{"id":758575,"date":"2025-09-03T08:01:23","date_gmt":"2025-09-03T06:01:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=758575"},"modified":"2025-09-03T08:01:23","modified_gmt":"2025-09-03T06:01:23","slug":"evropa-perballet-me-kosto-te-larte-per-riarmatim-nese-shba-ja-terheq-trupat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2025\/09\/03\/evropa-perballet-me-kosto-te-larte-per-riarmatim-nese-shba-ja-terheq-trupat\/","title":{"rendered":"Evropa p\u00ebrballet me kosto t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr riarmatim n\u00ebse SHBA-ja t\u00ebrheq trupat","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-758576\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Screenshot-2025-09-03-074349.png\" alt=\"\" width=\"933\" height=\"596\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Screenshot-2025-09-03-074349.png 933w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Screenshot-2025-09-03-074349-300x192.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Screenshot-2025-09-03-074349-768x491.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shtetet evropiane mund t\u00eb p\u00ebrballen me nj\u00eb fatur\u00eb n\u00eb vler\u00eb prej nj\u00eb trilion dollar\u00ebsh p\u00ebr riarmatim, n\u00eb drit\u00eb t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimit n\u00eb rritje nga Rusia dhe rishikimit t\u00eb ri t\u00eb mbrojtjes nga Shtetet e Bashkuara, q\u00eb mund t\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb t\u00ebrheqje dramatike t\u00eb forcave amerikane nga kontinenti, u tha n\u00eb nj\u00eb raport t\u00eb publikuar m\u00eb 3 shtator.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Raporti prej 106 faqesh i Institutit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Studime Strategjike (IISS), me seli n\u00eb Lond\u00ebr, evidenton mang\u00ebsi n\u00eb t\u00eb gjitha fushat: n\u00eb prodhim, inteligjenc\u00eb dhe pajisje ushtarake si raketat me rreze t\u00eb gjat\u00eb veprimi apo n\u00eb sistemet e mbrojtjes ajrore dhe raketore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cNj\u00eb nga arsyet kryesore p\u00ebr k\u00ebt\u00eb urgjenc\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe \u00ebsht\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimi ushtarak nga Rusia dhe pasiguria mbi angazhimin e SHBA-s\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e aleat\u00ebve evropian\u00eb\u201d, thuhet n\u00eb raport.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cTeksa vler\u00ebsimet strategjike ndryshojn\u00eb midis vendeve evropiane p\u00ebr at\u00eb se sa shpejt forcat ruse mund t\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebr NATO-n n\u00eb Evrop\u00eb, afatet e tyre zakonisht variojn\u00eb nga dy deri n\u00eb pes\u00eb vjet\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrkaq, Rishikimi global i forcave t\u00eb Pentagonit pritet t\u00eb publikohet gjat\u00eb k\u00ebtij muaji dhe t\u00eb paraqes\u00eb nj\u00eb zhvendosje t\u00eb burimeve ushtarake nga Evropa p\u00ebr n\u00eb Azi\/Paq\u00ebsor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cDisa zyrtar\u00eb t\u00eb NATO-s besojn\u00eb se nj\u00eb\u00a0reduktim\u00a0deri n\u00eb 30 p\u00ebr qind i trupave amerikane mund t\u00eb ndodh\u00eb\u201d, thuhet n\u00eb raportin e titulluar \u201cP\u00ebrparimi dhe Mang\u00ebsit\u00eb n\u00eb Mbrojtjen e Evrop\u00ebs: Nj\u00eb Vler\u00ebsim\u201d.