![\"\"](\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/694eadd685f540593e3c63f8.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
*<\/span>Nga Murad Sadygzade<\/em><\/span><\/p>\n Historia e marr\u00ebdh\u00ebnieve mes monarkive t\u00eb Gjirit rrall\u00ebher\u00eb i \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshtatur thjesht nj\u00eb narrative t\u00eb “unitetit dhe solidaritetit”. Prapa fasad\u00ebs s\u00eb deklaratave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta, ka pasur pothuajse gjithmon\u00eb nj\u00eb gar\u00eb t\u00eb brisht\u00eb interesash – ku aleancat pragmatike bashk\u00ebjetonin me konkurrenc\u00ebn e heshtur, mosmarr\u00ebveshjet kufitare me luft\u00ebn p\u00ebr udh\u00ebheqje dhe p\u00ebrpjekjet e vijueshme p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebnjosur ndikimin p\u00ebrmes siguris\u00eb, ekonomis\u00eb dhe lidhjeve me mbrojt\u00ebsit e jasht\u00ebm.<\/span><\/p>\n N\u00eb k\u00ebt\u00eb sfond, linja saudito-emirate \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e qart\u00eb. Gjat\u00eb viteve formuese t\u00eb shtetit saudit, Riadi k\u00ebrkoi t\u00eb zgjeronte sfer\u00ebn e tij t\u00eb kontrollit dhe t\u00eb konsolidonte kufijt\u00eb e rinj, dhe kjo preku n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pashmangshme sheik\u00ebt fqinj\u00eb. Krizat e hershme mbi zonat kufitare n\u00eb drejtim t\u00eb Kuvajtit – dhe zgjidhjet e negociuara q\u00eb pasuan – b\u00ebn\u00eb t\u00eb qart\u00eb se “arkitektura” e rajonit do form\u00ebsohej p\u00ebrmes p\u00ebrplasjes s\u00eb ambicieve dhe jo vet\u00ebm p\u00ebrmes formulave diplomatike.<\/span><\/p>\n Tensionet m\u00eb pas prek\u00ebn drejtp\u00ebrdrejt territoret q\u00eb m\u00eb von\u00eb do formonin Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA). Nj\u00eb nga episodet m\u00eb t\u00eb bujshme ishte mosmarr\u00ebveshja e Buraimit n\u00eb mes t\u00eb shekullit t\u00eb 20-t\u00eb, kur pala saudite u p\u00ebrpoq t\u00eb siguronte nj\u00eb pik\u00ebmb\u00ebshtetje n\u00eb zon\u00ebn e oazit Al Buraimi. P\u00ebr Abu Dabin dhe Omanin, rezistenca ndaj k\u00ebsaj u b\u00eb \u00e7\u00ebshtje parimore, me Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar q\u00eb luajti nj\u00eb rol aktiv. Konflikti la nj\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme n\u00eb kujtes\u00ebn politike dhe i ktheu kufijt\u00eb nga nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje thjesht teknike n\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje simbolike.<\/span><\/p>\n Pasi u krijuan EBA-t\u00eb, pyetja territoriale nuk u zhduk; ajo thjesht kaloi n\u00eb sfer\u00ebn e marr\u00ebveshjeve dhe kompromiseve t\u00eb v\u00ebshtira. Nj\u00eb moment historik ishte Traktati i Xhed\u00ebs i vitit 1974, i synuar p\u00ebr t\u00eb zgjidhur mosmarr\u00ebveshjen kufitare. N\u00eb praktik\u00eb, megjithat\u00eb, ai prodhoi mosmarr\u00ebveshje afatgjata n\u00eb interpretim dhe pak\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb nd\u00ebrsjella. Diskutimet p\u00ebr k\u00ebt\u00eb episod shpesh theksojn\u00eb se k\u00ebrkesat saudite shiheshin si jasht\u00ebzakonisht t\u00eb rrepta dhe se logjika e pazareve prekte jo vet\u00ebm tok\u00ebn, por edhe burimet dhe qasjen n\u00eb zona ky\u00e7e.<\/span><\/p>\n P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, pretendimi se Sht\u00ebpia e Saudit dikur k\u00ebrkoi t\u00eb “aneksonte” monarkit\u00eb e Gjirit duhet kornizuar me m\u00eb shum\u00eb kujdes. Ajo me t\u00eb cil\u00ebn kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak nj\u00eb projekt i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrpir\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rajonin sesa nj\u00eb p\u00ebrpjekje afatgjat\u00eb p\u00ebr t\u00eb zgjeruar sovranitetin dhe ndikimin p\u00ebrmes pretendimeve territoriale dhe presionit mbi subjektet fqinje – p\u00ebrfshir\u00eb zonat q\u00eb m\u00eb von\u00eb do t\u00eb b\u00ebheshin Emiratet.<\/span><\/p>\n N\u00eb shekullin e 21-t\u00eb, konkurrenca saudito-emirate \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb pak “kartografike”, por m\u00eb e gjer\u00eb dhe m\u00eb sistemike. Ajo shfaqet n\u00eb modelet rivale t\u00eb zhvillimit dhe n\u00eb luft\u00ebn p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb nyja kryesore e rajonit – duke vendosur se kush t\u00ebrheq investimet, logjistik\u00ebn, flukset financiare dhe selit\u00eb rajonale t\u00eb kompanive nd\u00ebrkomb\u00ebtare. K\u00ebsaj i shtohen divergjencat n\u00eb prioritetet e politik\u00ebs s\u00eb jashtme, t\u00eb cilat ndonj\u00ebher\u00eb t\u00ebrhiqen n\u00eb momente presioni t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, vet\u00ebm p\u00ebr t\u2019u rishfaqur kur aksionet rriten p\u00ebrs\u00ebri.