{"id":752905,"date":"2025-07-26T10:33:22","date_gmt":"2025-07-26T08:33:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=752905"},"modified":"2025-07-26T10:36:21","modified_gmt":"2025-07-26T08:36:21","slug":"biti-i-pare-kuantik-antiprotonik-i-krijuar-ne-fabriken-e-antimateries-se-cern-it","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2025\/07\/26\/biti-i-pare-kuantik-antiprotonik-i-krijuar-ne-fabriken-e-antimateries-se-cern-it\/","title":{"rendered":"Biti i par\u00eb kuantik antiprotonik krijohet n\u00eb fabrik\u00ebn e antimateries s\u00eb CERN-it","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-752907\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/quantums.jpg\" alt=\"\" width=\"2000\" height=\"1400\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/quantums.jpg 2000w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/quantums-300x210.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/quantums-1024x717.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/quantums-768x538.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/quantums-1536x1075.jpg 1536w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/quantums-570x400.jpg 570w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/quantums-360x252.jpg 360w\" sizes=\"auto, (max-width: 2000px) 100vw, 2000px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Bashk\u00ebpunimi BASE brenda Fabrik\u00ebs s\u00eb Antimateries n\u00eb CERN po kalon nj\u00eb vit emocionues. Jo vet\u00ebm q\u00eb po p\u00ebrgatiten t\u00eb transportojn\u00eb antimaterien rreth objektit n\u00eb pjes\u00ebn e pasme t\u00eb nj\u00eb furgoni, por ata gjithashtu kan\u00eb treguar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nj\u00eb bit kuantik ose kubit (nj\u00ebsia themelore e p\u00ebrpunimit t\u00eb nj\u00eb kompjuteri kuantik) duke p\u00ebrdorur nj\u00eb antiproton, shkruan <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.iflscience.com\/first-antiproton-quantum-bit-created-at-cerns-antimatter-factory-80146\">IFL<\/a>.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Protonet jan\u00eb grimca n\u00ebnatomike q\u00eb jan\u00eb t\u00eb pranishme n\u00eb t\u00eb gjitha atomet n\u00eb univers. Antiprotonet krijohen n\u00eb laborator dhe kan\u00eb ngarkes\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt krahasuar me protonet. Pse universi \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pothuajse ekskluzivisht nga materia dhe jo nga antimateria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mister i pazgjidhur, dhe BASE dhe eksperimente t\u00eb tjera n\u00eb fabrik\u00ebn e antimateries po p\u00ebrpiqen ta zgjidhin at\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb shpjegim i mundsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb se ka dallime t\u00eb tjera midis protoneve dhe antiprotoneve &#8211; di\u00e7ka q\u00eb do t&#8217;u kishte dh\u00ebn\u00eb protoneve p\u00ebrpar\u00ebsin\u00a0n\u00eb \u00e7astet pas teoris\u00eb s\u00eb Big Bang. Dhe k\u00ebtu hyn n\u00eb loj\u00eb qasja e kompjuterit kuantik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb kompjuter kuantik \u00ebsht\u00eb hapi i radh\u00ebs p\u00ebrpara n\u00eb llogaritje. Nj\u00eb kompjuter punon me bit, zero dhe nj\u00ebsha, t\u00eb cilat mund t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb krijuar programim jasht\u00ebzakonisht t\u00eb nd\u00ebrlikuar. Nj\u00eb kompjuter kuantik punon me kubita, t\u00eb cil\u00ebt nuk jan\u00eb vet\u00ebm zero dhe nj\u00ebsha, por edhe n\u00eb nj\u00eb mbivendosje t\u00eb k\u00ebtyre gjendjeve. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb kubit mund t\u00eb jet\u00eb zero dhe nj\u00ebsh n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb. Kur kjo shkall\u00ebzohet n\u00eb miliona kubita, u jep kompjuter\u00ebve kuantik\u00eb fuqi t\u00eb jasht\u00ebzakonshme llogarit\u00ebse, p\u00ebrtej asaj q\u00eb mund t\u00eb arrij\u00eb superkompjuteri m\u00eb i mir\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb bot\u00eb ekzistojn\u00eb kompjuter\u00eb kuantik\u00eb, por asnj\u00ebri nuk e ka realizuar ende k\u00ebt\u00eb potencial. Mbajtja e kubit\u00ebve n\u00eb funksion \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb dhe po b\u00ebhen shum\u00eb k\u00ebrkime n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim &#8211; k\u00ebrkime q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb studiuar vetit\u00eb e antiprotoneve dhe p\u00ebr t&#8217;i krahasuar ato me sjelljen e protoneve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00cbsht\u00eb ende n\u00eb fazat e hershme; kubiti i antiprotonit ishte i q\u00ebndruesh\u00ebm p\u00ebr 50 sekonda &#8211; periudha e koherenc\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb rrotullimit\u00a0&#8211; dhe\u00a0kjo\u00a0koh\u00eb\u00a0u p\u00ebrdor p\u00ebr t\u00eb kryer spektroskopin\u00eb e koherenc\u00ebs p\u00ebr t\u00eb matur momentin magnetik t\u00eb antiprotonit. N\u00ebse do kishte ndonj\u00eb ndryshim midis vlerave t\u00eb protonit dhe antiprotonit, kjo do n\u00ebnkuptonte p\u00ebrtej modelit standard t\u00eb fizik\u00ebs s\u00eb grimcave.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em><i>&#8220;Kjo p\u00ebrfaq\u00ebson kubitin e par\u00eb t\u00eb antimaterie dhe hap perspektiv\u00ebn e zbatimit t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb grupit t\u00eb metodave t\u00eb spektroskopis\u00eb koherente n\u00eb sistemet e materies dhe antimaterie t\u00eb vetme n\u00eb eksperimente <\/i><\/em><em><i>t\u00eb sakta<\/i><\/em><em><i>&#8220;<\/i><\/em>, tha z\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi i BASE, Stefan Ulmer, n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em><i>&#8220;M\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja, kjo do t\u00eb ndihmoj\u00eb BASE t\u00eb kryej\u00eb matje t\u00eb momentit t\u00eb antiprotonit n\u00eb eksperimentet e ardhshme me sakt\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar 10 deri n\u00eb 100 her\u00eb.&#8221;<\/i><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebto eksperimente k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb laborator tjet\u00ebr, nj\u00eb laborator jo aq t\u00eb ngarkuar sa salla e p\u00ebrshpejtuesit n\u00eb fabrik\u00ebn e antimateries.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em><i>&#8220;Koh\u00ebt e fundit b\u00ebra nj\u00eb llogaritje t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrt se sa koh\u00eb do na duhej p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb matje m\u00eb t\u00eb mira nd\u00ebrsa p\u00ebrshpejtuesi \u00ebsht\u00eb i ndezur. Dhe p\u00ebrfundova me nj\u00eb mesatare prej rreth shtat\u00eb vjet\u00ebsh p\u00ebr matje&#8221;<\/i><\/em>, tha m\u00eb par\u00eb Profesor Ulmer p\u00ebr IFLScience.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, ekipi po planifikon t\u00eb transferoj\u00eb antimaterien e prodhuar atje n\u00eb nj\u00eb laborator n\u00eb Gjermani n\u00eb pjes\u00ebn e pasme t\u00eb nj\u00eb furgoni. Ata planifikojn\u00eb ta testojn\u00eb k\u00ebt\u00eb n\u00eb muajt n\u00eb vijim.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Bashk\u00ebpunimi BASE brenda Fabrik\u00ebs s\u00eb Antimateries n\u00eb CERN po kalon nj\u00eb vit emocionues. Jo vet\u00ebm q\u00eb po p\u00ebrgatiten t\u00eb transportojn\u00eb antimaterien rreth objektit n\u00eb pjes\u00ebn e pasme t\u00eb nj\u00eb furgoni, por ata gjithashtu kan\u00eb treguar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nj\u00eb bit kuantik ose kubit (nj\u00ebsia themelore e p\u00ebrpunimit t\u00eb nj\u00eb kompjuteri kuantik) duke p\u00ebrdorur nj\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":752907,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-752905","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fast-foodi"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/752905","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=752905"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/752905\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":752909,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/752905\/revisions\/752909"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/752907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=752905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=752905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=752905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}