<\/span><\/p>\n<p class=\"wsw__h2\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Rritja e buxheteve p\u00ebr ushtrit\u00eb<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Udh\u00ebheq\u00ebsit evropian\u00eb gjat\u00eb k\u00ebtij viti kan\u00eb b\u00ebr\u00eb plane n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb se si t\u2019iu p\u00ebrgjigjen k\u00ebtyre sfidave. N\u00eb mars, n\u00eb nj\u00eb samit t\u00eb Bashkimit Evropian udh\u00ebheq\u00ebsit u zotuan se do t\u00eb shpenzojn\u00eb miliarda n\u00eb mbrojtje, teksa presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e quajti nj\u00eb \u201cmoment p\u00ebrcaktues p\u00ebr Evrop\u00ebn\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kredit\u00eb e mb\u00ebshtetura nga BE-ja deri n\u00eb 150 miliard\u00eb euro jan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb dispozicion t\u00eb shteteve an\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb forcuar ushtrit\u00eb e tyre, dhe rregullat e borxhit t\u00eb Eurozon\u00ebs jan\u00eb zbutur sa i p\u00ebrket shpenzimeve ushtarake.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Presidenti amerikan, Donald Trump,\u00a0ka kritikuar vazhdimisht\u00a0aleat\u00ebt evropian\u00eb t\u00eb NATO-s se nuk shpenzojn\u00eb mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr mbrojtje dhe mb\u00ebshteten shum\u00eb n\u00eb fuqin\u00eb ushtarake t\u00eb SHBA-s\u00eb. Por, s\u00eb fundi ai i ka lavd\u00ebruar ata pasi jan\u00eb zotuar se do t\u00eb shpenzojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb, ve\u00e7mas pas samitit t\u00eb NATO-s q\u00eb u mbajt n\u00eb qershor, kur shtetet an\u00ebtare u pajtuan q\u00eb t\u00eb rrisin buxhetet p\u00ebr mbrojtje n\u00eb\u00a05 p\u00ebr qind\u00a0t\u00eb Bruto Prodhimit t\u00eb Brendsh\u00ebm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por, raporti i IISS v\u00eb n\u00eb pah se kjo nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm \u00e7\u00ebshtje parash. Nj\u00eb problem ky\u00e7, sipas raportit, do t\u00eb jet\u00eb nd\u00ebrtimi i kapaciteteve ushtarake, shkruan <a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/evropa-kosto-e-larte-riarmatim-\/33519943.html\"><span style=\"color: #0000ff;\"><strong>REL.<\/strong><\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cIndustrit\u00eb e mbrojtjes t\u00eb Evrop\u00ebs vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrballen me sfida n\u00eb rritjen e prodhimit aq shpejt sa k\u00ebrkohet, teksa shum\u00eb ushtri evropiane nuk arrijn\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbushin objektivat e tyre p\u00ebr rekrutim\u201d, u tha n\u00eb raport.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb raportin e IISS-s\u00eb theksohet se Mbrojtja e integruar ajrore dhe raketore (IAMD) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fush\u00eb ku Evropa \u00ebsht\u00eb ve\u00e7mas e cenueshme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Komandant\u00eb aktual\u00eb dhe ish-komandant\u00eb ushtarak\u00eb amerikan\u00eb i kan\u00eb th\u00ebn\u00eb Radios Evropa e Lir\u00eb se mburoja ajrore e Evrop\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrgatitur p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur me shkall\u00ebn e k\u00ebrc\u00ebnimit nga Rusia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cJu e shihni \u00e7far\u00eb ka ndodhur n\u00eb qytetet e m\u00ebdha t\u00eb Ukrain\u00ebs. E nj\u00ebjta gj\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb ndodhte edhe n\u00eb disa nga qytetet e m\u00ebdha t\u00eb Evrop\u00ebs\u201d, tha n\u00eb prill p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb, Philip Breedlove, ish-komandant suprem i NATO-s n\u00eb Evrop\u00eb.<\/span><\/p>\n<p class=\"wsw__h2\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Raketat me rreze t\u00eb gjat\u00eb veprimi<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb tjet\u00ebr dob\u00ebsi q\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb pah n\u00eb raportin e IISS-s\u00eb jan\u00eb raketat me rreze t\u00eb gjat\u00eb veprimi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vendet evropiane kan\u00eb raketa shum\u00eb efektive lundruese \u2013 q\u00eb l\u00ebshohen nga ajri \u2013 sikurse raketat anglo-franceze Storm Shadow\/Scalp apo sistemin gjerman,\u00a0Taurus.