<\/span><\/p>\n Tani le t\u00eb kalojm\u00eb n\u00eb t\u00eb tashmen dhe t\u00eb shohim se si ky rivalitet i fshehur midis Abu Dabit dhe Riadit po luhet sot. N\u00ebse n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn konkurrenca midis monarkive t\u00eb Gjirit fshihej m\u00eb shpesh pas etik\u00ebs diplomatike, tani ajo shprehet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn e ekonomis\u00eb, investimeve dhe vendimeve korporative. <\/span><\/p>\n Tonin e vendos Princi i Kuror\u00ebs Mohammed bin Salman, sundimtari de facto i Arabis\u00eb Saudite, dhe strategjia e tij e transformimit “Vision 2030”. Ky nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb nj\u00eb grup parullash, por nj\u00eb mekaniz\u00ebm p\u00ebr rishp\u00ebrndarjen e qendr\u00ebs gravitacionale t\u00eb rajonit: ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb loj\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb nafta si e till\u00eb, por vendi ku merren vendimet, ku strukturohen marr\u00ebveshjet dhe ku kapet vlera e shtuar.<\/span><\/p>\n Nervi kryesor i k\u00ebtij rivaliteti \u00ebsht\u00eb beteja p\u00ebr t’u b\u00ebr\u00eb qendra kryesore e biznesit n\u00eb rajon. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se tri dekada, EBA-t\u00eb – mbi t\u00eb gjitha Dubai dhe gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb Abu Dabi – kan\u00eb t\u00ebrhequr sistematikisht selit\u00eb rajonale, flukset financiare dhe infrastruktur\u00ebn e sh\u00ebrbimeve tek e cila mb\u00ebshtetet biznesi global. <\/span><\/p>\n Kjo \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht arsyeja pse kthesa saudite godet n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb modelit emiratas. P\u00ebr Riadit, konfigurimi i vjet\u00ebr n\u00ebnkupton nj\u00eb “rrjedhje” t\u00eb vendimmarrjes p\u00ebrtej kufijve t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb dhe, bashk\u00eb me t\u00eb, humbjen e t\u00eb ardhurave tatimore, vendeve t\u00eb pun\u00ebs me kualifikim t\u00eb lart\u00eb, kontratave, konsulenc\u00ebs, sh\u00ebrbimeve ligjore dhe mb\u00ebshtetjes bankare.<\/span><\/p>\n Nga kjo rrjedh instrumenti kryesor i Mbret\u00ebris\u00eb: programi i selive rajonale (RHQ). Q\u00eb nga 1 janari 2024, hyn\u00eb n\u00eb fuqi rregullat q\u00eb kufizojn\u00eb efektivisht aksesin n\u00eb kontratat e sektorit publik p\u00ebr kompanit\u00eb pa nj\u00eb seli rajonale n\u00eb Arabin\u00eb Saudite – ndon\u00ebse me disa p\u00ebrjashtime. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb thjesht burokraci; \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lev\u00eb e krijuar p\u00ebr t\u00eb detyruar kompanit\u00eb multinacionale t\u00eb rishikojn\u00eb hartat e tyre t\u00eb menaxhimit rajonal. Presioni shoq\u00ebrohet me stimuj. <\/span><\/p>\n Pjes\u00ebmarr\u00ebsve n\u00eb RHQ u ofrohen privilegje, duke p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb norm\u00eb zero t\u00eb tatimit mbi t\u00eb ardhurat e korporatave dhe tatimit n\u00eb burim p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb zgjatur, kundrejt norm\u00ebs standarde prej 20% t\u00eb taks\u00ebs s\u00eb korporatave q\u00eb aplikohet p\u00ebr kompanit\u00eb e huaja n\u00eb Arabin\u00eb Saudite. Ndikimi \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm n\u00eb rit\u00ebm: n\u00eb tetor 2024, shifra e cituar ishte 540 kompani me seli rajonale n\u00eb Riad; deri n\u00eb tetor 2025, ajo kishte arritur tashm\u00eb n\u00eb 675. M\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme se rekordi i titujve \u00ebsht\u00eb efekti kumulativ – sapo zyrat zhvendosen, bankier\u00ebt, auditor\u00ebt, konsulent\u00ebt dhe t\u00eb gjith\u00eb zinxhir\u00ebt e sh\u00ebrbimit priren t’i ndjekin ato.<\/span><\/p>\n “Vitrina” makroekonomike e reformave e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb ndryshim psikologjikisht m\u00eb t\u00eb leht\u00eb p\u00ebr biznesin. FMN regjistroi nj\u00eb rritje prej 4.5% n\u00eb PBB-n\u00eb reale jo-naft\u00ebtare n\u00eb vitin 2024, nd\u00ebrsa investimet private jo-naft\u00ebtare u rrit\u00ebn me 6.3% n\u00eb vit. Paralelisht, Riadi po riform\u00ebson mjedisin institucional. <\/span><\/p>\n Rregullorja e investimeve po p\u00ebrdit\u00ebsohet rreth parimit t\u00eb trajtimit t\u00eb barabart\u00eb p\u00ebr investitor\u00ebt vendas dhe t\u00eb huaj, dhe zonat e ve\u00e7anta ekonomike – me stimuj tatimor\u00eb dhe rregullator\u00eb – po promovohen p\u00ebr t\u00eb kapur projekte prodhimi dhe logjistike, t\u00eb llojit q\u00eb m\u00eb par\u00eb, pothuajse nga inercia, rridhnin n\u00eb zonat e lira t\u00eb Emirateve.