{"id":764754,"date":"2025-10-08T21:07:06","date_gmt":"2025-10-08T19:07:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=764754"},"modified":"2025-10-08T21:18:24","modified_gmt":"2025-10-08T19:18:24","slug":"bicimsezi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2025\/10\/08\/bicimsezi\/","title":{"rendered":"\u201cBi\u00e7ims\u00ebzi\u201d","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-764755\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim.jpg\" alt=\"\" width=\"582\" height=\"391\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim.jpg 582w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim-300x202.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 582px) 100vw, 582px\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em><strong>Nga Auron Tare<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Diku n\u00eb pranver\u00ebn e vitit 1980, ushtar\u00ebt e Divizionit t\u00eb Delvin\u00ebs ishin d\u00ebrguar n\u00eb punimet e shumta fortifikuese n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Malit t\u00eb Miles\u00eb. Ata po hapnin pozicione t\u00eb reja p\u00ebr baterin\u00eb e\u00a0kund\u00ebrajror\u00ebve, grykat e t\u00eb cil\u00ebve drejtoheshin drejt Ishullit t\u00eb Korfuzit.\u00a0P\u00ebr disa jav\u00eb rresht, p\u00ebrve\u00e7 hap\u00ebsirave t\u00eb kund\u00ebrajror\u00ebve, ushtar\u00ebt po hapnin edhe nj\u00eb transhe\u00a0telefonike q\u00eb lidhte rrjetin e komunikimit ushtarak t\u00eb Post\u00ebs s\u00eb Bogazit me vendstrehimin e\u00a0komand\u00ebs s\u00eb kund\u00ebrajror\u00ebve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shum\u00eb af\u00ebr k\u00ebtyre punimeve, drejtori i shkoll\u00ebs 8-vje\u00e7are, Halil Shabani, nj\u00eb m\u00ebsues i ri dhe\u00a0arkeolog amator i zon\u00ebs, kishte vizituar disa her\u00eb bashk\u00ebfshatarin e tij, oficerin q\u00eb mbik\u00ebqyrte\u00a0punimet, Meleq Muka nga fshati Shal\u00ebs. Ai e kishte porositur oficerin e ri q\u00eb, n\u00ebse shihte objekte qeramike, t\u2019i mblidhte dhe ta njoftonte at\u00eb menj\u00ebher\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb dit\u00eb &#8211; rr\u00ebfen Halili\u00a0 &#8211; Meleqi vjen n\u00eb oborrin e shkoll\u00ebs dhe, pasi dola p\u00ebr ta takuar, m\u00eb\u00a0dor\u00ebzon nj\u00eb boh\u00e7e me cop\u00ebza qeramike t\u00eb mbledhura p\u00ebrgjat\u00eb transhes\u00eb ne vendin ku ndodhet\u00a0nj\u00eb Kish\u00ebz\u00eb e vjet\u00ebr dhe disa rr\u00ebnoja mesjetare me toponimin Gumurava, ushtar\u00ebt kishin hasur\u00a0n\u00eb cop\u00ebza qeramike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cNj\u00ebra prej en\u00ebve ishte e lyer me vernik t\u00eb zi dhe menj\u00ebher\u00eb pash\u00eb se ishte nj\u00eb cop\u00ebz\u00eb ene q\u00eb\u00a0<\/em><em>datohej n\u00eb shekullin II ose III para Krishtit. E pyeta Meleqin n\u00ebse kishte gjetur ndonj\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr\u201d &#8211;\u00a0<\/em>kujton Haliti. Oficeri pasi u p\u00ebrtyp pak, m\u00eb tha: \u201cKemi gjetur edhe nj\u00eb \u201cbi\u00e7ims\u00ebz\u201d prej hekuri\u201d.\u00a0Me instinktin e nj\u00eb arkeologu p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb zbulimi t\u00eb mundsh\u00ebm, Halili mbaroi or\u00ebn e m\u00ebsimit\u00a0dhe, s\u00eb bashku me fshatarin e tij ushtarak, u drejtua menj\u00ebher\u00eb p\u00ebr n\u00eb Post\u00ebn Kufitare t\u00eb Bogazit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Atje, n\u00eb parvazin e dritares, ishte nj\u00eb objekt i vog\u00ebl, rreth 17\u201320 cm i gjat\u00eb, i mbuluar me balt\u00eb.