{"id":772111,"date":"2025-11-18T20:04:21","date_gmt":"2025-11-18T19:04:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=772111"},"modified":"2025-11-18T20:04:21","modified_gmt":"2025-11-18T19:04:21","slug":"duhanpirja-alkooli-obeziteti-barre-ne-rritje-nga-semundjet-kronike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2025\/11\/18\/duhanpirja-alkooli-obeziteti-barre-ne-rritje-nga-semundjet-kronike\/","title":{"rendered":"Duhanpirja, alkooli, obeziteti; Barr\u00eb n\u00eb rritje nga s\u00ebmundjet kronike","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-772112\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/duhani.jpg\" alt=\"\" width=\"936\" height=\"596\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/duhani.jpg 936w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/duhani-300x191.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/duhani-768x489.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 936px) 100vw, 936px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">S\u00ebmundjet jo t\u00eb transmetueshme (SJT), t\u00eb cilat prej vitesh p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb shkakun kryesor t\u00eb vdekshm\u00ebris\u00eb dhe barr\u00ebs ekonomike n\u00eb Shqip\u00ebri, jan\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb programit komb\u00ebtar q\u00eb synon frenimin e faktor\u00ebve t\u00eb rrezikut dhe uljen e vdekshm\u00ebris\u00eb s\u00eb parakohshme deri n\u00eb vitin 2030.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Strategjia e p\u00ebrdit\u00ebsuar, q\u00eb harmonizohet me korniz\u00ebn globale t\u00eb Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, mb\u00ebshtetet n\u00eb analiz\u00ebn e situat\u00ebs, provat shkencore dhe progresin e deritanish\u00ebm, nd\u00ebrsa synon t\u00eb reduktoj\u00eb presionin n\u00eb rritje q\u00eb k\u00ebto s\u00ebmundje i shkaktojn\u00eb ekonomis\u00eb dhe sistemit sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Objektivat vendosin nj\u00eb rit\u00ebm t\u00eb p\u00ebrshpejtuar uljeje t\u00eb vdekshm\u00ebris\u00eb s\u00eb parakohshme: 5% n\u00eb vit deri n\u00eb 2023, 10% deri n\u00eb 2025 dhe 25% deri n\u00eb vitin 2030, krahasuar me nivelin baz\u00eb t\u00eb vitit 2010, n\u00eb linj\u00eb me Q\u00ebllimet e Zhvillimit t\u00eb Q\u00ebndruesh\u00ebm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr nj\u00eb vend ku SJT-t\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb mbi 90% t\u00eb vdekjeve dhe r\u00ebndojn\u00eb financat familjare p\u00ebrmes shpenzimeve t\u00eb larta nga xhepi, arritja e k\u00ebtyre objektivave \u00ebsht\u00eb e lidhur ngusht\u00eb me q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e sistemit sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb fush\u00ebn e faktor\u00ebve t\u00eb rrezikut, strategjia synon ulje t\u00eb dukshme n\u00eb disa prej indikator\u00ebve kryesor\u00eb. Duhanpirja pritet t\u00eb reduktohet me 20% deri n\u00eb vitin 2030, p\u00ebrmes frenimit t\u00eb rritjes s\u00eb konsumit tek femrat, uljes s\u00eb prevalenc\u00ebs tek t\u00eb rriturit dhe zbutjes s\u00eb trendit alarmant tek adoleshent\u00ebt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Edhe konsumi i d\u00ebmsh\u00ebm i alkoolit synohet t\u00eb ulet me 10%, duke adresuar abuzimin tek meshkujt dhe \u201cbinge drinking\u201d tek t\u00eb rinjt\u00eb, nj\u00eb model q\u00eb vjen duke u shtuar me pasoja t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta n\u00eb sh\u00ebndet dhe produktivitet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sa i p\u00ebrket obezitetit, objektivi \u00ebsht\u00eb t\u00eb ndalet rritja e tij, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur kostot q\u00eb burojn\u00eb prej tij \u2013 nga diabeti tek s\u00ebmundjet kardiovaskulare \u2013 po r\u00ebndojn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb mbi familjet dhe mbi fondet publike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Strategjia parashikon gjithashtu ulje me 10% t\u00eb sedentarizmit tek