<\/span><\/p>\n P\u00ebr EBA-t\u00eb, kjo \u00ebsht\u00eb e dhimbshme p\u00ebr nj\u00eb arsye tjet\u00ebr: duhet t\u00eb “mbaj\u00eb vij\u00ebn” mes ndryshimeve t\u00eb veta t\u00eb brendshme. Q\u00eb nga 1 qershori 2023, vendi ka nj\u00eb taks\u00eb federale mbi korporatat. Norma baz\u00eb \u00ebsht\u00eb 9% mbi fitimet mbi pragun, nd\u00ebrsa regjimet speciale mbeten n\u00eb fuqi p\u00ebr pjes\u00eb t\u00eb ekosistemit t\u00eb zon\u00ebs s\u00eb lir\u00eb. Kjo nuk i b\u00ebn EBA-t\u00eb jo t\u00ebrheq\u00ebse, por ndryshon psikologjin\u00eb e investitorit. Imazhi i vjet\u00ebr i jasht\u00ebzakonshm\u00ebris\u00eb absolute tatimore zbehet pik\u00ebrisht n\u00eb momentin kur Arabia Saudite, n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, po jep superstimuj t\u00eb synuar p\u00ebr pik\u00ebrisht ato firma q\u00eb d\u00ebshiron t\u00eb josh\u00eb.<\/span><\/p>\n M\u00eb pas vjen beteja mbi rrug\u00ebt dhe logjistik\u00ebn, sepse kontrolli mbi flukset \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zgjatim i kontrollit mbi vendimet. Strategjia Komb\u00ebtare e Transportit dhe Logjistik\u00ebs e Arabis\u00eb Saudite vendos ambicien p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb top 10-shen globale n\u00eb performanc\u00ebn logjistike, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb zgjeron kapacitetin e aviacionit. Objektivat p\u00ebrfshijn\u00eb mbi 300 milion\u00eb pasagjer\u00eb ajror\u00eb dhe mbi 4.5 milion\u00eb ton\u00eb ngarkes\u00eb ajrore. N\u00eb det, theksi \u00ebsht\u00eb n\u00eb rritjen e ndjeshme t\u00eb kapacitetit portual dhe n\u00eb rripat logjistik\u00eb rreth terminaleve \u2013 k\u00ebshtu q\u00eb ngarkesa nuk kalon thjesht tranzit, por l\u00eb vler\u00eb t\u00eb shtuar brenda vendit.<\/span><\/p>\n Nyja e Xhed\u00ebs \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht ilustruese. N\u00eb vitin 2025, gjiganti logjistik me baz\u00eb n\u00eb Dubai, DP World, dhe Autoriteti Portual Saudit (MAWANI) prtezantuan Terminalin Jugor t\u00eb Kontenier\u00ebve t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar n\u00eb Xhed\u00eb. Kapaciteti i tij u rrit m\u00eb shum\u00eb se dyfish – nga 1.8 milion\u00eb nj\u00ebsi ekuivalente me 6 metra (TEU) n\u00eb 4 milion\u00eb TEU, me nj\u00eb trajektore drejt 5 milion\u00eb TEU. Aty pran\u00eb po nd\u00ebrtohet nj\u00eb park logjistik me nj\u00eb kosto prej 900 milion\u00eb rial\u00ebsh (rreth 240 milion\u00eb dollar\u00eb) dhe nj\u00eb sip\u00ebrfaqe prej rreth 415,000 metrash katror\u00eb. <\/span><\/p>\n Rregullatori raportoi gjithashtu se n\u00eb vitin 2023 u n\u00ebnshkruan marr\u00ebveshje p\u00ebr n\u00ebnt\u00eb zona dhe qendra logjistike n\u00eb disa porte, me investime totale q\u00eb kalojn\u00eb 6 miliard\u00eb rial\u00eb (rreth 1.6 miliard\u00eb dollar\u00eb). N\u00eb tetor 2025, pati diskutime p\u00ebr nj\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb mundshme midis kompanis\u00eb franceze t\u00eb logjistik\u00ebs CMA CGM dhe Terminalit Red Sea Gateway me vler\u00eb 450 milion\u00eb dollar\u00eb p\u00ebr nj\u00eb terminal t\u00eb kat\u00ebrt n\u00eb Xhed\u00eb \u2013 d\u00ebshmi e nj\u00eb p\u00ebrpjekjeje p\u00ebr t\u00eb rritur konkurrueshm\u00ebrin\u00eb n\u00eb hyrjen e Detit t\u00eb Kuq n\u00eb ve\u00e7anti, madje edhe mes turbulencave q\u00eb pasuan kriz\u00ebn e Detit t\u00eb Kuq.<\/span><\/p>\n P\u00ebr EBA-t\u00eb, logjistika \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e identitetit komb\u00ebtar t\u00eb suksesit ekonomik. Porti Jebel Ali dhe ekosistemi rrethues i tij kan\u00eb qen\u00eb zemra e rieksportit dhe tranzitit p\u00ebr dekada. N\u00eb vitin 2023, qarkullimi i kontenier\u00ebve t\u00eb Jebel Ali arriti n\u00eb 14.5 milion\u00eb TEU – niveli i tij m\u00eb i lart\u00eb q\u00eb nga viti 2018. N\u00eb gjysm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb 2024, porti trajtoi 7.3 milion\u00eb TEU dhe m\u00eb pas vendosi nj\u00eb rekord mujor n\u00eb korrik me 1.4 milion\u00eb TEU. <\/span><\/p>\n Por strategjia saudite nuk synon t\u00eb “rr\u00ebzoj\u00eb” Dubain; ajo \u00ebsht\u00eb krijuar p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb rritja e ardhshme e rajonit t\u00eb mos kapitalizohet m\u00eb automatikisht p\u00ebrmes EBA-ve. Sa m\u00eb i lart\u00eb t\u00eb jet\u00eb kapaciteti dhe cil\u00ebsia e sh\u00ebrbimit n\u00eb Xhed\u00eb, Dammam dhe zonat logjistik\u00eb n\u00eb zhvillim, aq m\u00eb e leht\u00eb b\u00ebhet p\u00ebr transportuesit global\u00eb dhe pronar\u00ebt e ngarkesave t\u00eb justifikojn\u00eb nj\u00eb rishp\u00ebrndarje t\u00eb flukseve – ve\u00e7an\u00ebrisht kur tregu fundor shtrihet brenda vet\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb.<\/span><\/p>\n Nj\u00eb front edhe m\u00eb i ndjesh\u00ebm \u00ebsht\u00eb tranziti ajror. Strategjia e aviacionit t\u00eb Arabis\u00eb Saudite synon t\u00eb rris\u00eb trafikun vjetor t\u00eb pasagjer\u00ebve n\u00eb 330 milion\u00eb deri n\u00eb vitin 2030 dhe t\u00eb zgjeroj\u00eb kapacitetin e ngarkesave n\u00eb 4.5 milion\u00eb ton, i mb\u00ebshtetur nga nj\u00eb rrjet me mbi 250 destinacione. Nj\u00eb tjet\u00ebr pik\u00eb referimi \u00ebsht\u00eb cituar gjithashtu: rreth 30 milion\u00eb pasagjer\u00eb tranzit deri n\u00eb vitin 2030, nga rreth 3 milion\u00eb n\u00eb vitin 2019. <\/span><\/p>\n Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb ndaj nj\u00eb modeli n\u00eb t\u00eb cilin Dubai – dhe Emiratet \u2013 kan\u00eb kapur flukset Lindje-Per\u00ebndim p\u00ebr dekada. Edhe nj\u00eb rishp\u00ebrndarje e pjesshme e tranzitit do n\u00ebnkuptonte p\u00ebr EBA-t\u00eb jo vet\u00ebm m\u00eb pak pasagjer\u00eb, por edhe m\u00eb pak sh\u00ebrbime t\u00eb aviacionit me marzh t\u00eb lart\u00eb – nga trajtimi tok\u00ebsor dhe mir\u00ebmbajtja, riparimi dhe operacionet deri te hotelet dhe udh\u00ebtimet e biznesit.<\/span><\/p>\n Pastaj \u00ebsht\u00eb juridiksioni financiar dhe rregullat e loj\u00ebs p\u00ebr kapitalin. K\u00ebtu, aksionet maten me besim – n\u00eb sistemin ligjor, arbitrazhin dhe parashikueshm\u00ebrin\u00eb. EBA-t\u00eb mbeten t\u00eb forta dhe shifrat e pasqyrojn\u00eb k\u00ebt\u00eb. Qendra Financiare Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Dubait (DIFC) raportoi 6,920 kompani aktive n\u00eb vitin 2024 (nj\u00eb rritje prej 25% n\u00eb vit), t\u00eb ardhura prej 1.78 miliard\u00eb dirham\u00ebsh t\u00eb EBA (rreth 485 milion\u00eb dollar\u00eb) dhe fitim operativ prej 1.33 miliard\u00eb dirham\u00ebsh (rreth 362 milion\u00eb dollar\u00eb). Deri n\u00eb mes t\u00eb vitit 2025, DIFC citonte tashm\u00eb 7,700 kompani aktive bazuar n\u00eb rezultatet e gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb. <\/span><\/p>\n Tregu Global i Abu Dabit (ADGM) po p\u00ebrshpejtohet gjithashtu: 2,972 kompani q\u00eb nga 30 qershori 2025 dhe nj\u00eb rritje prej 42% n\u00eb asetet n\u00ebn menaxhim, me 154 menaxher\u00eb dhe 209 fonde. DIFC ve\u00e7oi gjithashtu rritjen n\u00eb segmentin e fondeve mbrojt\u00ebse: numri i tyre kaloi 100, me nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb konsiderueshme t\u00eb menaxher\u00ebve q\u00eb mbik\u00ebqyrin mbi 1 miliard dollar\u00eb kapital.<\/span><\/p>\n Riadi po p\u00ebrpiqet t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb alternativ\u00eb duke rishikuar kuadrin ligjor dhe rregullator – dhe duke krijuar nj\u00eb motor financiar vendas p\u00ebr t\u00eb financuar projektet e Vizionit 2030. Raportet e sektorit financiar kan\u00eb cituar shifra si: kreditimi i sektorit privat q\u00eb u rrit n\u00eb 69% t\u00eb PBB-s\u00eb dhe arriti n\u00eb 2,752 miliard\u00eb SAR; numri i kompanive aktive fintech u rrit n\u00eb 261; dhe pagesat elektronike p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 79% t\u00eb transaksioneve me pakic\u00eb. <\/span><\/p>\n T\u00eb nj\u00ebjtat materiale i kan\u00eb vler\u00ebsuar asetet e menaxhuara lokalisht n\u00eb rreth 1 trilion rial\u00eb (rreth 266 miliard\u00eb dollar\u00eb) dhe pron\u00ebsin\u00eb e huaj n\u00eb tregun e kapitalit n\u00eb mbi 420 miliard\u00eb rial\u00eb (112 miliard\u00eb dollar\u00eb). Autoriteti i Tregut t\u00eb Kapitalit ka v\u00ebrejtur se asetet n\u00ebn menaxhim tejkaluan 1 trilion rial\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb vitit 2024, numri i fondeve t\u00eb investimeve arriti n\u00eb 1,549 dhe numri i abonent\u00ebve n\u00eb fondet publike dhe private tejkaloi 1.72 milion\u00eb.