\u00a0\u201cE mora &#8211; thot\u00eb Halili &#8211; dhe sapo u ktheva n\u00eb sht\u00ebpi, e futa n\u00eb l\u00ebng limoni. T\u00eb nes\u00ebrmen n\u00eb\u00a0m\u00ebngjes, objekti prej bronzi, n\u00eb gjendje t\u00eb p\u00ebrsosur, u shfaq me gjith\u00eb bukurin\u00eb e vet t\u00eb ardhur nga antikiteti i hersh\u00ebm.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ishte nj\u00eb figur\u00eb e mrekullueshme antike me dor\u00ebn lart dhe me organin mashkullor n\u00eb ereksion.\u00a0Me shum\u00eb gjas\u00eb, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye oficeri i Brigad\u00ebs s\u00eb Delvin\u00ebs e kishte quajtur at\u00eb me nj\u00eb term\u00a0p\u00ebrbuz\u00ebs t\u00eb ardhur nga fjalori otoman \u201cbicims\u00ebz\u201d, q\u00eb mund t\u00eb shqip\u00ebrohet si \u201cnj\u00eb figur\u00eb e\u00a0p\u00ebrbuzur nga publiku\u201d, nj\u00eb lloj \u201coutcast\u201d i shoq\u00ebris\u00eb.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr disa muaj me radhe, objekti antik q\u00ebndroi n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e m\u00ebsuesit t\u00eb Shal\u00ebsit. Ai, duke\u00a0shfletuar literatur\u00ebn e pak\u00ebt q\u00eb gjendej n\u00eb bibliotek\u00ebn e shkoll\u00ebs, shkroi nj\u00eb artikull t\u00eb shkurt\u00ebr ku\u00a0mendonte se objekti i zbuluar nga ushtar\u00ebt e Brigad\u00ebs s\u00eb Delvin\u00ebs mund t\u00eb ishte nj\u00eb statuet\u00eb e\u00a0Per\u00ebndis\u00eb Pan.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Artikulli u botua n\u00eb vitin 1981 n\u00eb gazet\u00ebn Bashkimi, por nuk t\u00ebrhoqi v\u00ebmendjen e askujt, ose\u00a0k\u00ebshtu mendoi Halil Shabani, m\u00ebsues n\u00eb nj\u00eb fshat t\u00eb humbur kufitar t\u00eb jugut.\u00a0Por nuk kaloi m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb muaj, kur nj\u00eb \u201cGaz\u201d i Komitetit t\u00eb Partis\u00eb s\u00eb Sarand\u00ebs ndaloi n\u00eb oborrin e shkoll\u00ebs. \u201cNga makina &#8211; kujton Halili &#8211; zbriti Profesor Selim Islami, nj\u00eb figur\u00eb shum\u00eb e\u00a0respektuar e arkeologjis\u00eb shqiptare, dhe pas tij Sekretari i Partis\u00eb p\u00ebr problemet ideologjike,\u00a0Thanas Vaso, nj\u00eb autoritet lokal prej t\u00eb cilit kishin frik\u00eb t\u00eb gjith\u00eb intelektual\u00ebt e fshatrave t\u00eb rrethit\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cProfesori m\u00eb p\u00ebrqafoi &#8211; rr\u00ebfen Halili, &#8211; nd\u00ebrsa Sekretari, me nj\u00eb ton q\u00eb buronte nga fuqia e Partis\u00eb, m\u00eb urdh\u00ebroi q\u00eb urgjentisht t\u00eb dor\u00ebzoja \u2018Bi\u00e7ims\u00ebzin\u2019, p\u00ebr t\u00eb cilin kishte shkruar gazeta\u00a0Bashkimi. Pasi e mb\u00ebshtolla me nj\u00eb rrob\u00eb t\u00eb past\u00ebr, ia dor\u00ebzova at\u00eb profesorit.\u201d\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kaloi shum\u00eb koh\u00eb dhe n\u00eb fshatin e larg\u00ebt, askush nga autoritetet e arkeologjis\u00eb nuk u kujtua t\u00eb\u00a0d\u00ebrgonte qoft\u00eb edhe nj\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetje apo nj\u00eb telegram fal\u00ebnderimi p\u00ebr m\u00ebsuesin q\u00eb kishte b\u00ebr\u00eb t\u00eb\u00a0mundur gjetjen e nj\u00eb prej statueteve antike m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb \u00a0territorin ton\u00eb, Per\u00ebndin\u00eb Pan, ose si\u00e7 u quajt m\u00eb von\u00eb, Pani i Butrintit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Teksa jeta vazhdonte me ritmin e ngadalt\u00eb t\u00eb nj\u00eb fshati t\u00eb larg\u00ebt\u00a0n\u00eb kufirin e jugut, nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb vitit 1986 Halilin e k\u00ebrkuan n\u00eb Post\u00ebn Kufitare t\u00eb zon\u00ebs, aty ku ndodhej i vetmi telefon q\u00eb lidhej me Tiran\u00ebn. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb linj\u00eb ishte prof. Dhimosden Budina, i cili e njoftoi se \u201cPani i\u00a0Butrintit\u201d, ose \u201cBi\u00e7ims\u00ebzi\u201d, kishte qen\u00eb pjes\u00eb e ekspozit\u00ebs arkeologjike shqiptare n\u00eb Valdeshtain t\u00eb\u00a0 Gjermanis\u00eb Per\u00ebndimore, ku jo vet\u00ebm kishte marr\u00eb v\u00ebmendjen kryesore nga studiuesit dhe publiku gjerman, por ishin shkruar edhe disa artikuj q\u00eb e cil\u00ebsonin si nj\u00eb kryevep\u00ebr t\u00eb antikitetit dhe nj\u00eb prej objekteve m\u00eb t\u00eb rralla t\u00eb zbuluara n\u00eb territorin e Epirit antik.<a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-764756\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim4.jpg\" alt=\"\" width=\"185\" height=\"236\" \/><\/a> <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Si\u00e7 duket, ky vler\u00ebsim i madh n\u00eb Gjermani ndikoi q\u00eb autoritetet shqiptare t\u00eb ndryshonin q\u00ebndrim ndaj k\u00ebtij artefakti t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe t\u2019i dedikonin madje edhe nj\u00eb emetim pullash postare. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrkoh\u00eb, q\u00eb nga mb\u00ebrritja e \u201cBi\u00e7ims\u00ebzit\u201d n\u00eb Tiran\u00eb m\u00eb 1981 e deri n\u00eb ekspozit\u00ebn gjermane t\u00eb vitit 1986, n\u00eb rrethet shkencore t\u00eb arkeologjis\u00eb shqiptare kishte pasur nj\u00eb debat t\u00eb gjat\u00eb e t\u00eb nxeht\u00eb p\u00ebr fatin e Panit. Arsyeja? Organi mashkullor i figur\u00ebs, n\u00eb pozicion ereksioni, binte jasht\u00ebzakonisht n\u00eb sy, duke e kthyer statuet\u00ebn n\u00eb nj\u00eb problem shtet\u00ebror.<\/span><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #000000;\">A mund t\u00eb ekspozohej kjo figur\u00eb n\u00eb Muzeun Komb\u00ebtar?<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #000000;\">A mund t\u00eb shihej nga publiku shqiptar?<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #000000;\">A binte ndesh me \u201cmoralin e lart\u00eb komunist\u201d nj\u00eb statuj\u00eb e till\u00eb q\u00eb paraqiste nj\u00eb organ mashkullor\u00a0n\u00eb ereksion?<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb nga debatet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme mbi fatin e \u201cBi\u00e7ims\u00ebzit\u201d u zhvillua rreth vitit 1985 n\u00eb\u00a0ambientet e Akademis\u00eb, mes arkeolog\u00ebve m\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb koh\u00ebs dhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb Partis\u00eb s\u00eb\u00a0Rrethit.\u00a0Pas nj\u00eb s\u00ebr\u00eb prezantimesh, ku arkeolog\u00ebt soll\u00ebn shembuj nga muzet\u00eb bot\u00ebror\u00eb, sugjerimi i Partis\u00eb\u00a0ishte:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cGjymtimi i Bi\u00e7ims\u00ebzit\u201d pra, prerja e organit mashkullor n\u00ebse do prezantohej p\u00ebr publikun.\u00a0Vet\u00ebm nd\u00ebrhyrja e nj\u00eb personaliteti t\u00eb koh\u00ebs arriti ta shp\u00ebtonte Panin nga gjymtimi, duke na\u00a0sjell\u00eb sot nj\u00eb nga objektet m\u00eb t\u00eb bukura t\u00eb zbuluara n\u00eb territorin shqiptar\u00a0 \u201cPanin e Butrintit\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Kulti i Panit n\u00eb Butrint <\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb sundimit t\u00eb Perandorit Tiberius (14\u201337 pas K.), sipas shkrimtarit t\u00eb koh\u00ebs\u00a0Plutark, Perandori mori nj\u00eb lajm mbi vdekjen e Per\u00ebndis\u00eb Pan n\u00eb Butrint.