![\"\"](\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Auditim-1-1209-300x200.jpg\")
<\/span><\/p>\nP\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri po certifikohen kontabilist\u00ebt ligjor\u00eb (investigativ\u00eb), t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb sh\u00ebrbim cil\u00ebsor dhe m\u00eb profesional n\u00eb lidhje me hetimin dhe zbulimin e krimeve financiare n\u00eb vend.<\/span><\/p>\n Cilat jan\u00eb skemat m\u00eb t\u00eb zakonshme t\u00eb mashtrimit n\u00eb kompani dhe me parat\u00eb publike. Pse \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme mbik\u00ebqyrja financiare<\/span><\/p>\n \u201cAktualisht n\u00eb shum\u00eb raste, n\u00eb kompanit\u00eb shqiptare, mashtrimet zbulohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb rast\u00ebsore, jo sistematike dhe zgjidhen kryesisht n\u00eb rrug\u00eb joformale dhe joinstitucionale. Por n\u00eb praktik\u00ebn e bizneseve shqiptare ka edhe nj\u00eb s\u00ebr\u00eb rastesh t\u00eb mashtrimeve t\u00eb dyshuara midis ortak\u00ebve apo aksioner\u00ebve.<\/em><\/span><\/p>\n Dhe kur \u00e7\u00ebshtja shkon n\u00eb gjykat\u00eb, at\u00ebher\u00eb ortak\u00ebt \u2018kujtohen\u2019 p\u00ebr ekspertin p\u00ebr t\u00eb hetuar, p\u00ebr t\u00eb identifikuar dhe p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar mashtrimin sipas tyre.<\/em><\/span><\/p>\n Por gjithashtu ka kompani q\u00eb vet\u00ebmashtrojn\u00eb, sidomos n\u00eb lidhje me deklarimet tatimore\u201d,<\/em> pohon prof. Sotiraq Dhamo, Kryetar i K\u00ebshillit t\u00eb Drejtimit t\u00eb Institutit t\u00eb Kontabilist\u00ebve t\u00eb Miratuar.<\/span><\/p>\n Profesor Dhamo pohon se tashm\u00eb, profesioni i kontabilitetit n\u00eb Shqip\u00ebri po zhvillohet edhe m\u00eb tej, p\u00ebrmes krijimit t\u00eb infrastruktur\u00ebs p\u00ebr certifikimin e kontabilist\u00ebve ligjor\u00eb, apo t\u00eb th\u00ebn\u00eb ndryshe, atyre investigativ\u00eb.<\/span><\/p>\n Nj\u00eb projekt i mb\u00ebshtetur nga Banka Bot\u00ebrore p\u00ebr kontabilistin ligjor (Forensic Accounting) dhe p\u00ebrfitues IKM ka ndihmuar n\u00eb ngritjen e kapaciteteve t\u00eb IKM n\u00eb lidhje me profesionin e Kontabilistit Ligjor (KL).<\/span><\/p>\n Nga trajnimi i zhvilluar u krijua nj\u00eb grup i Trajner\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur p\u00ebr t\u00eb zhvilluar n\u00eb t\u00eb ardhmen trajnimet e duhura p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb certifikat\u00ebn profesionale t\u00eb Kontabilistit Ligjor.<\/span><\/p>\n Po ashtu u p\u00ebrgatit dhe grupi i par\u00eb i Kontabilist\u00ebve Ligjor\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb jen\u00eb dhe pionier\u00ebt e k\u00ebtij profesioni n\u00eb vend.<\/span><\/p>\n \u201cProgrami m\u00ebson pjes\u00ebmarr\u00ebsit si t\u00eb kryejn\u00eb investigime ligjore t\u00eb strukturuara, duke p\u00ebrfshir\u00eb teknikat e intervistimit, mbledhjen e provave, parimet e zinxhirit t\u00eb kujdesit, standardet e dokumentimit dhe metodat p\u00ebr rind\u00ebrtimin e transaksioneve financiare.<\/em><\/span><\/p>\n Ky set aft\u00ebsish investigative \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga dalluesit kryesor\u00eb t\u00eb Kontabilitetit Ligjor dhe mund\u00ebson q\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsit t\u00eb mb\u00ebshtesin prokuror\u00ebt, audituesit, bankat, nj\u00ebsit\u00eb e auditimit t\u00eb brendsh\u00ebm dhe organet mbik\u00ebqyr\u00ebse me gjetje cil\u00ebsore dhe t\u00eb zbatueshme\u201d,<\/em> thot\u00eb Sandra Damijan, Eksperte e Kontabilitetit Ligjor, Trajnere e Programit p\u00ebr Kontabilist\u00ebt Ligjor\u00eb.