<\/span><\/p>\n K\u00ebto jan\u00eb konturet e asaj me t\u00eb cil\u00ebn mund t\u00eb p\u00ebrballen EBA-t\u00eb n\u00ebse transformimi saudit mban ritmin e tij. Kjo do ishte m\u00eb pak nj\u00eb largim i kompanive nga Dubai dhe Abu Dabi sesa nj\u00eb stratifikim funksional. Selit\u00eb e lidhura me kontratat saudite dhe megaprojektet zhvendosen n\u00eb Riad, nd\u00ebrsa financat, strukturimi i marr\u00ebveshjeve, pajtueshm\u00ebria, zyrat familjare dhe pjes\u00eb t\u00eb menaxhimit t\u00eb aseteve mbeten n\u00eb EBA p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. <\/span><\/p>\n Megjithat\u00eb, edhe nj\u00eb model hibrid zhvendos lidhjet m\u00eb “t\u00eb shtrenjta” t\u00eb zinxhirit drejt Mbret\u00ebris\u00eb. Bashk\u00eb me vendimmarrjen shkojn\u00eb konsulenca, auditimi, sh\u00ebrbimet ligjore, financat e korporatave dhe marketing rajonal. N\u00eb k\u00ebt\u00eb sfond, EBA po p\u00ebrgjigjet tashm\u00eb duke p\u00ebrshpejtuar strategjin\u00eb e saj. Dubai ka vendosur nj\u00eb kurs p\u00ebr t\u00eb dyfishuar ekonomin\u00eb deri n\u00eb vitin 2033 dhe vazhdon t\u00eb projektoj\u00eb apel investimi – nj\u00eb shif\u00ebr e cituar ishte 45.6 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb flukset vjetore t\u00eb investimeve t\u00eb huaja direkte n\u00eb vitin 2024.<\/span><\/p>\n Rreziku kryesor p\u00ebr Emiratet nuk \u00ebsht\u00eb se dikush do t’ua “marr\u00eb” me forc\u00eb statusin e tyre aktual t\u00eb nyj\u00ebs, por se trajektorja e rritjes s\u00eb ardhshme t\u00eb rajonit po ndryshon. Ku dikur rritja e p\u00ebrgjithshme e Gjirit pothuajse automatikisht kapitalizohej n\u00eb Dubai (dhe pjes\u00ebrisht n\u00eb Abu Dabi), Riadi tani po p\u00ebrpiqet t\u00eb vendos\u00eb nj\u00eb rregull sipas t\u00eb cilit kjo rritje kapitalizohet kryesisht brenda Arabis\u00eb Saudite.<\/span><\/p>\n Arena politike \u00ebsht\u00eb gjithashtu e paq\u00ebndrueshme. \u00cbsht\u00eb i nj\u00ebjti nerv si n\u00eb ekonomi – vet\u00ebm me aksione m\u00eb t\u00eb larta, sepse pyetja nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb p\u00ebr selit\u00eb dhe flukset e kapitalit, por p\u00ebr at\u00eb se kush i p\u00ebrcakton rregullat e politik\u00ebs rajonale. Si Abu Dabi, ashtu edhe Riadi po p\u00ebrpiqen t\u00eb b\u00ebhen “qendra kryesore e gravitetit” p\u00ebrmes s\u00eb cil\u00ebs rrug\u00ebtohen negociatat, arm\u00ebpushimet dhe arkitektura e siguris\u00eb – ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebrgjat\u00eb korridorit t\u00eb Detit t\u00eb Kuq dhe rreth Gadishullit Arabik.<\/span><\/p>\n Shembulli m\u00eb i qart\u00eb \u00ebsht\u00eb lufta civile n\u00eb Sudan, e cila shp\u00ebrtheu n\u00eb prill 2023 midis Forcave t\u00eb Armatosura Sudaneze dhe Forcave t\u00eb Mb\u00ebshtetjes s\u00eb Shpejt\u00eb (RSF). P\u00ebr Arabin\u00eb Saudite, nj\u00eb konflikt n\u00eb bregun p\u00ebrball\u00eb t\u00eb Detit t\u00eb Kuq \u00ebsht\u00eb nj\u00eb burim i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb rreziku strategjik. <\/span><\/p>\n Riadi po nd\u00ebrton nj\u00ebkoh\u00ebsisht megaprojekte turizmi dhe nj\u00eb “vitrin\u00eb” modernizimi n\u00eb vij\u00ebn e tij bregdetare – planet publike flasin p\u00ebr dhjet\u00ebra resorte dhe mij\u00ebra dhoma hoteli – q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se \u00e7do paq\u00ebndrueshm\u00ebri e zgjatur aty pran\u00eb rrit kostot e sigurimit, shton ankthin e investitor\u00ebve dhe minon imazhin e “bregut t\u00eb sigurt per\u00ebndimor” si magnet p\u00ebr kapitalin.<\/span><\/p>\n Prandaj d\u00ebshira e Arabis\u00eb Saudite p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb rolin e nd\u00ebrmjet\u00ebsit sa m\u00eb her\u00ebt t\u00eb jet\u00eb e mundur. Q\u00eb n\u00eb maj 2023, me nd\u00ebrmjet\u00ebsimin saudit dhe amerikan, pal\u00ebt n\u00ebnshkruan Deklarat\u00ebn e Xhed\u00ebs p\u00ebr mbrojtjen e civil\u00ebve, e ndjekur nga nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr nj\u00eb arm\u00ebpushim afatshkurt\u00ebr dhe masa humanitare. Po, arm\u00ebpushimet d\u00ebshtuan vazhdimisht dhe kuadri i negociatave ngeci, por kuptimi politik p\u00ebr Riadin ishte i qart\u00eb: Sudani duhej t\u00eb b\u00ebhej nj\u00eb shembull se si Arabia Saudite tani “hap der\u00ebn” p\u00ebr zgjidhjet – dhe kontrollon trafikun diplomatik p\u00ebrgjat\u00eb frontit t\u00eb Detit t\u00eb Kuq.