![\"\"](\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Tuneli-1-1209-300x188.jpg\")
<\/strong><\/span><\/p>\nProjekti gjigant p\u00ebr t\u00eb lidhur Europ\u00ebn dhe Afrik\u00ebn duket se po i afrohet realitetit, por sfidat p\u00ebr t\u2019u kap\u00ebrcyer jan\u00eb po aq t\u00eb m\u00ebdha. Tuneli n\u00ebn Detin Mesdhe, nj\u00eb projekt i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm q\u00eb do t\u00eb lidh\u00eb dy kontinentet<\/span><\/p>\n \u00a0Skeptik\u00ebt dhe dyshuesit nuk \u00ebsht\u00eb hera e par\u00eb q\u00eb i v\u00ebn\u00eb n\u00eb diskutim projektet e m\u00ebdha t\u00eb infrastruktur\u00ebs, k\u00ebshtu ndodhi s\u00eb fundmi edhe me projektin q\u00eb do t\u00eb \u201cbashkoj\u00eb\u201d Italin\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet ur\u00ebs mbi ngushtic\u00ebn e Messin\u00ebs, e cila do ta lidh\u00eb at\u00eb me ishullin e Sicilis\u00eb.<\/span><\/p>\n Projekti \u00ebsht\u00eb miratuar p\u00ebrfundimisht, edhe pse nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar koha p\u00ebr realizimin konkret t\u00eb infrastruktur\u00ebs.<\/span><\/p>\n Nd\u00ebrkoh\u00eb nj\u00eb ide edhe m\u00eb e madhe dhe po aq e nd\u00ebrlikuar kthehet n\u00eb v\u00ebmendjen publike. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr tunelin n\u00ebn Detin Mesdhe, midis Marokut dhe Spanj\u00ebs, me t\u00eb cilin synohet objektivi ambicioz p\u00ebr t\u00eb lidhur Europ\u00ebn dhe Afrik\u00ebn dhe p\u00ebr t\u00eb revolucionarizuar t\u00eb gjith\u00eb sektorin e transportit.<\/span><\/p>\n Qarkullimi i mallrave, l\u00ebvizja e turist\u00ebve, madje edhe emigracioni do t\u00eb mundet t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb nga kjo lidhje n\u00ebnujore, por sfidat p\u00ebr ta \u00e7uar projektin deri n\u00eb fund jan\u00eb ende t\u00eb shumta.<\/span><\/p>\n Syt\u00eb jan\u00eb drejtuar nga viti 2030, i cili me Kup\u00ebn e Bot\u00ebs s\u00eb FIFA-s t\u00eb organizuar pik\u00ebrisht nga Maroku, Spanja dhe Portugalia do t\u00eb ofronte rastin ideal p\u00ebr inaugurimin e tunelit.<\/span><\/p>\n Megjithat\u00eb duket nj\u00eb afat utopik, pasi do t\u00eb mund t\u00eb duhen edhe 10 vjet m\u00eb shum\u00eb deri n\u00eb finalizimin e projektit.<\/span><\/p>\n Nga ana tjet\u00ebr, bashk\u00ebpunimi mes qeverive spanjolle dhe marokene, duke p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu edhe investimet, \u00ebsht\u00eb i fort\u00eb dhe i vendosur. Jo rast\u00ebsisht studimet e projektimit kan\u00eb marr\u00eb nj\u00eb p\u00ebrshpejtim t\u00eb madh, duke treguar p\u00ebrparime t\u00eb konsiderueshme krahasuar me analizat e s\u00eb kaluar\u00ebs.<\/span><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n Nj\u00eb tunel n\u00ebn Detin Mesdhe apo nj\u00eb ur\u00eb mbi Ngushtic\u00ebn e Gjibraltarit?<\/strong><\/span><\/p>\n Ura mbi ngushtic\u00ebn e Messin\u00ebs n\u00eb Itali vazhdon t\u00eb jet\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb debateve, pengesave dhe diskutimeve, por nisur nga kompleksiteti dhe optimizmi, projekti i ngjan shum\u00eb atij t\u00eb Ngushtic\u00ebs s\u00eb Gjibraltarit.<\/span><\/p>\n Dallimi \u00ebsht\u00eb se ura mbi Gjibraltar e studiuar prej dekadash, nuk mund t\u00eb nd\u00ebrtohet aktualisht p\u00ebr arsye strukturore dhe inxhinierike, karakteristikat e territorit nuk e lejojn\u00eb nd\u00ebrtimin e nj\u00eb ure t\u00eb sigurt, megjith\u00ebse distanca nuk \u00ebsht\u00eb e madhe.<\/span><\/p>\n Duhet mbuluar nj\u00eb distanc\u00eb prej vet\u00ebm 14 kilometrash midis brigjeve spanjolle dhe atyre marokene, por \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb vendosen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sigurt pilastrat\/k\u00ebmb\u00ebt e ur\u00ebs n\u00eb nj\u00eb fund deti q\u00eb arrin deri n\u00eb 900 metra thell\u00ebsi, duke pasur parasysh gjithashtu rrymat shum\u00eb t\u00eb forta detare dhe nivelin e lart\u00eb t\u00eb presionit.<\/span><\/p>\n Nga idet\u00eb e para t\u00eb ur\u00ebs deri m\u00eb sot, teknologjia ka p\u00ebrparuar shum\u00eb dhe mjetet moderne mund t\u00eb ofronin zgjidhje p\u00ebr k\u00ebto probleme, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu edhe aktivitetin e lart\u00eb sizmik, por kjo zgjidhje k\u00ebrkon nj\u00eb kosto t\u00eb jasht\u00ebzakonshme financiare.