<\/span><\/p>\n \u201cDuke pasur kontabilist\u00ebt e miratuar si k\u00ebshilltar\u00eb apo punonj\u00ebs, apo edhe KL, si kualifikimi specializuar p\u00ebr hetimin dhe zbulimin e mashtrimeve, bizneset do t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm p\u00ebr rrezikun q\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb nga mashtrimet, q\u00eb ju b\u00ebhen dhe q\u00eb b\u00ebjn\u00eb.<\/em><\/span><\/p>\n Supozohet se duke ditur q\u00eb tashm\u00eb n\u00eb tregun e profesioneve ka edhe KL t\u00eb specializuar p\u00ebr hetimin dhe zbulimin e mashtrimeve, kompanit\u00eb shqiptare do t\u00eb jen\u00eb koshiente p\u00ebr riskun q\u00eb do t\u00eb nd\u00ebrmarrin n\u00eb raste t\u00eb mashtrimeve tatimore q\u00eb mund t\u00eb kryejn\u00eb, duke sjell\u00eb k\u00ebshtu uljen e rasteve apo t\u00eb nivelit t\u00eb k\u00ebtyre mashtrimeve.<\/em><\/span><\/p>\n Ata gjithashtu, duke ju drejtuar dhe duke u mb\u00ebshtetur n\u00eb sh\u00ebrbimet e KL, do t\u00eb ken\u00eb mund\u00ebsi q\u00eb t\u00eb ngren\u00eb sistemet e tyre t\u00eb zbulimit t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb mashtrimeve dhe parandalimin e tyre<\/em>\u201d, thot\u00eb prof. Dhamo.<\/span><\/p>\n Ai shton se krijimi i k\u00ebtij drejtimi t\u00eb ri t\u00eb kualifikimit t\u00eb KL sjell nj\u00eb zhvillim t\u00eb ri p\u00ebr profesionin e kontabilistit.<\/span><\/p>\n \u201cAi siguron nj\u00eb sh\u00ebrbim cil\u00ebsor dhe m\u00eb profesional n\u00eb lidhje me hetimin dhe zbulimin e mashtrimeve dhe krimeve financiare n\u00eb vendin ton\u00eb.<\/em><\/span><\/p>\n KL tashm\u00eb do t\u00eb ken\u00eb p\u00ebrgatitjen e duhur dhe t\u00eb specializuar profesionale p\u00ebr t\u2019u ofruar k\u00ebt\u00eb sh\u00ebrbim organeve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb, prokuroris\u00eb dhe organeve t\u00eb tjera ligjv\u00ebn\u00ebse dhe ekzekutive, por edhe p\u00ebr bizneset private, se sa ofrohej aktualisht nga kontabilist\u00ebt jo t\u00eb specializuar. Certifikata e KL do t\u00eb rris\u00eb vlerat p\u00ebr profesionist\u00ebt e kontabilitetit.<\/em><\/span><\/p>\n Ajo do t\u00eb identifikoj\u00eb ata nga profesionist\u00ebt e tjer\u00eb dhe p\u00ebr k\u00ebrkuesit e sh\u00ebrbimit t\u00eb KL do t\u00eb jet\u00eb e leht\u00eb t\u00eb identifikojn\u00eb kontabilist\u00ebt q\u00eb ofrojn\u00eb k\u00ebt\u00eb sh\u00ebrbim si profesionist\u00eb t\u00eb specializuar.<\/em><\/span><\/p>\n Kjo do t\u00eb rris\u00eb k\u00ebshtu edhe sh\u00ebrbimet q\u00eb do t\u00eb ofrojn\u00eb kontabilist\u00ebt duke mund\u00ebsuar edhe sh\u00ebrbime t\u00eb mir\u00ebpaguara, plus sh\u00ebrbimeve t\u00eb zakonshme q\u00eb ofrojn\u00eb kontabilist\u00ebt e miratuar. Ky profesion i KL e rrit edhe m\u00eb shum\u00eb rolin dhe kontributin e profesionit t\u00eb kontabilistit n\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb publikut n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr mashtrimit, krimit ekonomik e korrupsionit\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n Kledi Kodra, partner i shoq\u00ebris\u00eb audituese \u201cGrant Thorton\u201d, dhe nj\u00eb nga trajner\u00ebt e Programit p\u00ebr Kontabilistin Ligjor, thot\u00eb se n\u00eb realitetin e sot\u00ebm financiar, Kontabiliteti Ligjor (apo kontabiliteti i forensik\u00ebs financiare) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb disiplin\u00eb e domosdoshme p\u00ebr bizneset sepse kombinon aft\u00ebsit\u00eb investiguese, financiare dhe analitike p\u00ebr t\u00eb zbuluar parregullsit\u00eb financiare dhe p\u00ebr t\u00eb mbrojtur shoq\u00ebrit\u00eb nga krimet dhe aktivitetet financiare gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb sofistikuara.<\/span><\/p>\n \u201cMe rritjen e transaksioneve digjitale dhe volumin e t\u00eb dh\u00ebnave financiare, shtohen edhe rreziqet e lidhura me to si mashtrimi, pastrimi i parave dhe evazioni fiskal.