{"id":759387,"date":"2025-09-08T07:24:43","date_gmt":"2025-09-08T05:24:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=759387"},"modified":"2025-09-08T07:28:15","modified_gmt":"2025-09-08T05:28:15","slug":"kriza-e-arsimit-kriza-e-kombit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2025\/09\/08\/kriza-e-arsimit-kriza-e-kombit\/","title":{"rendered":"Kriza e arsimit, kriza e kombit!","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-697128\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fillimi-i-shkolles.jpg\" alt=\"\" width=\"1846\" height=\"1080\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fillimi-i-shkolles.jpg 1846w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fillimi-i-shkolles-300x176.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fillimi-i-shkolles-1024x599.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fillimi-i-shkolles-768x449.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fillimi-i-shkolles-1536x899.jpg 1536w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fillimi-i-shkolles-250x145.jpg 250w\" sizes=\"auto, (max-width: 1846px) 100vw, 1846px\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong><em>\u201cArsimi q\u00eb nuk t\u00eb m\u00ebson t\u00eb ngrihesh kund\u00ebr padrejt\u00ebsis\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb arsim \u2013 \u00ebsht\u00eb d\u00ebshtim.\u201d<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u2014 John Dewey, filozof dhe pedagog amerikan, nj\u00eb nga mendimtar\u00ebt m\u00eb me ndikim t\u00eb arsimit modern<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">EDITORIAL MONITOR\/ M\u00eb 8 shtator, bankat e shkoll\u00ebs 9-vje\u00e7are do t\u00eb jen\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb bosh: t\u00eb pakt\u00ebn rreth 112 mij\u00eb nx\u00ebn\u00ebs m\u00eb pak do t\u00eb ulen n\u00eb to krahasuar me nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo r\u00ebnie prej 31% nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb shif\u00ebr statistikore, por nj\u00eb tregues i nj\u00eb krize t\u00eb thell\u00eb q\u00eb prek n\u00eb rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb ardhmen e vendit \u2013 arsimin. Mungesa e f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb shkolla nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb fenomen lokal, por \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb realitet komb\u00ebtar, q\u00eb e v\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb p\u00ebrball\u00eb sfid\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb zhvillimit t\u00eb saj modern.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb shum\u00eb zona t\u00eb vendit, sidomos n\u00eb fshatrat e Jugut, shkollat po mbyllen sepse nuk ka m\u00eb nx\u00ebn\u00ebs. N\u00eb disa nj\u00ebsi administrative numri i fshatrave \u00ebsht\u00eb m\u00eb i madh se vet\u00eb numri i f\u00ebmij\u00ebve, nj\u00eb pasqyr\u00eb dramatike e boshatisjes s\u00eb zonave rurale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Edhe n\u00eb qytetet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, ku dikur m\u00ebsimi b\u00ebhej n\u00eb disa klasa paralele, numri i klasave po bie vit pas viti. N\u00eb shkollat e vogla, m\u00ebsimi zhvillohet n\u00eb klasa t\u00eb kombinuara, shpesh pa laborator\u00eb dhe pa akses n\u00eb teknologji. Ky realitet \u00ebsht\u00eb pasoj\u00eb e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb e zhvillimeve demografike t\u00eb tranzicionit shqiptar, ku emigracioni masiv dhe ulja e lindjeve kan\u00eb ndryshuar p\u00ebrfundimisht struktur\u00ebn e popullsis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pas m\u00eb shum\u00eb se tri dekadash tranzicion, vendi ka hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb ku jo vet\u00ebm q\u00eb popullsia zvog\u00eblohet, por edhe po plaket me shpejt\u00ebsi. Mosha mediane e shqiptar\u00ebve ka arritur tashm\u00eb n\u00eb 44.3 vje\u00e7, sipas INSTAT, duke iu afruar mesatares s\u00eb Bashkimit Europian prej 44.7 vje\u00e7, sipas referimeve tw Eurostat.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por ndryshe nga vendet e pasura europiane, Shqip\u00ebria po plaket pa u pasuruar, me nj\u00eb ekonomi ende t\u00eb brisht\u00eb dhe me produktivitet t\u00eb ul\u00ebt. Nj\u00eb vend q\u00eb plaket e tkurret nuk mund t\u00eb ket\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb q\u00ebndrueshme pa gjenerata t\u00eb reja t\u00eb arsimuara mir\u00eb, t\u00eb afta t\u00eb p\u00ebrballen me sfidat e tregut global dhe t\u00eb prodhojn\u00eb inovacion e zhvillim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr fat t\u00eb keq, edhe p\u00ebr ata f\u00ebmij\u00eb q\u00eb mbeten n\u00eb sistem, cil\u00ebsia e arsimit nuk po jep shpresa. Shqip\u00ebria sh\u00ebnoi p\u00ebrkeq\u00ebsimin m\u00eb t\u00eb madh n\u00eb bot\u00eb n\u00eb testimet nd\u00ebrkomb\u00ebtare PISA, me r\u00ebnie t\u00eb ndjeshme n\u00eb matematik\u00eb, lexim dhe shkenc\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo tregon se jo vet\u00ebm kemi m\u00eb pak nx\u00ebn\u00ebs, por edhe ata q\u00eb kemi nuk po marrin arsimimin e duhur p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb konkurrues n\u00eb nj\u00eb treg pune gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlikuar. Nj\u00eb shoq\u00ebri q\u00eb humbet cil\u00ebsin\u00eb e arsimit nuk mund t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb as ekonomi moderne, as shtet efikas dhe as shpres\u00eb p\u00ebr brezat e rinj.