb r\u00ebnda do t\u00eb publikohet n\u00eb prill.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cNe do t\u00eb rregullojm\u00eb kompanit\u00eb e formulave p\u00ebr foshnja n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ata t&#8217;ju japin di\u00e7ka q\u00eb \u00ebsht\u00eb aq af\u00ebr qum\u00ebshtit t\u00eb n\u00ebn\u00ebs sa mund t\u00eb arrijm\u00eb,\u201d<\/em> tha Kennedy, i cili ka mb\u00ebshtetur ushqyerjen me gji si pjes\u00eb e fushat\u00ebs s\u00eb tij \u201cMake America Healthy Again\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Lars Bode, drejtori themelues i Institutit t\u00eb Qum\u00ebshtit t\u00eb Njeriut n\u00eb Universitetin e Kalifornis\u00eb n\u00eb San Diego, tha se shpreson q\u00eb Kennedy do t\u00eb siguroj\u00eb m\u00eb shum\u00eb financim federal p\u00ebr k\u00ebrkimin p\u00ebr t\u00eb ndihmuar n\u00eb udh\u00ebheqjen e zhvillimit t\u00eb formulave. Ai tha se nuk ka ende prova q\u00eb p\u00ebrpjekjet aktuale p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb ushqimin m\u00eb shum\u00eb si qum\u00ebshti i gjirit jan\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb dobishme p\u00ebr foshnjat \u2014 duke ngritur pyetjen n\u00ebse zgjerimi i zinxhirit t\u00eb furnizimit ia vlen rrezikun.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cPse t\u00eb nd\u00ebrmarrim at\u00eb rrezik minimal n\u00ebse nuk mund t\u00eb m\u00eb tregoni fillimisht se ka nj\u00eb efekt q\u00eb \u00ebsht\u00eb i dobish\u00ebm p\u00ebr foshnj\u00ebn?\u201d<\/em> tha ai.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cKjo ngre \u00e7\u00ebshtje reale strukturore n\u00eb an\u00ebn rregullatore.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>VINI RE<\/strong><\/span>: Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.bloomberg.com\/news\/features\/2026-01-28\/baby-formula-contamination-more-common-with-push-to-mimic-mother-s-milk\">Bloomberg<\/a><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Krizat e kontaminimit t\u00eb formulave p\u00ebr foshnja q\u00eb kan\u00eb nxitur t\u00ebrheqje n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn n\u00ebnvizojn\u00eb nj\u00eb problem t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur me ushqyerjen e foshnjave: sa m\u00eb e sofistikuar t\u00eb b\u00ebhet ajo, aq m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb mbahet e sigurt. N\u00eb Franc\u00eb, autoritetet po hetojn\u00eb vdekjen e dy foshnjave q\u00eb vdiq\u00ebn pasi konsumuan formul\u00eb potencialisht t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":784216,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-784215","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fast-foodi"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/784215","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=784215"}],"version-history":[{"count":99999,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/784215\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":784219,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/784215\/revisions\/784219"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/784216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=784215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=784215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=784215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}