<\/span><\/p>\n Infrastruktura e nevojshme p\u00ebr t\u00eb ndryshuar gjith\u00eb zon\u00ebn detare do t\u00eb ishte shum\u00eb m\u00eb e gjat\u00eb, m\u00eb komplekse dhe m\u00eb e shtrenjt\u00eb se vet\u00eb ura, pa llogaritur d\u00ebmin e madh mbi ekosistemin detar dhe qarkullimin natyror p\u00ebrmes Ngushtic\u00ebs s\u00eb Gjibraltarit.<\/span><\/p>\n Prandaj m\u00eb shum\u00eb se referimi te modeli i ur\u00ebs n\u00eb Messin\u00eb, po punohet duke vler\u00ebsuar tunelin e Man\u00e7\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb reduktuar nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsive.<\/span><\/p>\n Tuneli i Man\u00e7\u00ebs \u00ebsht\u00eb tuneli n\u00ebn Detin e Veriut q\u00eb lidh Britanin\u00eb e Madhe me Franc\u00ebn, me nj\u00eb gjat\u00ebsi totale rreth 50 km, prej t\u00eb cilave rreth 38 km jan\u00eb n\u00ebn uj\u00eb. Tuneli u hap n\u00eb vitin 1994 dhe u desh\u00ebn 6 vite p\u00ebr ta p\u00ebrfunduar.<\/span><\/p>\n Lidhja midis Europ\u00ebs dhe Afrik\u00ebs<\/strong><\/span><\/p>\n Ideja e nj\u00eb tuneli n\u00ebn Ngushtic\u00ebn e Gjibraltarit nuk \u00ebsht\u00eb e re, duke pasur periudha t\u00eb ndryshme interesi q\u00eb nga vitet \u201930, derisa u arrit nj\u00eb pik\u00eb kthese n\u00eb vitin 2023.<\/span><\/p>\n Spanja dhe Maroku ndan\u00eb 2,3 milion\u00eb euro p\u00ebr analizat e reja gjeoteknike, nd\u00ebrsa k\u00ebt\u00eb vit, Spanja ka nisur nj\u00eb studim t\u00eb ri fizibiliteti. Aktualisht, nj\u00eb komitet i p\u00ebrbashk\u00ebt po punon p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrkufizuar projektin, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe ekspert\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb.<\/span><\/p>\n Me interes p\u00ebr lexuesin jan\u00eb disa t\u00eb dh\u00ebna teknike p\u00ebr tunelin Spanj\u00eb-Marok.<\/span><\/p>\n Qeverit\u00eb e Spanj\u00ebs dhe Marokut po zbatojn\u00eb nj\u00eb plan pune 3- vje\u00e7ar p\u00ebr p\u00ebrgatitjen e projektit, i cili ka filluar n\u00eb vitin 2023.<\/span><\/p>\n Nj\u00ebher\u00ebsh po projektohet t\u00eb nd\u00ebrtohet edhe nj\u00eb \u201ctunel test\u201d (exploratory gallery) p\u00ebr t\u00eb verifikuar kushtet gjeologjike dhe presionet ujore. Sipas disa burimeve mediatike, t\u00eb cilat nuk jan\u00eb t\u00eb konfirmuara teknikisht, gjat\u00ebsia e p\u00ebrgjithshme e tunelit do t\u00eb jet\u00eb rreth 60 km, nd\u00ebrsa pjesa n\u00ebn uj\u00eb, rreth 28 km. Thell\u00ebsia n\u00ebn fundin e detit, rreth 465 metra.<\/span><\/p>\n Lidhur me koston financiare, nj\u00eb studim vler\u00ebson q\u00eb vet\u00ebm pjesa spanjolle mund t\u00eb kushtoj\u00eb rreth 9 miliard\u00eb euro, nd\u00ebrsa vler\u00ebsime t\u00eb tjera flasin p\u00ebr nj\u00eb kosto totale rreth 15 miliard\u00eb euro.<\/span><\/p>\n <\/p>\n Si do t\u00eb funksionoj\u00eb tuneli?<\/strong><\/span><\/p>\n Do t\u00eb projektohen dy tunele hekurudhore, nj\u00eb p\u00ebr \u00e7do drejtim, p\u00ebr transport pasagjer\u00ebsh dhe mallrash, si dhe nj\u00eb galeri sh\u00ebrbimi dhe emergjence mes dy tuneleve.<\/span><\/p>\n Gjithashtu do t\u00eb ket\u00eb linja energjetike, fibra optike si infrastruktur\u00eb fikse midis dy kontinenteve. Zona ka kompleksitet tektonik, \u00ebsht\u00eb pran\u00eb pllakave tektonike Eurazi-Afrik\u00eb, ka aktivitet sizmik, si dhe shtresa t\u00eb v\u00ebshtira gjeologjike.<\/span><\/p>\n Projektohet q\u00eb tuneli t\u00eb transportoj\u00eb rreth 12.8 milion\u00eb pasagjer\u00eb n\u00eb vit, si dhe t\u00eb qarkullojn\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet tij rreth 13 milion\u00eb ton\u00eb mallra. Pritet q\u00eb fonde t\u00eb vijn\u00eb jo vet\u00ebm nga Spanja dhe Maroku, por edhe nga Bashkimi Europian.<\/span><\/p>\n P\u00ebrve\u00e7 aspektit ekonomik, projekti ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe gjeopolitike, pasi do t\u00eb lidh\u00eb dy kontinente dhe do t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb zhvillimin e bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrmjet tyre.<\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Screenshot-2025-12-05-232243-300x195.png\")
<\/strong><\/span><\/p>\n