{"id":775706,"date":"2025-12-08T18:42:39","date_gmt":"2025-12-08T17:42:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=775706"},"modified":"2025-12-08T18:42:39","modified_gmt":"2025-12-08T17:42:39","slug":"tajlanda-e-kamboxhia-lufte-pergjate-kufirit-cfare-po-ndodh-mes-fqinjve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2025\/12\/08\/tajlanda-e-kamboxhia-lufte-pergjate-kufirit-cfare-po-ndodh-mes-fqinjve\/","title":{"rendered":"Tajlanda e Kamboxhia luft\u00eb p\u00ebrgjat\u00eb kufirit, \u00e7far\u00eb po ndodh mes fqinjve","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-775707\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/SFKHIFXUKNPCTN5F3HA4QCNHFE.jpg\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"640\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/SFKHIFXUKNPCTN5F3HA4QCNHFE.jpg 960w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/SFKHIFXUKNPCTN5F3HA4QCNHFE-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/SFKHIFXUKNPCTN5F3HA4QCNHFE-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Luftimet jan\u00eb rishfaqur mes Tajland\u00ebs dhe Kamboxhias n\u00eb disa pika t\u00eb kufirit t\u00eb tyre t\u00eb kontestuar, me t\u00eb dyja pal\u00ebt q\u00eb faj\u00ebsojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn p\u00ebr nisjen e p\u00ebrleshjeve. Tajlanda ka kryer edhe sulme ajrore ndaj asaj q\u00eb i cil\u00ebsoi si objektiva ushtarake kamboxhiane.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrshkall\u00ebzimi i ri i dhun\u00ebs paraqet nj\u00eb prov\u00eb serioze p\u00ebr arm\u00ebpushimin e nd\u00ebrmjet\u00ebsuar nga presidenti i SHBA-s\u00eb, Donald Trump, n\u00eb korrik.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Cila \u00ebsht\u00eb gjendja aktuale?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Konflikti shp\u00ebrtheu para agimit t\u00eb s\u00eb h\u00ebn\u00ebs, me p\u00ebrleshje t\u00eb raportuara n\u00eb pes\u00eb zona p\u00ebrgjat\u00eb kufirit, sipas ushtris\u00eb tajlandeze. Ministria e Mbrojtjes e Kamboxhias deklaroi se forcat e saj ishin sulmuar, por nuk ishin kund\u00ebrp\u00ebrgjigjur dhe se po respektonin arm\u00ebpushimin, duke akuzuar Tajland\u00ebn p\u00ebr \u201cveprime t\u00eb shumta provokuese\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nga ana tjet\u00ebr, ushtria e Tajland\u00ebs tha se trupat e saj u vun\u00eb n\u00ebn sulm dhe akuzoi forcat kamboxhiane p\u00ebr p\u00ebrdorimin e raketave BM-21 t\u00eb montuara n\u00eb kamion\u00eb kund\u00ebr zonave civile. Sipas Tajland\u00ebs, Kamboxhia ka p\u00ebrdorur gjithashtu granatahedh\u00ebs, artileri dhe dron\u00eb p\u00ebr t\u00eb hedhur eksploziv\u00eb mbi pozicionet tajlandeze.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Forca Ajrore e Tajland\u00ebs njoftoi se avion\u00ebt e saj luftarak\u00eb kryen sulme ajrore her\u00ebt n\u00eb m\u00ebngjes, duke sh\u00ebnjestruar instalime ushtarake, pas vler\u00ebsimeve se Kamboxhia kishte mobilizuar arm\u00eb t\u00eb r\u00ebnda dhe kishte zhvendosur nj\u00ebsit\u00eb e saj luftarake.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas autoriteteve tajlandeze, rreth 380,000 persona jan\u00eb zhvendosur n\u00eb strehimore, nd\u00ebrsa autoritetet kamboxhiane raportuan zhvendosjen e 1,157 familjeve nga provinca Oddar Meanchey.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kryeministri i Malajzis\u00eb, Anwar Ibrahim, i cili kishte ndihmuar n\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsimin e arm\u00ebpushimit fillestar, u ka b\u00ebr\u00eb thirrje pal\u00ebve t\u00eb tregojn\u00eb p\u00ebrmbajtje p\u00ebr t\u00eb shmangur shembjen e marr\u00ebveshjes s\u00eb paqes.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">\u00c7far\u00eb e shkaktoi rifillimin e luftimeve?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ky p\u00ebrshkall\u00ebzim konsiderohet m\u00eb seriozi q\u00eb nga shk\u00ebmbimi pes\u00ebditor i raketave dhe artileris\u00eb s\u00eb r\u00ebnd\u00eb n\u00eb korrik, q\u00eb ishte episodi m\u00eb i r\u00ebnd\u00eb i dhun\u00ebs n\u00eb historin\u00eb e tyre t\u00eb af\u00ebrt. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn 48 persona u vran\u00eb dhe rreth 300,000 u zhvendos\u00ebn, derisa nd\u00ebrhyrja e Trump \u00e7oi n\u00eb nj\u00eb arm\u00ebpushim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nuk \u00ebsht\u00eb ende e qart\u00eb se \u00e7far\u00eb e shkaktoi shp\u00ebrthimin e fundit, por tensionet jan\u00eb rritur q\u00eb prej 10 n\u00ebntorit, kur nj\u00eb ushtar tajlandez u plagos nga nj\u00eb min\u00eb tok\u00ebsore. Pas k\u00ebtij incidenti, Tajlanda pezulloi masat e de-eskalimit t\u00eb r\u00ebna dakord n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar arm\u00ebpushimi, e n\u00ebnshkruar disa jav\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb Malajzi n\u00eb prani t\u00eb Trump.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Tajlanda pretendon se mina ishte nj\u00eb nga disa t\u00eb vendosura rishtas nga Kamboxhia dhe ka deklaruar se nuk do t\u00eb rifilloj\u00eb masat e de-eskalimit derisa Kamboxhia t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb falje. Kamboxhia i ka mohuar vazhdimisht k\u00ebto akuza.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Trump, i cili \u00ebsht\u00eb nominuar nga Kamboxhia p\u00ebr \u00c7mimin Nobel p\u00ebr Paqen, muajin e kaluar u kishte b\u00ebr\u00eb thirrje udh\u00ebheq\u00ebsve t\u00eb t\u00eb dy vendeve q\u00eb t\u00eb respektonin marr\u00ebveshjen e arm\u00ebpushimit.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-775708\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FJMLIA75WRPR7KSEM4J7FMQA34.jpg\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"638\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FJMLIA75WRPR7KSEM4J7FMQA34.jpg 960w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FJMLIA75WRPR7KSEM4J7FMQA34-300x199.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FJMLIA75WRPR7KSEM4J7FMQA34-768x510.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Si krahasohen dy vendet nga ana ushtarake?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Tajlanda zot\u00ebron nj\u00eb ushtri shum\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe dhe m\u00eb t\u00eb financuar krahasuar me Kamboxhian. Ajo ka rreth tre her\u00eb m\u00eb shum\u00eb personel aktiv dhe nj\u00eb buxhet mbrojtjeje p\u00ebr vitin 2024 q\u00eb \u00ebsht\u00eb afro kat\u00ebr her\u00eb m\u00eb i madh.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ushtria kamboxhiane num\u00ebron rreth 75,000 ushtar\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se 200 tanke beteje dhe rreth 480 mjete artilerie. N\u00eb krahasim, Tajlanda ka rreth 245,000 trupa aktive, rreth 400 tanke, mbi 1,200 transportues t\u00eb blinduar personeli dhe rreth 2,600 nj\u00ebsi artilerie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Forca Ajrore e Tajland\u00ebs disponon gati 40 avion\u00eb luftarak\u00eb dhe dhjet\u00ebra helikopter\u00eb, nd\u00ebrsa Kamboxhia ka rreth 16 helikopter\u00eb me shum\u00eb role, por nuk ka avion\u00eb luftarak\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Cila \u00ebsht\u00eb origjina e mosmarr\u00ebveshjes?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Tajlanda dhe Kamboxhia kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb shekull q\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb sovranitetin mbi disa zona t\u00eb pademarkuara p\u00ebrgjat\u00eb kufirit t\u00eb tyre tok\u00ebsor prej 817 kilometrash. Kufiri u hartua fillimisht n\u00eb vitin 1907 nga Franca, kur Kamboxhia ishte koloni franceze.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Harta, e cila m\u00eb von\u00eb u kund\u00ebrshtua nga Tajlanda, u bazua n\u00eb parimin q\u00eb kufiri t\u00eb ndiqte vij\u00ebn natyrore t\u00eb ndarjes s\u00eb uj\u00ebrave mes dy vendeve. N\u00eb vitin 2000, t\u00eb dyja pal\u00ebt ran\u00eb dakord t\u00eb krijonin nj\u00eb komision p\u00ebr zgjidhjen paq\u00ebsore t\u00eb pretendimeve, por p\u00ebrparimi ka qen\u00eb minimal.