<\/span><\/p>\n N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Sudanit, Emiratet po e gjejn\u00eb veten gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes. Sipas nj\u00eb s\u00ebr\u00eb raportimesh t\u00eb cituara nga mbrojt\u00ebsit e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, burime n\u00eb organet nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe media kryesore, Emiratet jan\u00eb dyshuar p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e RSF – nj\u00eb mb\u00ebshtetje q\u00eb, sipas kritik\u00ebve, nuk e shuan luft\u00ebn por p\u00ebrkundrazi e nd\u00ebrlikon at\u00eb. Amnesty International, p\u00ebr shembull, ka p\u00ebrshkruar pretendimet q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb d\u00ebrgesat e arm\u00ebve dhe rrug\u00ebt e furnizimit, duke argumentuar se nj\u00eb fluks arm\u00ebsh po ushqen konfliktin; EBA, megjithat\u00eb, i ka hedhur posht\u00eb k\u00ebto akuza.<\/span><\/p>\n Reuters raportoi se nj\u00eb panel ekspert\u00ebsh t\u00eb OKB-s\u00eb po hetonte lidhjet e mundshme t\u00eb Emirateve me arm\u00ebt e gjetura n\u00eb Darfur, mes akuzave t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura se Abu Dabi ka furnizuar RSF-n\u00eb – pretendime q\u00eb EBA i ka mohuar. \u00cbsht\u00eb gjithashtu tregues se sa ashp\u00ebr konflikti ka “politizuar” marr\u00ebdh\u00ebniet. N\u00eb maj 2025, Reuters shkroi se autoritetet sudaneze njoftuan nj\u00eb shk\u00ebputje t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve me EBA-t\u00eb; raporti theksoi se ushtria e Sudanit ka akuzuar prej koh\u00ebsh Emiratet p\u00ebr armatosjen e RSF-s\u00eb, nd\u00ebrsa EBA e mohon k\u00ebt\u00eb.<\/span><\/p>\n Si rezultat, Sudani po kthehet n\u00eb nj\u00eb aren\u00eb t\u00eb qasjeve konkurruese. Arabia Saudite po v\u00eb bast te nd\u00ebrmjet\u00ebsimi dhe ulje tensionesh sepse ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb brez t\u00eb parashikuesh\u00ebm t\u00eb Detit t\u00eb Kuq p\u00ebr strategjin\u00eb e saj t\u00eb zhvillimit. EBA, edhe pse formalisht i hedh posht\u00eb akuzat, po kapet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb n\u00eb nj\u00eb narrativ\u00eb t\u00eb “fuqis\u00eb s\u00eb rrept\u00eb” – n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ajo perceptohet si nj\u00eb lojtar q\u00eb operon p\u00ebrmes rrjeteve t\u00eb ndikimit dhe partner\u00ebve n\u00eb terren. Dhe sa m\u00eb e mpreht\u00eb b\u00ebhet kjo ndarje reputacioni, aq m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb dyja shtetet t\u00eb ruajn\u00eb imazhin e “stabilizuesve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb rajonit”.<\/span><\/p>\n Jemeni \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tregues edhe m\u00eb i dhimbsh\u00ebm i k\u00ebtij rivaliteti t\u00eb fshehur, sepse k\u00ebtu ndarja u shfaq brenda asaj q\u00eb ishte, formalisht, nj\u00eb koalicion i vet\u00ebm. Me kalimin e koh\u00ebs, EBA efektivisht u largua nga linja saudite dhe nd\u00ebrtoi arkitektur\u00ebn e saj t\u00eb ndikimit n\u00eb jug, duke mb\u00ebshtetur forcat q\u00eb u b\u00ebn\u00eb nj\u00eb alternativ\u00eb ndaj autoriteteve t\u00eb njohura nd\u00ebrkomb\u00ebtarisht. N\u00eb qend\u00ebr t\u00eb k\u00ebtij rregullimi \u00ebsht\u00eb K\u00ebshilli i Tranzicionit Jugor (STC), t\u00eb cilin raportet nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe materialet e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut e kan\u00eb p\u00ebrshkruar vazhdimisht si nj\u00eb forc\u00eb q\u00eb mb\u00ebshtetet n\u00eb p\u00ebrkrahjen e Emirateve.<\/span><\/p>\n Arabia Saudite, p\u00ebrkundrazi, k\u00ebrkoi t\u00eb ruante t\u00eb pakt\u00ebn unitetin formal t\u00eb kampit anti-Houthi rreth qeveris\u00eb s\u00eb njohur. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse, n\u00eb vitin 2019, ajo veproi si nd\u00ebrmjet\u00ebsi kryesor i Marr\u00ebveshjes s\u00eb Riadit – e synuar p\u00ebr t\u00eb ndalur luftimet midis forcave qeveritare dhe STC-s\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb “qepur” s\u00ebrish frontin. Por struktura mbeti e brisht\u00eb, sepse nj\u00eb fuqi e tret\u00eb de facto po merrte form\u00eb n\u00eb terren. Dhe n\u00eb dhjetor 2025, ky konflikt shp\u00ebrtheu p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb publik. Reuters raportoi se m\u00eb 8 dhjetor STC deklaroi kontroll t\u00eb gjer\u00eb mbi jugun, duke p\u00ebrfshir\u00eb Adenin – nj\u00eb qytet q\u00eb p\u00ebr rreth dhjet\u00eb vjet kishte sh\u00ebrbyer si baz\u00eb p\u00ebr qeverin\u00eb e njohur nd\u00ebrkomb\u00ebtarisht e mb\u00ebshtetur nga saudit\u00ebt.