{"id":759024,"date":"2025-09-05T16:21:37","date_gmt":"2025-09-05T14:21:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=759024"},"modified":"2025-09-05T16:21:37","modified_gmt":"2025-09-05T14:21:37","slug":"trump-do-rishqyrtoje-traktatin-e-raketave-per-te-shitur-drone-te-rende-luftarake-jashte-vendit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2025\/09\/05\/trump-do-rishqyrtoje-traktatin-e-raketave-per-te-shitur-drone-te-rende-luftarake-jashte-vendit\/","title":{"rendered":"Trump do rishqyrtoj\u00eb traktatin e raketave p\u00ebr t\u00eb shitur dron\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb luftarak\u00eb jasht\u00eb vendit","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-759025\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Screenshot-2025-09-05-154756-300x161.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"161\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Screenshot-2025-09-05-154756-300x161.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Screenshot-2025-09-05-154756-1024x549.png 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Screenshot-2025-09-05-154756-768x411.png 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Screenshot-2025-09-05-154756.png 1148w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Presidenti Donald Trump pritet t\u00eb rishqyrtoj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nj\u00ebanshme nj\u00eb traktat 38-vje\u00e7ar t\u00eb kontrollit t\u00eb arm\u00ebve, p\u00ebr t\u00eb mund\u00ebsuar shitjen jasht\u00eb vendit t\u00eb dron\u00ebve t\u00eb avancuar ushtarak\u00eb t\u00eb tipit <em>Reaper<\/em> dhe mjeteve t\u00eb tjera ajrore pa pilot, sipas nj\u00eb zyrtari amerikan dhe kat\u00ebr personave t\u00eb njohur me planin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ky ndryshim do t\u00eb hap\u00eb rrug\u00ebn p\u00ebr shitjen e m\u00eb shum\u00eb se 100 dron\u00ebve MQ-9 n\u00eb Arabin\u00eb Saudite, t\u00eb cil\u00ebt mbret\u00ebria i k\u00ebrkoi k\u00ebt\u00eb pranver\u00eb dhe q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje arm\u00ebsh prej 142 miliard\u00eb dollar\u00ebsh t\u00eb shpallur n\u00eb maj.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Gjithashtu, interes kan\u00eb shprehur edhe aleat\u00eb t\u00eb SHBA-s\u00eb n\u00eb Paq\u00ebsor dhe n\u00eb Evrop\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas planit, dron\u00ebt do t\u00eb kategorizohen si avion\u00eb, ngjash\u00ebm me F-16, e jo si sisteme raketore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo do t\u2019i lejoj\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb anashkalojn\u00eb marr\u00ebveshjen e vitit 1987 t\u00eb n\u00ebnshkruar me 35 vende t\u00eb tjera \u2013 <em>Missile Technology Control Regime<\/em> (MTCR) \u2013 dhe t\u2019u shesin dron\u00eb vendeve si Emiratet e Bashkuara Arabe dhe disa shtete t\u00eb Evrop\u00ebs Lindore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Politika e re do t\u2019u hap\u00eb rrug\u00eb kompanive amerikane si <em>General Atomics, Kratos<\/em> dhe <em>Anduril<\/em> q\u00eb prodhojn\u00eb dron\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, duke i p\u00ebrfshir\u00eb produktet e tyre n\u00eb programin e Shitjeve Ushtarake t\u00eb Huaja (Foreign Military Sales) t\u00eb Departamentit t\u00eb Shtetit, \u00e7ka do t\u00eb thjeshtoj\u00eb procesin e eksportit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb zyrtar amerikan q\u00eb foli p\u00ebr Reuters n\u00eb kushte anonimiteti tha se ky \u00ebsht\u00eb hapi i par\u00eb i nj\u00eb rishikimi \u201ct\u00eb madh\u201d t\u00eb programit t\u00eb shitjeve ushtarake jasht\u00eb vendit. Departamenti i Shtetit nuk pranoi t\u00eb komentoj\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Aktualisht, sipas MTCR, shitja e shum\u00eb dron\u00ebve ushtarak\u00eb \u00ebsht\u00eb e kufizuar nga parimi i \u201crefuzimit t\u00eb fort\u00eb\u201d, p\u00ebrve\u00e7 rasteve kur ekziston nj\u00eb arsye e fuqishme sigurie dhe bler\u00ebsi bie dakord t\u2019i p\u00ebrdor\u00eb sipas ligjit nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Marr\u00ebveshja e vitit 1987 kishte p\u00ebr q\u00ebllim kufizimin e raketave me rreze t\u00eb gjat\u00eb, t\u00eb afta t\u00eb mbartin arm\u00eb t\u00eb shkat\u00ebrrimit n\u00eb mas\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dron\u00ebt, megjith\u00ebse u shpik\u00ebn m\u00eb von\u00eb, u p\u00ebrfshin\u00eb n\u00eb traktat p\u00ebr shkak t\u00eb aft\u00ebsive t\u00eb tyre p\u00ebr t\u00eb fluturuar n\u00eb distanca t\u00eb gjata dhe p\u00ebr t\u00eb mbajtur arm\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Prodhuesit amerikan\u00eb t\u00eb dron\u00ebve po p\u00ebrballen me konkurrenc\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr nd\u00ebrkomb\u00ebtare, sidomos nga Izraeli, Kina dhe Turqia, t\u00eb cil\u00ebt shpesh shesin n\u00ebn rregulla m\u00eb t\u00eb lehta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kina dhe Izraeli nuk