<\/em><\/span><\/p>\n N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, Kontabilist\u00ebt Ligjor\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb mbrojtjen e bizneseve duke zbuluar dhe duke parandaluar k\u00ebto krime financiare, si dhe duke minimizuar d\u00ebmet dhe humbjet financiare q\u00eb ato mund t\u00eb shkaktojn\u00eb\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n <\/p>\n Si mashtron biznesi dhe si abuzohet me parat\u00eb publike<\/strong><\/span><\/p>\n Kledi Kodra, nga \u201cGrant Thorton\u201d, thot\u00eb se n\u00eb eksperienc\u00ebn si auditues dhe konsulent\u00eb financiar\u00eb, kryesisht kan\u00eb d\u00ebshmuar si ekspert\u00eb t\u00eb pavarur n\u00eb \u00e7\u00ebshtje arbitrazhi, ku kan\u00eb vler\u00ebsuar fitimin e munguar si pasoj\u00eb e moszbatimit t\u00eb marr\u00ebveshjeve ose kontratave, vler\u00ebn e biznesit ose kapitalit t\u00eb vet p\u00ebrmes metodave t\u00eb ndryshme t\u00eb vler\u00ebsimit.<\/span><\/p>\n Gjat\u00eb k\u00ebtij procesi, nj\u00eb fokus i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ka qen\u00eb verifikimi dhe analiza e t\u00eb dh\u00ebnave financiare historike t\u00eb raportuara nga shoq\u00ebrit\u00eb, t\u00eb cilat sh\u00ebrbejn\u00eb si baz\u00eb p\u00ebr parashikimet dhe vler\u00ebsimet e ardhshme.<\/span><\/p>\n Si ekspert\u00eb t\u00eb pavarur, kan\u00eb vler\u00ebsuar dhe raportuar n\u00ebse vlera e aktiveve dhe fitimet e shoq\u00ebris\u00eb jan\u00eb rritur artificialisht, n\u00ebse detyrimet jan\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsuar, n\u00ebse aktivet dhe detyrimet jan\u00eb klasifikuar gabim, n\u00ebse shpenzimet jan\u00eb kapitalizuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pasakt\u00eb, duke siguruar nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb sakt\u00eb dhe t\u00eb besueshme t\u00eb situat\u00ebs financiare t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb.<\/span><\/p>\n Por, ai shton se m\u00eb rrall\u00eb, \u201cka pasur raste kur kemi asistuar auditin e brendsh\u00ebm ose jemi pajtuar nga shoq\u00ebri t\u00eb ndryshme p\u00ebr t\u00eb investiguar raste t\u00eb mashtrimit financiar n\u00eb nivel menaxherial t\u00eb mes\u00ebm ose t\u00eb lart\u00eb\u201d.<\/span><\/p>\n \u201cIncidenca e k\u00ebtyre rasteve po rritet n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb kushte kur shoq\u00ebrit\u00eb zgjerohen dhe strukturat e tyre aksionere dhe menaxheriale b\u00ebhen m\u00eb komplekse\u201d.<\/span><\/em><\/p>\n Sandra Damijan, Trajnere e Programit, pohon se skemat e zakonshme t\u00eb mashtrimit t\u00eb bizneseve p\u00ebrfshijn\u00eb faturimin fiktiv, vlera t\u00eb fryra artificialisht gjat\u00eb prokurimeve, manipulim t\u00eb list\u00eb-pagesave p\u00ebrmes punonj\u00ebsve fantazm\u00eb, p\u00ebrdorim t\u00eb paautorizuar t\u00eb aktiveve t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, vjedhjen e parave t\u00eb gatshme q\u00eb ende nuk jan\u00eb regjistruar n\u00eb sistemin kontab\u00ebl, dhe devijim t\u00eb inventarit.<\/span><\/p>\n \u201cK\u00ebto skema lul\u00ebzojn\u00eb n\u00eb mjedise me kontrolle t\u00eb brendshme t\u00eb dob\u00ebta, informalitet t\u00eb lart\u00eb, mbik\u00ebqyrje digjitale t\u00eb kufizuar dhe ndarje t\u00eb dob\u00ebt t\u00eb detyrave\u201d.<\/span><\/p>\n \u201cN\u00eb opinionin tim, bazuar n\u00eb eksperienc\u00ebn personale dhe t\u00eb kontabilist\u00ebve t\u00eb IKM, kompanit\u00eb shqiptare gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb po b\u00ebhen t\u00eb vet\u00ebdijshme n\u00eb lidhje me mashtrimet q\u00eb mund t\u00eb kryhen n\u00eb kompanit\u00eb e tyre nga punonj\u00ebsit, furnitor\u00ebt, klient\u00ebt, etj.