<\/span><\/p>\n M\u00eb pas, m\u00eb 12 dhjetor, Reuters shkroi p\u00ebr nj\u00eb delegacion t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt saudito-emiratas q\u00eb mb\u00ebrriti n\u00eb Aden mes raportimeve p\u00ebr luftime dhe viktima n\u00eb Hadramawt. Sipas burimeve zyrtare jemenase t\u00eb cituara n\u00eb raportime, sulmet ishin t\u00eb lidhura me grupe t\u00eb lidhura me STC-n\u00eb, me shifra prej t\u00eb pakt\u00ebn 32 t\u00eb vrar\u00eb dhe 45 t\u00eb plagosur. <\/span><\/p>\n Media britanike, paralelisht, vuri n\u00eb dukje se forcat e mb\u00ebshtetura nga saudit\u00ebt po l\u00ebviznin drejt kufirit dhe se STC kishte marr\u00eb paralajm\u00ebrime se p\u00ebrparimet e saj territoriale mund t\u00eb nxisnin nj\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb dhunshme. Vet\u00eb fakti q\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb e till\u00eb \u00ebsht\u00eb rikthyer ka r\u00ebnd\u00ebsi m\u00eb shum\u00eb se detajet. Kjo sugjeron se “ndarja e roleve” midis Riadit dhe Abu Dabit n\u00eb Jemen po kthehet p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb nj\u00eb mosmarr\u00ebveshje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb mbi legjitimitetin dhe kontrollin e nyjave ky\u00e7e t\u00eb jugut.<\/span><\/p>\n Ka shfaqje t\u00eb tjera t\u00eb konkurrenc\u00ebs politike q\u00eb jan\u00eb m\u00eb pak t\u00eb p\u00ebrgjakshme, por jo m\u00eb pak zbuluese. S\u00eb pari, \u00ebsht\u00eb lufta p\u00ebr statusin e nd\u00ebrmjet\u00ebsit kryesor – tashm\u00eb n\u00eb sken\u00ebn globale. Arabia Saudite priti bisedimet p\u00ebr Ukrain\u00ebn n\u00eb Xhed\u00eb n\u00eb gusht 2023, me pjes\u00ebmarrjen e m\u00eb shum\u00eb se 40 vendeve; Reuters e p\u00ebrshkroi k\u00ebt\u00eb si nj\u00eb sukses diplomatik p\u00ebr prit\u00ebsit saudit\u00eb dhe nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb forcuar rolin e tyre nd\u00ebrkomb\u00ebtar. EBA, nga ana e saj, ka grumbulluar “kapital nd\u00ebrmjet\u00ebsues” p\u00ebrmes shk\u00ebmbimeve t\u00eb rregullta t\u00eb t\u00eb burgosurve midis Rusis\u00eb dhe Ukrain\u00ebs. Reuters, p\u00ebr shembull, raportoi p\u00ebr shk\u00ebmbime t\u00eb tilla n\u00eb dhjetor 2024 dhe n\u00eb gusht 2025, duke n\u00ebnvizuar nd\u00ebrmjet\u00ebsimin e Emirateve dhe shkall\u00ebn specifike t\u00eb shk\u00ebmbimeve.<\/span><\/p>\n S\u00eb dyti, \u00ebsht\u00eb gara p\u00ebr Detin e Kuq dhe Bririn e Afrik\u00ebs, ku ndikimi matet me qasjen n\u00eb porte, baza, marr\u00ebveshje sigurie dhe infrastruktur\u00eb. N\u00eb vitet 2024-2025, nj\u00eb num\u00ebr qendrash k\u00ebrkimore e p\u00ebrshkruan rajonin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb eksplicite si nj\u00eb teat\u00ebr n\u00eb t\u00eb cilin konkurrenca saudito-emirate merr form\u00ebn e nj\u00eb “loje ndikimi” dhe rivaliteti t\u00eb stilit proxy.<\/span><\/p>\n S\u00eb treti, dy kryeqytetet mish\u00ebrojn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb modele t\u00eb ndryshme t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme n\u00eb b\u00ebrtham\u00ebn e Lindjes s\u00eb Mesme. Pas normalizimit t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve me Izraelin, EBA fitoi lev\u00eb shtes\u00eb politike dhe kanale t\u00eb reja ndikimi n\u00eb Uashington dhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rajonin – nj\u00eb aset q\u00eb shum\u00eb platforma k\u00ebrkimore e trajtojn\u00eb si nj\u00eb element ky\u00e7 t\u00eb kapitalizimit t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb Abu Dabit. Arabia Saudite, p\u00ebrkundrazi, ka k\u00ebrkuar gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb t\u00eb pozicionohet si arkitekti kryesor i uljes s\u00eb tensioneve dhe i “marr\u00ebveshjeve t\u00eb m\u00ebdha”, duke v\u00ebn\u00eb bast mbi rrug\u00ebt e negociatave dhe menaxhimin e rrezikut n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtetet kryesisht n\u00eb rrjetet e partner\u00ebve n\u00eb terren.<\/span><\/p>\n P\u00ebrfundimi i p\u00ebrgjithsh\u00ebm pothuajse shkruhet vet\u00eb. Konkurrenca ekonomike midis Abu Dabit dhe Riadit ka koh\u00eb q\u00eb ka pushuar s\u00eb qeni nj\u00eb “rivalitet i sh\u00ebndetsh\u00ebm p\u00ebr investime” dhe po kthehet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb n\u00eb nj\u00eb luft\u00eb mbi qendr\u00ebn e gravitetit t\u00eb rajonit. N\u00eb fush\u00ebn ekonomike, kjo shprehet n\u00eb “luft\u00ebn e litarit” p\u00ebr selit\u00eb, flukset logjistike dhe infrastruktur\u00ebn financiare: p\u00ebrmes Vizionit 2030 dhe regjimit t\u00eb selive rajonale, Arabia Saudite po p\u00ebrpiqet t\u00eb zhvendos\u00eb b\u00ebrtham\u00ebn menaxheriale n\u00eb Riad, nd\u00ebrsa EBA po punon p\u00ebr t\u00eb ruajtur rolin e saj si nyja tradicionale. N\u00eb politik\u00eb, e nj\u00ebjta logjik\u00eb shfaqet n\u00eb konkurrenc\u00ebn p\u00ebr platformat e nd\u00ebrmjet\u00ebsimit dhe ndikimin n\u00eb zonat e konfliktit nga Sudani n\u00eb Jemen, ku bastet e ndryshme mbi aktor\u00ebt lokal\u00eb dhe qasjet e ndryshme p\u00ebr zgjidhje gjenerojn\u00eb jo sinergji, por f\u00ebrkim.