jan\u00eb pal\u00eb n\u00eb MTCR, gj\u00eb q\u00eb u ka mund\u00ebsuar t\u00eb fitojn\u00eb kontrata n\u00eb Lindjen e Mesme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Turqia iu bashkua traktatit n\u00eb vitin 1997, por dron\u00ebt e saj <em>Bayraktar TB2<\/em> nuk mbulohen nga t\u00eb nj\u00ebjtat kufizime, pasi jan\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb dhe me rreze m\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Rusia nd\u00ebrkoh\u00eb ka p\u00ebrdorur dron\u00eb vendas dhe iranian\u00eb p\u00ebr t\u00eb sulmuar Ukrain\u00ebn. SHBA-ja nuk i ka shitur ose dhuruar dron\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj Kievit, nga frika se teknologjit\u00eb e avancuara mund t\u00eb bien n\u00eb duar t\u00eb gabuara.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Zyrtari amerikan tha se udh\u00ebzimet e reja do t\u00eb lejojn\u00eb SHBA-n\u00eb \u201c<em>t\u00eb b\u00ebhet ofruesi kryesor i dron\u00ebve n\u00eb bot\u00eb, n\u00eb vend q\u00eb t\u2019ia l\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb hap\u00ebsir\u00eb Turqis\u00eb dhe Kin\u00ebs\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ende nuk \u00ebsht\u00eb caktuar nj\u00eb dat\u00eb p\u00ebr zyrtarizimin e politik\u00ebs s\u00eb re. Ndryshimi po koh\u00ebzohet p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar prodhuesit e nj\u00eb gjenerate t\u00eb re dron\u00ebsh me motor\u00eb reaktiv\u00eb, t\u00eb aft\u00eb t\u00eb fluturojn\u00eb si \u201ckrah\u00eb ndihm\u00ebs\u201d krahas avion\u00ebve luftarak\u00eb \u2013 nj\u00eb treg i ri me potencial t\u00eb madh.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Megjithat\u00eb, t\u00eb gjitha shitjet e dron\u00ebve do t\u00eb mbeten subjekt i rregullave t\u00eb shitjeve ushtarake jasht\u00eb vendit, ku shqyrtohet dinamika rajonale e klientit, gjurm\u00ebt n\u00eb t\u00eb drejtat e njeriut dhe aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb siguruar sistemet e arm\u00ebve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb nga shitjet e para t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb mund t\u00eb ndodh\u00eb pas k\u00ebtij reinterpretimi \u00ebsht\u00eb ajo me Arabin\u00eb Saudite.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ish-presidenti Joe Biden kishte ndaluar shitje t\u00eb tilla n\u00eb vitin 2021, duke cituar p\u00ebrdorimin nga Riadi t\u00eb pajisjeve amerikane n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr Houthive t\u00eb mb\u00ebshtetur nga Irani n\u00eb Jemen, e cila shkaktoi viktima t\u00eb shumta civile. Por marr\u00ebdh\u00ebniet midis SHBA-s\u00eb dhe Arabis\u00eb Saudite jan\u00eb ngrohur pas sulmit t\u00eb Hamasit ndaj Izraelit n\u00eb tetor 2023.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb pritet ta paraqes\u00eb k\u00ebt\u00eb l\u00ebvizje si pjes\u00eb t\u00eb nism\u00ebs m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb Trump p\u00ebr t\u00eb krijuar vende pune dhe p\u00ebr t\u00eb ulur deficitin tregtar amerikan.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por aktivist\u00ebt e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe kontrollit t\u00eb arm\u00ebve paralajm\u00ebrojn\u00eb se rrezikon t\u00eb nxis\u00eb dhun\u00eb dhe destabilitet n\u00eb rajone si Lindja e Mesme dhe Azia Jugore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\">VINI RE:<\/span> Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.reuters.com\/business\/aerospace-defense\/trump-reinterpret-1987-missile-treaty-sell-heavy-attack-drones-abroad-2025-09-05\/\">Reuters<\/a><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Presidenti Donald Trump pritet t\u00eb rishqyrtoj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nj\u00ebanshme nj\u00eb traktat 38-vje\u00e7ar t\u00eb kontrollit t\u00eb arm\u00ebve, p\u00ebr t\u00eb mund\u00ebsuar shitjen jasht\u00eb vendit t\u00eb dron\u00ebve t\u00eb avancuar ushtarak\u00eb t\u00eb tipit Reaper dhe mjeteve t\u00eb tjera ajrore pa pilot, sipas nj\u00eb zyrtari amerikan dhe kat\u00ebr personave t\u00eb njohur me planin. Ky ndryshim do t\u00eb hap\u00eb rrug\u00ebn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":32,"featured_media":759025,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-759024","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nderkombetare"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/759024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=759024"}],"version-history":[{"count":99999,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/759024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":759026,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/759024\/revisions\/759026"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/759025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=759024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=759024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=759024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}