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pretendimet mbi vendndodhjet historike kan\u00eb nxitur nacionalizmin dhe tensionet, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb vitin 2003, kur protesta t\u00eb dhunshme \u00e7uan n\u00eb djegien e ambasad\u00ebs dhe bizneseve tajlandeze n\u00eb Phnom Penh, pas nj\u00eb deklarate t\u00eb supozuar q\u00eb vinte n\u00eb dyshim sovranitetin e Kamboxhias mbi Angkor Wat.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Tempulli hindu i shekullit XI, Preah Vihear (i njohur n\u00eb Tajland\u00eb si Khao Phra Viharn), ka qen\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb mosmarr\u00ebveshjes. N\u00eb vitin 1962, Gjykata Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Drejt\u00ebsis\u00eb ia njohu tempullin Kamboxhias, por Tajlanda vazhdoi t\u00eb pretendonte zon\u00ebn p\u00ebrreth. Tensionet u p\u00ebrshkall\u00ebzuan s\u00ebrish n\u00eb vitin 2008, kur Kamboxhia k\u00ebrkoi ta regjistronte tempullin si trash\u00ebgimi bot\u00ebrore t\u00eb UNESCO-s, \u00e7ka \u00e7oi n\u00eb p\u00ebrleshje dhe dhjet\u00ebra viktima, p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb shk\u00ebmbim artilerie nj\u00ebjavor n\u00eb vitin 2011.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">\u00c7far\u00eb q\u00ebndron pas tensioneve t\u00eb k\u00ebtij viti?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb vitin 2024, ndjenjat nacionaliste u rrit\u00ebn n\u00eb Tajland\u00eb, pasi qarqe konservatore kund\u00ebrshtuan nj\u00eb plan qeveritar p\u00ebr negociata me Kamboxhian mbi shfryt\u00ebzimin e p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb burimeve energjetike n\u00eb det t\u00eb hapur, duke paralajm\u00ebruar se kjo mund t\u00eb \u00e7onte n\u00eb humbje territoriale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb maj, nj\u00eb ushtar kamboxhian u vra gjat\u00eb nj\u00eb p\u00ebrleshjeje t\u00eb shkurt\u00ebr me forcat tajlandeze, duke nxitur t\u00eb dy vendet t\u00eb forconin pranin\u00eb ushtarake n\u00eb kufi. Rreth t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs koh\u00eb, Kamboxhia d\u00ebrgoi n\u00eb Gjykat\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb mosmarr\u00ebveshjet lidhur me kat\u00ebr zona tempullesh.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kriza kufitare kontribuoi gjithashtu n\u00eb r\u00ebnien e kryeministres tajlandeze Paetongtarn Shinawatra. N\u00eb gusht, ajo u shkarkua nga nj\u00eb gjykat\u00eb pasi p\u00ebrpjekja e saj p\u00ebr t\u00eb ulur tensionet d\u00ebshtoi, kur u publikua nj\u00eb telefonat\u00eb e ndjeshme me ish-kryeministrin me ndikim t\u00eb Kamboxhias, Hun Sen, duke shkaktuar reagim dhe zem\u00ebrim t\u00eb fort\u00eb publik, shkruan <a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.reuters.com\/world\/asia-pacific\/why-are-thailand-cambodia-fighting-along-their-border-2025-06-06\/\">Reuters<\/a>.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Luftimet jan\u00eb rishfaqur mes Tajland\u00ebs dhe Kamboxhias n\u00eb disa pika t\u00eb kufirit t\u00eb tyre t\u00eb kontestuar, me t\u00eb dyja pal\u00ebt q\u00eb faj\u00ebsojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn p\u00ebr nisjen e p\u00ebrleshjeve. Tajlanda ka kryer edhe sulme ajrore ndaj asaj q\u00eb i cil\u00ebsoi si objektiva ushtarake kamboxhiane. P\u00ebrshkall\u00ebzimi i ri i dhun\u00ebs paraqet nj\u00eb prov\u00eb serioze p\u00ebr arm\u00ebpushimin e nd\u00ebrmjet\u00ebsuar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":775707,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-775706","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nderkombetare"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/775706","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=775706"}],"version-history":[{"count":99999,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/775706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":775709,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/775706\/revisions\/775709"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/775707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=775706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=775706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=775706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}