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb, arsimi kthehet n\u00eb pik\u00ebn ky\u00e7e ku nd\u00ebrthuren problemet demografike dhe ekonomike. Mbyllja e shkollave nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb problem social, por edhe nj\u00eb frenim i zhvillimit ekonomik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb fshat pa shkoll\u00eb nuk mund t\u00eb mbaj\u00eb familje t\u00eb reja, dhe nj\u00eb vend pa arsim cil\u00ebsor nuk mund t\u00eb mbaj\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb brenda kufijve t\u00eb tij. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rreth vicioz: m\u00eb pak f\u00ebmij\u00eb, m\u00eb pak shkolla, cil\u00ebsi m\u00eb e ul\u00ebt e arsimit dhe m\u00eb shum\u00eb emigracion. \u00c7do hallk\u00eb ushqen tjetr\u00ebn dhe e \u00e7on Shqip\u00ebrin\u00eb drejt nj\u00eb horizonti t\u00eb pasigurt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ndikimet mbi ekonomi jan\u00eb t\u00eb shumta. Nj\u00eb fuqi pun\u00ebtore q\u00eb pak\u00ebsohet dhe plaket e ka t\u00eb pamundur t\u00eb mbaj\u00eb konkurrueshm\u00ebrin\u00eb e vendit. Pa investime serioze n\u00eb arsim dhe formim profesional, tregu i pun\u00ebs nuk mund t\u00eb p\u00ebrgatis\u00eb njer\u00ebz me aft\u00ebsit\u00eb q\u00eb k\u00ebrkon ekonomia dixhitale dhe e gjelb\u00ebr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb b\u00ebhemi pjes\u00eb e transformimeve t\u00eb reja ekonomike q\u00eb po ndodhin n\u00eb Europ\u00eb, rrezikojm\u00eb t\u00eb mbetemi nj\u00eb vend q\u00eb eksporton krah pune dhe q\u00eb importon ide, teknologji dhe sh\u00ebrbime t\u00eb cilat nuk i prodhon dot vet\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Arsimi \u00ebsht\u00eb baza mbi t\u00eb cil\u00ebn ngrihet zhvillimi i nj\u00eb vendi. Pa nj\u00eb sistem arsimor q\u00eb garanton cil\u00ebsi, barazi dhe modernizim, nuk mund t\u00eb ket\u00eb as rritje t\u00eb q\u00ebndrueshme ekonomike, as mir\u00ebqenie p\u00ebr qytetar\u00ebt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00ebse nuk e v\u00ebm\u00eb arsimin n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb politikave publike, duke e par\u00eb si investimin m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ardhmen, rrezikojm\u00eb t\u00eb humbasim edhe kapitalin njer\u00ebzor q\u00eb kemi ende dhe t\u00eb mbetemi p\u00ebr dekada nd\u00ebr vendet m\u00eb t\u00eb varfra t\u00eb Europ\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shifrat e sotme jan\u00eb nj\u00eb thirrje alarmi q\u00eb nuk mund t\u00eb shp\u00ebrfillet: kriza e nj\u00eb kombi fillon nga arsimi dhe n\u00ebse nuk e ndalim tani, ajo do t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb fatin ton\u00eb p\u00ebr shum\u00eb vite q\u00eb vijn\u00eb.<a href=\"https:\/\/monitor.al\/kriza-e-arsimit-kriza-e-kombit\/\"><span style=\"color: #0000ff;\"><strong>\/Monitor<\/strong><\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cArsimi q\u00eb nuk t\u00eb m\u00ebson t\u00eb ngrihesh kund\u00ebr padrejt\u00ebsis\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb arsim \u2013 \u00ebsht\u00eb d\u00ebshtim.\u201d \u2014 John Dewey, filozof dhe pedagog amerikan, nj\u00eb nga mendimtar\u00ebt m\u00eb me ndikim t\u00eb arsimit modern &nbsp; EDITORIAL MONITOR\/ M\u00eb 8 shtator, bankat e shkoll\u00ebs 9-vje\u00e7are do t\u00eb jen\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb bosh: t\u00eb pakt\u00ebn rreth 112 mij\u00eb nx\u00ebn\u00ebs m\u00eb pak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":49,"featured_media":697128,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[],"class_list":["post-759387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/759387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/49"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=759387"}],"version-history":[{"count":99999,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/759387\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":759389,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/759387\/revisions\/759389"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/697128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=759387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=759387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=759387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}