{"id":747789,"date":"2025-06-20T23:46:24","date_gmt":"2025-06-20T21:46:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=747789"},"modified":"2025-06-20T23:48:28","modified_gmt":"2025-06-20T21:48:28","slug":"gallata-e-sigurise-kibernetike-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2025\/06\/20\/gallata-e-sigurise-kibernetike-shqiptare\/","title":{"rendered":"Gallata e siguris\u00eb kibernetike shqiptare","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><strong><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/57d10e56-02bb-4a34-99c7-a446b8af5ddf-58.jpg\" \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Nga Besmir Semanaj<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Siguria kibernetike nuk mund t\u00eb nd\u00ebrtohet mbi fsheht\u00ebsi, arroganc\u00eb institucionale dhe frik\u00eb nga kritika. N\u00eb nj\u00eb shtet demokratik, transparenca \u00ebsht\u00eb jo vet\u00ebm detyrim, por edhe garanci p\u00ebr besim publik dhe mbrojtje efektive.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Reagim Publik mbi Deklarat\u00ebn e AKSK p\u00ebr Incidentin Kibernetik n\u00eb Bashkin\u00eb Tiran\u00eb<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Tiran\u00eb, 20 Qershor 2025<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Deklarata e shp\u00ebrndar\u00eb nga Autoriteti Komb\u00ebtar p\u00ebr Sigurin\u00eb Kibernetike (AKSK) mbi incidentin kibernetik q\u00eb ka prekur infrastruktur\u00ebn e Bashkis\u00eb Tiran\u00eb, ngre shqet\u00ebsime serioze lidhur me munges\u00ebn e transparenc\u00ebs, p\u00ebrzierjen e kompetencave teknike me ato hetimore, dhe tentativ\u00ebn p\u00ebr kufizim t\u00eb informimit publik dhe kritik\u00ebs s\u00eb pavarur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Incident i p\u00ebrs\u00ebritur n\u00eb nj\u00eb kontekst mosllogaridh\u00ebnieje<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ky incident nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rast i izoluar. Shqip\u00ebria ka qen\u00eb objektiv i sulmeve t\u00eb shumta kibernetike n\u00eb tre vitet e fundit, p\u00ebrfshir\u00eb:<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2022 Sulmin e vitit 2022 ndaj infrastruktur\u00ebs qeveritare, p\u00ebr t\u00eb cilin qeveria shqiptare akuzoi drejtp\u00ebrdrejt nj\u00eb shtet t\u00eb huaj;<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2022 Sulmin ndaj sistemit TIMS t\u00eb Policis\u00eb s\u00eb Shtetit n\u00eb vitin 2023, q\u00eb paralizoi p\u00ebrkoh\u00ebsisht sistemin kufitar dhe operacionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare;<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2022 Raste t\u00eb shumta nd\u00ebrprerjesh dhe nd\u00ebrhyrjesh t\u00eb dyshimta ndaj sistemeve bashkiake, portaleve qeveritare dhe databazave t\u00eb sh\u00ebrbimeve publike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb asnj\u00eb nga k\u00ebto raste, autoritetet nuk kan\u00eb ofruar raporte t\u00eb plota teknike, auditime t\u00eb pavarura apo njoftime publike transparente mbi:<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2022 Shkakun e sulmit;<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2022 D\u00ebmet e shkaktuara;<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2022 M\u00ebsimet e nxjerra;<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2022 Masat e nd\u00ebrmarra p\u00ebr t\u00eb parandaluar p\u00ebrs\u00ebritjen.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Kjo mosp\u00ebrgjegjshm\u00ebri institucionale ka ngritur shqet\u00ebsime t\u00eb vazhdueshme n\u00eb komunitetin e ekspert\u00ebve, organizatat p\u00ebr t\u00eb drejtat digjitale, median dhe partner\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2e3b<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Munges\u00eb transparence n\u00eb deklarat\u00ebn e AKSK<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Deklarata p\u00ebr Bashkin\u00eb Tiran\u00eb ndjek t\u00eb nj\u00ebjtin model si rastet e m\u00ebsip\u00ebrme: p\u00ebrmban vet\u00ebm fraza t\u00eb p\u00ebrgjithshme si \u201cincident\u201d, \u201cmasa\u201d, \u201ckoordinim\u201d, por nuk jep:<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2022 Llojin e sulmit (ransomware? akses i paautorizuar? shkat\u00ebrrim i t\u00eb dh\u00ebnave?);<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2022 Identitetin e sistemeve t\u00eb prekura;<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2022 N\u00ebse jan\u00eb prekur t\u00eb dh\u00ebna personale apo t\u00eb ndjeshme;<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2022 N\u00ebse sulmi \u00ebsht\u00eb n\u00ebn kontroll, aktiv apo i vazhduesh\u00ebm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb deklarat\u00eb e till\u00eb nuk u sh\u00ebrben qytetar\u00ebve as si paralajm\u00ebrim, as si edukim digjital, as si mb\u00ebshtetje p\u00ebr t\u00eb kuptuar cenueshm\u00ebrin\u00eb e tyre. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, mungesa e transparenc\u00ebs e pengon edhe komunitetin e ekspert\u00ebve t\u00eb ndihmojn\u00eb apo t\u00eb analizojn\u00eb objektivisht situat\u00ebn.