<\/span><\/p>\n Paradoksi \u00ebsht\u00eb se, pavar\u00ebsisht shkall\u00ebs s\u00eb madhe t\u00eb burimeve n\u00eb t\u00eb dyja an\u00ebt, kjo gar\u00eb mund t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb punoj\u00eb kund\u00ebr tyre. N\u00ebse rivaliteti ashp\u00ebrsohet n\u00eb nj\u00eb loj\u00eb me rezultat zero, ai nuk do konsolidoj\u00eb aq shum\u00eb udh\u00ebheqjen e nj\u00ebrit kryeqytet n\u00eb kurriz t\u00eb tjetrit, sa do rris\u00eb koston e paq\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb rajonale p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Investitor\u00ebt dhe firmat multinacionale jan\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb ndjesh\u00ebm ndaj rrezikut politik dhe shenjave t\u00eb thyerjes mes lojtar\u00ebve ky\u00e7; tregjet e kapitalit dhe logjistika jan\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb prekshme ndaj pasiguris\u00eb mbi rregullat e loj\u00ebs dhe turbulencave gjeopolitike.<\/span><\/p>\n N\u00eb at\u00eb skenar, fitimet nga selit\u00eb e zhvendosura \u2013 ose nga marr\u00ebveshjet individuale t\u00eb porteve dhe financave \u2013 mund t\u00eb p\u00ebrkthehen n\u00eb nj\u00eb premium m\u00eb t\u00eb lart\u00eb rreziku rajonal n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Gjirin, devijimin e disa projekteve n\u00eb juridiksione t\u00eb tjera dhe nj\u00eb reduktim t\u00eb apelit t\u00eb rajonit si nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb e vetme, e parashikueshme p\u00ebr biznes dhe siguri.<\/span><\/p>\n Edhe m\u00eb i rreziksh\u00ebm \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra se si mosmarr\u00ebveshjet politike mund t\u00eb minojn\u00eb objektivat ekonomik\u00eb. Kur krizat rajonale b\u00ebhen arena konkurrence, vendet t\u00ebrhiqen n\u00eb aleanca kontradiktore, reputacioni si nd\u00ebrmjet\u00ebs p\u00ebrkeq\u00ebsohet dhe besimi i partner\u00ebve g\u00ebrryhet. Dhe pa besim, nd\u00ebrmjet\u00ebsimi pushon s\u00eb qeni kapital \u2013 ai b\u00ebhet baz\u00eb p\u00ebr dyshim. N\u00eb fund, t\u00eb dyja pal\u00ebt rrezikojn\u00eb t\u00eb humbasin pik\u00ebrisht at\u00eb q\u00eb tani po p\u00ebrpiqen t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb: qeverisshm\u00ebrin\u00eb dhe imazhin e nj\u00eb qendre t\u00eb q\u00ebndrueshme q\u00eb t\u00ebrheq para, njer\u00ebz dhe negociata.<\/span><\/p>\n S\u00eb fundi, n\u00eb nj\u00eb plan afatgjat\u00eb, kjo dinamik\u00eb mund t\u00eb minoj\u00eb planet p\u00ebr integrim brenda K\u00ebshillit t\u00eb Bashk\u00ebpunimit t\u00eb Gjirit (GCC). \u00c7do integrim dometh\u00ebn\u00ebs k\u00ebrkon t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb marr\u00ebveshje minimale mbi rregullat, koordinimin e politik\u00ebs ekonomike, nj\u00eb arkitektur\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt logjistike dhe energjetike dhe p\u00ebrafrim baz\u00eb t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme. <\/span><\/p>\n N\u00ebse an\u00ebtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj dhe m\u00eb ambicioz\u00eb t\u00eb K\u00ebshillit n\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj l\u00ebvizin sipas logjik\u00ebs s\u00eb divergjenc\u00ebs konkurruese, kjo do zbeh\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pashmangshme axhend\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt, do reduktoj\u00eb iniciativat e integrimit n\u00eb nj\u00eb grup deklaratash dhe do thelloj\u00eb vijat e brendshme t\u00eb thyerjes. N\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb keq, GCC rrezikon t\u00eb mbetet nj\u00eb forum uniteti n\u00eb nivel protokolli pa kohezion strategjik \u2013 dhe \u00e7mimi i asaj hap\u00ebsire do bartet nga t\u00eb gjith\u00eb.<\/span><\/p>\n Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse pyetja qendrore nuk \u00ebsht\u00eb se kush do e “fitoj\u00eb” gar\u00ebn e nyjave dhe nd\u00ebrmjet\u00ebsve, por n\u00ebse Abu Dabi dhe Riadi mund t\u00eb bien dakord p\u00ebr kufijt\u00eb e konkurrenc\u00ebs dhe zonat e kompromisit. N\u00ebse nuk munden, rivaliteti do filloj\u00eb t\u00eb g\u00ebrryej\u00eb pozicionet e t\u00eb dyja pal\u00ebve menj\u00ebher\u00eb – s\u00eb bashku me q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e t\u00eb gjith\u00eb arkitektur\u00ebs rajonale q\u00eb t\u00eb dy aspirojn\u00eb t\u00eb udh\u00ebheqin.<\/span><\/p>\n