f\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb rinjt\u00eb, nj\u00eb nga faktor\u00ebt me ndikimin m\u00eb afatgjat\u00eb n\u00eb barr\u00ebn ekonomike t\u00eb SJT-ve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr hipertensionin, synohet nj\u00eb ulje e prevalenc\u00ebs me 10% n\u00eb popullat\u00ebn adulte, me fokus tek grupmoshat mbi 50 vje\u00e7 dhe tek t\u00eb rinjt\u00eb, duke rritur gjithashtu nd\u00ebrgjegj\u00ebsimin p\u00ebr diagnoz\u00ebn e hershme. N\u00eb rastin e diabetit, objektivi \u00ebsht\u00eb ndalimi i rritjes s\u00eb prevalenc\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb komponent i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i strategjis\u00eb lidhet me vet\u00eb kapacitetin e sistemit sh\u00ebndet\u00ebsor, i cili, n\u00ebse nuk p\u00ebrforcohet, rrezikon t\u00eb mos p\u00ebrballoj\u00eb rritjen e k\u00ebrkes\u00ebs p\u00ebr trajtim kronik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, programi parashikon q\u00eb deri n\u00eb vitin 2030, t\u00eb pakt\u00ebn 80% e pacient\u00ebve t\u00eb marrin terapi dhe k\u00ebshillim me medikamente p\u00ebr parandalimin e aksidenteve ishemike n\u00eb zem\u00ebr dhe tru, duke p\u00ebrfshir\u00eb kontrollin e glicemis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Po ashtu, s\u00eb paku 80% e mjeteve diagnostike dhe trajtimeve baz\u00eb p\u00ebr SJT-t\u00eb kryesore duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb disponueshme n\u00eb t\u00eb gjitha sh\u00ebrbimet publike dhe private, nj\u00eb standard i domosdosh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb shmangur kostot e larta t\u00eb trajtimit t\u00eb vonuar apo t\u00eb mjekimit jasht\u00eb vendit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrball\u00eb tendencave t\u00eb rritjes s\u00eb s\u00ebmundshm\u00ebris\u00eb kronike, strategjia e re k\u00ebrkon jo vet\u00ebm ndryshim sjelljesh, por edhe investime t\u00eb q\u00ebndrueshme n\u00eb parandalim, diagnostikim t\u00eb hersh\u00ebm dhe kapacitete sh\u00ebrbimesh.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00ebse objektivat arrihen, Shqip\u00ebria jo vet\u00ebm do t\u00eb ul\u00eb vdekshm\u00ebrin\u00eb e parakohshme, por edhe do t\u00eb frenoj\u00eb efektet ekonomike t\u00eb SJT-ve \u2014 nj\u00eb prej sfidave m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb dekad\u00ebs n\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsi.\/ D.Hyka<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>VINI RE<\/strong><\/span>: Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/monitor.al\/duhanpirja-alkooli-obeziteti-barre-ne-rritje-nga-semundjet-kronike\/\">Monitor<\/a><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00ebmundjet jo t\u00eb transmetueshme (SJT), t\u00eb cilat prej vitesh p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb shkakun kryesor t\u00eb vdekshm\u00ebris\u00eb dhe barr\u00ebs ekonomike n\u00eb Shqip\u00ebri, jan\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb programit komb\u00ebtar q\u00eb synon frenimin e faktor\u00ebve t\u00eb rrezikut dhe uljen e vdekshm\u00ebris\u00eb s\u00eb parakohshme deri n\u00eb vitin 2030. Strategjia e p\u00ebrdit\u00ebsuar, q\u00eb harmonizohet me korniz\u00ebn globale t\u00eb Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":772112,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[],"class_list":["post-772111","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/772111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=772111"}],"version-history":[{"count":99999,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/772111\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":772113,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/772111\/revisions\/772113"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/772112"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=772111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=772111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=772111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}