<\/span><\/em><\/p>\n Sidomos shk\u00ebputja gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb e pronarit\/ve nga drejtimi i shoq\u00ebrive dhe delegimi i drejtimit te menaxher\u00ebt e specializuar, e b\u00ebjn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb evidente p\u00ebr ta rrezikun e mashtrimit n\u00eb aktivitetet e tyre\u201d, shpjegon Profesor Dhamo.<\/span><\/em><\/p>\n Nj\u00eb element shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm \u00ebsht\u00eb dhe abuzimi me parat\u00eb publike.<\/span><\/p>\n Trajneria Damijan thot\u00eb se modelet e zakonshme p\u00ebrfshijn\u00eb manipulimin e tenderave, fitues t\u00eb paracaktuar, bashk\u00ebpunimin e fsheht\u00eb midis furnitor\u00ebve p\u00ebr manipulim t\u00eb ofertave, rritjen artificiale t\u00eb vlerave t\u00eb kontratave dhe marr\u00ebveshjeve, si dhe dh\u00ebnien e ryshfeteve t\u00eb fshehura p\u00ebrmes tarifave t\u00eb konsulenc\u00ebs ose n\u00ebnkontraktimeve.<\/span><\/p>\n Projektet e infrastrukturave t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, menaxhimi i mbetjeve, IT-ja dhe Partneritetet Publike-Private jan\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb ekspozuara.<\/span><\/em><\/p>\n \u201cT\u00eb dh\u00ebnat nga Shqip\u00ebria dhe sistemet e ngjashme t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb tregojn\u00eb se shum\u00eb raste korrupsioni dhe krimi ekonomik d\u00ebshtojn\u00eb jo sepse shkeljet nuk kan\u00eb ndodhur, por sepse provat financiare t\u00eb paraqitura n\u00eb gjykat\u00eb jan\u00eb t\u00eb pasakta, t\u00eb strukturuara dob\u00ebt ose nuk p\u00ebrmbushin mjaftuesh\u00ebm standardet ligjore.<\/span><\/em><\/p>\n Kontabiliteti Ligjor adreson k\u00ebt\u00eb dob\u00ebsi strukturore duke i pajisur profesionist\u00ebt me aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb analizuar regjistrime komplekse, p\u00ebr t\u00eb analizuar transaksionet financiare, p\u00ebr t\u00eb identifikuar modelet e mashtrimit, p\u00ebr t\u00eb kuptuar faktor\u00ebt e sjelljes q\u00eb ndikojn\u00eb mashtrimin dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrgatitur prova t\u00eb qarta dhe cil\u00ebsore q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb gjykat\u00eb\u201d<\/em>, shton ajo.<\/span><\/p>\n 1.Kodra i \u201cGrant Thorton\u201d, shton se nisur nga roli thelb\u00ebsor dhe n\u00eb rritje i kontabilitetit ligjor, si n\u00eb sektorin publik, ashtu edhe n\u00eb at\u00eb privat n\u00eb zbulimin e mashtrimeve dhe aktiviteteve mashtruese, vler\u00ebsohet se organizatat e \u00e7do madh\u00ebsie dhe tipologjie mund t\u00eb ken\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr ndihm\u00ebn e nj\u00eb profesionisti me njohuri n\u00eb kontabilitet ligjor, p\u00ebr t\u00eb identifikuar dhe p\u00ebr t\u00eb mbrojtur vazhdimisht nga mashtrimet financiare.<\/span><\/p>\n \u201cMegjithat\u00eb, rritja e ardhshme e k\u00ebrkes\u00ebs p\u00ebr sh\u00ebrbime t\u00eb kontabilitetit ligjor n\u00eb vend padyshim do t\u00eb shtoj\u00eb edhe nevoj\u00ebn p\u00ebr staf me njohuri, trajnim dhe certifikime t\u00eb specializuara n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb\u201d.<\/span><\/em><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n Abuzimi me parat\u00eb publike<\/strong><\/span><\/p>\n T\u00eb dh\u00ebnat nga Shqip\u00ebria dhe sistemet e ngjashme t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb tregojn\u00eb se shum\u00eb raste korrupsioni dhe krimi ekonomik d\u00ebshtojn\u00eb jo sepse shkeljet nuk kan\u00eb ndodhur, por sepse provat financiare t\u00eb paraqitura n\u00eb gjykat\u00eb jan\u00eb t\u00eb pasakta, t\u00eb strukturuara dob\u00ebt, ose nuk p\u00ebrmbushin mjaftuesh\u00ebm standardet ligjore<\/span><\/p>\n