\u00a0 Per\u00ebndit\u00eb n\u00eb mitologji\u00a0nuk vdesin, prandaj ky lajm i vdekjes se Panit u mor shum\u00eb seriozisht nga Perandori, i cili thirri\u00a0dijetar\u00ebt e oborrit p\u00ebr ta interpretuar k\u00ebt\u00eb ndodhi. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-764757 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim2.jpg\" alt=\"\" width=\"545\" height=\"431\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim2.jpg 545w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim2-300x237.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 545px) 100vw, 545px\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em><strong>Ja si e p\u00ebrshkruan Plutarku k\u00ebt\u00eb ngjarje:<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #000000;\">\u201cBabai i oratorit Emiliani, t\u00eb cilin disa prej jush e keni d\u00ebgjuar, quhej Epitherses, m\u00ebsuesi im i gramatik\u00ebs. Ai tregonte se, nj\u00ebher\u00eb, kur po udh\u00ebtonte me anije drejt Italis\u00eb, era u fashit pran\u00eb\u00a0ishujve Ekinade dhe anija u afrua pran\u00eb Paksit. <\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrsa nata po binte, nga ishulli u d\u00ebgjua nj\u00eb z\u00eb i\u00a0fuqish\u00ebm q\u00eb th\u00ebrriste \u2018Thamus!\u2019\u00a0 I cili\u00a0 ishte timonieri egjiptian i anijes. Z\u00ebri e thirri dy her\u00eb dhe ai\u00a0nuk u p\u00ebrgjigj; her\u00ebn e tret\u00eb, kur u p\u00ebrgjigj, thirr\u00ebsi i tha: \u2018Kur t\u00eb arrish p\u00ebrball\u00eb Palodit, thuaj se\u00a0Pani i Madh ka vdekur.\u2019Udh\u00ebtar\u00ebt u habit\u00ebn dhe u fjalos\u00ebn mes tyre se \u00e7far\u00eb t\u00eb b\u00ebnin.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #000000;\"> Thamusi\u00a0vendosi q\u00eb, n\u00ebse do t\u00eb frynte er\u00eb, t\u00eb vazhdonte n\u00eb heshtje, por n\u00ebse deti do t\u00eb ishte i qet\u00eb, do ta\u00a0shpallte me t\u00eb madhe lajmin. Kur mb\u00ebrrit\u00ebn p\u00ebrball\u00eb Palodit (Liqeni i Butrintit), deti ishte i qet\u00eb dhe Thamusi thirri nga kuverta: \u2018Pani i Madh ka vdekur!\u2019 Ende pa mbaruar fjalin\u00eb, u d\u00ebgjua nj\u00eb klithm\u00eb e madhe vajtimi jo nga nj\u00eb z\u00eb, por nga shum\u00eb z\u00ebra t\u00eb shtojzovalleve dhe zanave t\u00eb Liqenit. Lajmi i vdekjes s\u00eb Panit u p\u00ebrhap shpejt n\u00eb Rom\u00eb, ku Tiberi e thirri Thamusin, e pyeti dhe i bindur p\u00ebr v\u00ebrtet\u00ebsin\u00eb e ngjarjes , urdh\u00ebroi nj\u00eb hetim.\u00a0Dijetar\u00ebt n\u00eb oborrin e tij p\u00ebrfunduan se Pani ishte biri i Hermesit dhe Penelop\u00ebs.\u201d<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\">*<\/span>Kulti i Panit (\u03a0\u03ac\u03bd) mendohet t\u00eb ket\u00eb origjin\u00ebn n\u00eb rajonin malor t\u00eb Arkadis\u00eb n\u00eb Peloponez, nj\u00eb\u00a0peizazh pastoral q\u00eb i ngjan shum\u00eb atij t\u00eb Epirit Antik. Sipas Robert Graves, nj\u00eb prej studiuesve\u00a0m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb mitologjis\u00eb antike, emri i tij rrjedh nga forma dorike-arkadike P\u00e1\u014dn, q\u00eb do\u00a0t\u00eb thot\u00eb \u201cbari\u201d.