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrkaq, Ukraina \u2013 e cila nuk \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e NATO-s \u2013 s\u00eb fundi ka prezantuar raketat e saj t\u00eb reja lundruese Flamingo.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por, \u201cvet\u00ebm pak aleat\u00eb evropian\u00eb aktualisht kan\u00eb sisteme tok\u00ebsore p\u00ebr sulme precize dhe me rreze t\u00eb gjat\u00eb, nd\u00ebrsa n\u00eb aspektin detare, vet\u00ebm Franca dhe Mbret\u00ebria e Bashkuar kan\u00eb raketa lundruese det-tok\u00eb me rreze veprimi prej 1.000 kilometrash\u201d, thuhet n\u00eb raport.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cProjekti Qasja Evropiane p\u00ebr Sulme me Rreze t\u00eb Gjat\u00eb [ELSA] \u00ebsht\u00eb, potencialisht, p\u00ebrpjekja m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme evropiane p\u00ebr t\u00eb zgjatur kapacitetin e saj konvencional p\u00ebr sulme tok\u00ebsore deri n\u00eb, dhe ndoshta p\u00ebrtej, 2.000 kilometrave\u201d, thuhet m\u00eb tej n\u00eb raport.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Projekti \u00ebsht\u00eb lansuar nga Franca, Gjermania, Polonia dhe Italia. M\u00eb von\u00eb, k\u00ebtij projekti iu bashkua Britania, Suedia dhe Holanda.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dob\u00ebsit\u00eb e tjera t\u00eb p\u00ebrmendura n\u00eb raport p\u00ebrfshijn\u00eb munges\u00ebn e aeroplan\u00ebve p\u00ebr v\u00ebzhgim dhe inteligjenc\u00eb, \u201ckapacitete sovrane p\u00ebr p\u00ebrpunimin e t\u00eb dh\u00ebnave n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb\u201d dhe procesi i ngadalt\u00eb e i pakoordinuar i prokurimit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebrkesat p\u00ebr shpenzime vijn\u00eb n\u00eb koh\u00ebn kur qeverit\u00eb evropiane p\u00ebrballen po ashtu me presione t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr shpenzimet joushtarake n\u00eb fusha t\u00eb ndjeshme si sh\u00ebndet\u00ebsia, arsimi dhe \u00e7\u00ebshtje sociale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrballimi i k\u00ebtyre sfidave, u tha n\u00eb raport, \u201cdo t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb q\u00eb shum\u00eb aleat\u00eb evropian\u00eb t\u00eb NATO-s t\u00eb nd\u00ebrmarrin rreziqe t\u00eb m\u00ebdha financiare dhe t\u00eb marrin vendime shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira politike\u201d.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Shtetet evropiane mund t\u00eb p\u00ebrballen me nj\u00eb fatur\u00eb n\u00eb vler\u00eb prej nj\u00eb trilion dollar\u00ebsh p\u00ebr riarmatim, n\u00eb drit\u00eb t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimit n\u00eb rritje nga Rusia dhe rishikimit t\u00eb ri t\u00eb mbrojtjes nga Shtetet e Bashkuara, q\u00eb mund t\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb t\u00ebrheqje dramatike t\u00eb forcave amerikane nga kontinenti, u tha n\u00eb nj\u00eb raport t\u00eb publikuar m\u00eb 3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":49,"featured_media":758576,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-758575","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nderkombetare"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/758575","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/49"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=758575"}],"version-history":[{"count":99999,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/758575\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":758577,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/758575\/revisions\/758577"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/758576"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=758575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=758575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=758575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}