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2e3b<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Konflikte interesi dhe munges\u00eb pavar\u00ebsie n\u00eb hetim<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">AKSK njofton se incidenti po trajtohet n\u00eb bashk\u00ebpunim me Policin\u00eb e Shtetit dhe AKSHI-n. Kjo \u00ebsht\u00eb praktik\u00eb e p\u00ebrs\u00ebritur problematike:<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2022 Policia e Shtetit nuk \u00ebsht\u00eb e pajisur p\u00ebr analiza teknike t\u00eb malware-ve apo forenzik\u00eb digjitale t\u00eb nivelit t\u00eb infrastruktur\u00ebs kritike \u2013 roli i saj duhet t\u00eb kufizohet n\u00eb faz\u00ebn hetimore, jo teknike.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2022 AKSHI \u00ebsht\u00eb ofrues i infrastruktur\u00ebs p\u00ebr shum\u00eb prej institucioneve t\u00eb prekura \u2013 prania e tij si pal\u00eb \u201canalizuese\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb konflikt i qart\u00eb interesi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb nj\u00eb shtet me standarde demokratike, trajtimi i incidenteve t\u00eb k\u00ebsaj natyre do t\u00eb k\u00ebrkonte nj\u00eb audit t\u00eb pavarur teknik, publikimin e nj\u00eb raporti zyrtar dhe angazhimin e ekspertiz\u00ebs s\u00eb jashtme.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2e3b<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Tentativ\u00eb p\u00ebr kontroll dhe censur\u00eb t\u00eb t\u00ebrthort\u00eb<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">M\u00eb shqet\u00ebsuese mbetet mbyllja e deklarat\u00ebs s\u00eb AKSK me fraz\u00ebn:<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u201cP\u00ebr \u00e7do informacion zyrtar, qytetar\u00ebt dhe mediat ftohen t\u00eb referohen vet\u00ebm n\u00eb kanalet zyrtare t\u00eb AKSK.\u201d<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tentativ\u00eb p\u00ebr t\u00eb heshtur median dhe ekspert\u00ebt e pavarur, q\u00eb ndryshe nga organet shtet\u00ebrore, kan\u00eb rol thelb\u00ebsor n\u00eb mbik\u00ebqyrjen publike, informimin qytetar dhe analiz\u00ebn kritike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shteti nuk ka t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb monopolizoj\u00eb informacionin p\u00ebr incidentet q\u00eb prekin qytetar\u00ebt dhe t\u00eb dh\u00ebnat e tyre. Nj\u00eb qasje e till\u00eb cenon lirin\u00eb e shprehjes, qasjen n\u00eb informacion dhe krijon nj\u00eb precedent t\u00eb rreziksh\u00ebm autoritar p\u00ebr mbulimin e problemeve sistemike n\u00eb sektorin publik digjital.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u2e3b<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">K\u00ebrkesa t\u00eb menj\u00ebhershme p\u00ebr qeverin\u00eb dhe institucionet p\u00ebrgjegj\u00ebse<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">U b\u00ebj thirrje institucioneve qendrore dhe vendore, Kuvendit dhe organeve t\u00eb pavarura q\u00eb t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb:<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">1. Publikimin e menj\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb nj\u00eb raporti paraprak teknik me informacion baz\u00eb p\u00ebr incidentin;<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">2. Angazhimin e ekspertiz\u00ebs s\u00eb pavarur p\u00ebr auditim t\u00eb masave t\u00eb siguris\u00eb s\u00eb Bashkis\u00eb Tiran\u00eb dhe subjekteve t\u00eb tjera t\u00eb prekura;<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">3. Ngritjen e nj\u00eb bordi t\u00eb jasht\u00ebm p\u00ebr transparenc\u00eb dhe p\u00ebrgjegjshm\u00ebri ndaj incidenteve kibernetike me ndikim publik;<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">4. Hartimin dhe zbatimin e nj\u00eb protokolli p\u00ebr njoftim publik n\u00eb raste incidentesh, n\u00eb p\u00ebrputhje me Ligjin Nr. 18\/2018 dhe GDPR.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Besmir Semanaj Siguria kibernetike nuk mund t\u00eb nd\u00ebrtohet mbi fsheht\u00ebsi, arroganc\u00eb institucionale dhe frik\u00eb nga kritika. N\u00eb nj\u00eb shtet demokratik, transparenca \u00ebsht\u00eb jo vet\u00ebm detyrim, por edhe garanci p\u00ebr besim publik dhe mbrojtje efektive. Reagim Publik mbi Deklarat\u00ebn e AKSK p\u00ebr Incidentin Kibernetik n\u00eb Bashkin\u00eb Tiran\u00eb Tiran\u00eb, 20 Qershor 2025 Deklarata e shp\u00ebrndar\u00eb nga [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":32,"featured_media":747790,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-747789","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ballina"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/747789","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=747789"}],"version-history":[{"count":99999,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/747789\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":747792,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/747789\/revisions\/747792"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/747790"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=747789"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=747789"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=747789"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}