\u00a0Pani ishte hyu i natyr\u00ebs n\u00eb t\u00eb gjitha format e saj\u00a0 nj\u00eb hyjni e bukuris\u00eb s\u00eb eg\u00ebr, q\u00eb jetonte n\u00eb hijet e\u00a0pyjeve dhe shkurreve dhe endet n\u00eb kodrat e larta e n\u00eb mal\u00ebsi. Ai mish\u00ebronte jet\u00ebn e atyre q\u00eb\u00a0banonin n\u00eb k\u00ebto peizazhe t\u00eb ashpra barinjve\u00a0 si dhe shoq\u00ebruesve t\u00eb tij, shtojzovalleve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Artist\u00ebt e lasht\u00eb e paraqisnin Panin n\u00eb dy m\u00ebnyra kryesore:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\">n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn,<\/span> ai shfaqet me pamje te eg\u00ebr me k\u00ebmb\u00eb dhie, brir\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, thundra t\u00eb\u00a0ndara, trup t\u00eb mbuluar me qime, mjek\u00ebr t\u00eb dendur dhe fytyr\u00eb dhie;\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\">n\u00eb tjetr\u00ebn\u00a0<\/span> si\u00e7 shihet n\u00eb statuet\u00ebn e Panit nga Butrinti,\u00a0 figura e tij \u00ebsht\u00eb m\u00eb njer\u00ebzore, me\u00a0k\u00ebmb\u00eb dhie dhe brir\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebto ndryshime ndoshta pasqyrojn\u00eb aspekte t\u00eb ndryshme t\u00eb karakterit dhe kultit t\u00eb tij.\u00a0Pani paraqitej shpesh duke vall\u00ebzuar, duke luajtur n\u00eb fyellin e tij (syrinx), ose duke ndjekur\u00a0d\u00ebshirat e trupit i shoq\u00ebruar nga Shtojzavallet. N\u00eb disa raste shfaqet me organin mashkullor n\u00eb\u00a0ereksion\u00a0 simbol ky i pjelloris\u00eb dhe i forc\u00ebs s\u00eb natyr\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Si shenj\u00eb e jet\u00ebs baritore, Pani lidhej ngusht\u00eb me Dionisin, per\u00ebndin\u00eb e ver\u00ebs dhe d\u00ebfrimit ku\u00a0shpesh n\u00eb imazhet antike paraqitej n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e tij.\u00a0Kjo p\u00ebrfytyrim mitik e ka origjin\u00ebn q\u00eb n\u00eb tekstet m\u00eb t\u00eb hershme antike q\u00eb fillojn\u00eb me Homerin.\u00a0N\u00eb Himnin kushtuar Panit thuhet se Dionisi i dha Panit emrin e tij sepse foshnja solli g\u00ebzim p\u00ebr\u00a0t\u00eb gjith\u00eb per\u00ebndit\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"> Transformimi i Panit nga nj\u00eb per\u00ebndi e natyr\u00ebs dhe pjelloris\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn antike n\u00eb personifikimin e t\u00eb keqes djall\u00ebzore, i shpallur nga et\u00ebrit e hersh\u00ebm t\u00eb Kish\u00ebs me themelimin e krisht\u00ebrimit si fe zyrtare, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori e gjat\u00eb dhe shum\u00eb intriguese\u00a0 por q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb objekt i\u00a0k\u00ebtij shkrimi. Historia e zbulimit t\u00eb Panit t\u00eb Butrintit dhe lidhja e tij me nj\u00eb prej legjendave antike m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, treguar nga Plutarku, mish\u00ebron m\u00eb s\u00eb miri thell\u00ebsin\u00eb dhe r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e madhe q\u00eb\u00a0kishte Kulti i Panit n\u00eb Butrint\u00a0 kult ky i p\u00ebrhapur n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb territorin e Epirit Antik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Zbulimi i statuet\u00ebs n\u00eb Malin e Miles dhe historia e m\u00ebsuesit t\u00eb Shal\u00ebsit, Halil Shabani, lidhur me\u00a0k\u00ebt\u00eb zbulim, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori e panjohur dhe fatkeq\u00ebsisht e pavler\u00ebsuar nga arkeologjia shqiptare\u00a0por jo vet\u00ebm nga ajo.\u00a0N\u00eb vitin 2020, nj\u00eb artikull i botuar n\u00eb revist\u00ebn britanike Archaeology nga autor\u00ebt Richard Hodges\u00a0dhe kubanezi David Hernandez p\u00ebrshkruan figur\u00ebn e Panit t\u00eb Butrintit, si dhe interpretimin e tij lidhur me qytetin antik.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por, me nj\u00eb sjellje tipike neokolonialiste, ata nuk p\u00ebrmendin fare as historin\u00eb e m\u00ebsuesit Halil\u00a0Shabani dhe as kontributin e tij n\u00eb zbulimin dhe botimin e artikullit t\u00eb par\u00eb mbi Panin e Butrintit.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb vitin 2005, Richard Hodges dhe ndihm\u00ebsja e tij Louise Schofield, pasi bind\u00ebn Halil Shabanin\u00a0t\u2019u tregonte vendin e gjetjes s\u00eb statuetes s\u00eb Panit, e mor\u00ebn me vete n\u00eb nj\u00eb sondazh t\u00eb shkurt\u00ebr\u00a0arkeologjik me shpres\u00ebn e nj\u00eb zbulimi shkencor. Pa rezultat, por bindsh\u00ebm duke e ditur jo vet\u00ebm\u00a0kontributin e tij, por edhe faktin se ishte pik\u00ebrisht ai Halil Shabani q\u00eb kishte b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundur, me\u00a0ndihm\u00ebn e oficerit t\u00eb Divizionit t\u00eb Delvin\u00ebs, zbulimin e nj\u00eb prej kryeveprave antike t\u00eb gjetura n\u00eb\u00a0territorin ton\u00eb: Panin e Butrintit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-764758 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim3.jpg\" alt=\"\" width=\"833\" height=\"511\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim3.jpg 833w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim3-300x184.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bicim3-768x471.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 833px) 100vw, 833px\" \/><\/a>Referenca <\/strong><\/span><\/p>\n<ol>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Kujtimet e Halil Shabanit p\u00ebr gjetjen e Statuet\u00ebs s\u00eb Panit t\u00eb Miles\u00eb<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">(Plutarku i Keroneas, rreth 46\u2013120 pas Krishtit, \u201cDe defectu oraculorum\u201d, kap. 17,paragraf\u00ebt 419B\u2013420A)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Selim Islami Pani i Milis\u00eb Illiria 1986<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Fotot nga Arkivi personal i Halil Shabanit<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Foto nga Arkivi i Fondacionit Butrintit<\/span><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Auron Tare Diku n\u00eb pranver\u00ebn e vitit 1980, ushtar\u00ebt e Divizionit t\u00eb Delvin\u00ebs ishin d\u00ebrguar n\u00eb punimet e shumta fortifikuese n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Malit t\u00eb Miles\u00eb. Ata po hapnin pozicione t\u00eb reja p\u00ebr baterin\u00eb e\u00a0kund\u00ebrajror\u00ebve, grykat e t\u00eb cil\u00ebve drejtoheshin drejt Ishullit t\u00eb Korfuzit.\u00a0P\u00ebr disa jav\u00eb rresht, p\u00ebrve\u00e7 hap\u00ebsirave t\u00eb kund\u00ebrajror\u00ebve, ushtar\u00ebt po hapnin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":764755,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-764754","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/764754","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=764754"}],"version-history":[{"count":99999,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/764754\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":764763,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/764754\/revisions\/764763"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/764755"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=764754"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=764754"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=764754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}