{"id":747363,"date":"2025-06-18T20:26:08","date_gmt":"2025-06-18T18:26:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=747363"},"modified":"2025-06-18T20:38:36","modified_gmt":"2025-06-18T18:38:36","slug":"o-chari-o-chari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2025\/06\/18\/o-chari-o-chari\/","title":{"rendered":"O Chari o Chari","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-635566\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/tareauron.jpg2_-e1649577109522.jpg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"668\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/tareauron.jpg2_-e1649577109522.jpg 1280w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/tareauron.jpg2_-e1649577109522-300x157.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/tareauron.jpg2_-e1649577109522-1024x534.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/tareauron.jpg2_-e1649577109522-768x401.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Nga Auron Tare<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">E di q\u00eb po dal jasht\u00eb fush\u00ebs ku ndihem mjaftuesh\u00ebm i lexuar dhe po i futem nj\u00eb teme q\u00eb i p\u00ebrket dikujt tjet\u00ebr. Por shpesh hedhja n\u00eb sprova dhe fusha t\u00eb panjohura ka k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e vet. Sidomos kur edhe profesionist\u00ebt e gjuh\u00ebsis\u00eb rreken p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb hamend\u00ebsim t\u00eb pranuesh\u00ebm. Duksh\u00ebm deri m\u00eb sot pa sukses.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb Covid-it, pata rastin t\u00eb jem pjes\u00eb e nj\u00eb delegacioni t\u00eb UNESCO-s n\u00eb Algjeri. Pasi mbaruam pun\u00eb, ndaluam fare rast\u00ebsisht\u00a0 n\u00eb Tunizi &#8211; nj\u00eb ndales\u00eb e paplanifikuar, por q\u00eb shpejt u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr der\u00eb kurioziteti. N\u00eb Algjeri, gjat\u00eb q\u00ebndrimit ton\u00eb, kisha pyetur shpesh p\u00ebr arnaut\u00ebt e Magrebit, p\u00ebr gjurm\u00ebt q\u00eb mund t\u00eb kishin l\u00ebn\u00eb aty shqiptar\u00ebt e shp\u00ebrngulur dikur. Kjo k\u00ebrsh\u00ebri m\u00eb shoq\u00ebroi edhe n\u00eb Tunizi, ndaj nuk hezitova t\u00eb pyes edhe shoq\u00ebruesit tan\u00eb vendas. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">A do t\u00eb kishte ndonj\u00eb kujtim, ndonj\u00eb em\u00ebr, ndonj\u00eb histori q\u00eb lidhej me ta? Gjurm\u00eb t\u00eb dukshme, si ato n\u00eb Algjeri, nuk v\u00ebreheshin, por &#8211; si\u00e7 m\u00eb shpjeguan &#8211; n\u00eb varrezat otomane t\u00eb Jallazit kishte shum\u00eb emra arnaut\u00ebsh. K\u00ebta t\u00eb fundit pjes\u00eb e ushtar\u00ebve otoman\u00eb q\u00eb kishin\u00a0 vendosur t\u00eb q\u00ebndronin n\u00eb at\u00eb q\u00eb m\u00eb von\u00eb do t\u00eb quhej Tunizia moderne.\u00a0 M\u00eb fol\u00ebn dhe p\u00ebr nj\u00eb piktor shum\u00eb t\u00eb njohur tunizian Jaup Arnauti, i cili me shum\u00eb gjas\u00eb duhej t\u00eb ishte me prejardhje shqiptare.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Edhe pse q\u00ebndrimi ishte shum\u00eb i shkurt\u00ebr, nga Tunizia nuk mund t\u00eb largohesh pa par\u00eb koleksionin e artit t\u00eb mozaik\u00ebve romak\u00eb. Gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb Perandoris\u00eb Romake, Afrika e Veriut ka prodhuar jo vet\u00ebm numrin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb veprave t\u00eb artit t\u00eb mozaik\u00ebve, por edhe cil\u00ebsisht m\u00eb lart se ato n\u00eb pjes\u00ebn per\u00ebndimore t\u00eb perandoris\u00eb. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb Muzeumin Arkeologjik t\u00eb Sousse dhe n\u00eb ish-Pallatin e Bejlerbeut\u00a0 t\u00eb Tunizit jan\u00eb t\u00eb mbledhur pjesa m\u00eb e madhe e k\u00ebtyre mozaik\u00ebve. Me interesanti p\u00ebr mua ishte\u00a0 padyshim Mozaiku i Virgjilit.\u00a0 Nj\u00eb vep\u00ebr e rrall\u00eb kjo ku poeti i par\u00eb latin Virgjili, i cili lart\u00ebsoi n\u00eb pavdek\u00ebsi historin\u00eb e Butrintit Trojan, \u00ebsht\u00eb ulur me vepr\u00ebn e tij n\u00eb dor\u00eb. N\u00eb krah ka Klean, Muzen e Historis\u00eb dhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr Melpomenin, Muzen e Tragjedis\u00eb.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_747364\" style=\"width: 1034px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-747364\" class=\"size-full wp-image-747364\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1-1.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"768\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1-1.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1-1-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><p id=\"caption-attachment-747364\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #0000ff;\"><em>Poeti romak Virgjili<\/em><\/span><\/p><\/div>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrve\u00e7 Mozaikut t\u00eb Virgjilit, di\u00e7ka q\u00eb m\u00eb t\u00ebrhoqi v\u00ebmendjen n\u00eb sall\u00ebn e madhe t\u00eb Sousses ishte nj\u00eb tjet\u00ebr mozaik, modest p\u00ebr nga pamja. Sipas ciceronit ton\u00eb, ky mozaik ishte zbuluar rast\u00ebsisht n\u00eb rr\u00ebnojat e nj\u00eb vile romake n\u00eb fshatin e sot\u00ebm Bilbane. Mozaiku kishte n\u00eb mes nj\u00eb figur\u00eb FALLIKE (organi mashkullor) dhe dy simbole t\u00eb organit fem\u00ebror me nj\u00eb mbishkrim latin \u201cO CHARI\u201d.\u00a0 <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb figur\u00eb kund\u00ebr syrit t\u00eb keq &#8211; na shpjegoi shoq\u00ebruesi, nj\u00eb arkeolog vendas. Mir\u00ebpo, pasi na e lexoi dy-tre her\u00eb, un\u00eb fillova t\u00eb kruaja kok\u00ebn, duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb kuptoja m\u00eb mir\u00eb. M\u00ebnyra se si e shqiptonte ai, t\u00eb jepte p\u00ebrshtypjen sikur ciceroni yn\u00eb po fliste shqip (sh\u00ebn. yn\u00eb: CH n\u00eb latinisht shqiptohet K). O K\u2026, O\u00a0 K\u2026\u00a0\u00a0 vazhdonte ciceroni &#8211; \u00ebsht\u00eb gjithashtu edhe nj\u00eb shprehje afrodiziake.\u00a0 Vjen nga Charizma\u00a0 dhe n\u00ebnkupton\u00a0 nj\u00eb \u201cdhurat\u00eb nga Zoti\u201d.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-747365\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/chri.jpg\" alt=\"\" width=\"1429\" height=\"1413\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/chri.jpg 1429w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/chri-300x297.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/chri-1024x1013.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/chri-768x759.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/chri-80x80.jpg 80w\" sizes=\"auto, (max-width: 1429px) 100vw, 1429px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Q\u00eb simboli n\u00eb mozaik ishte nj\u00eb dhurat\u00eb nga Zoti, k\u00ebt\u00eb nuk mund ta kund\u00ebrshtonte njeri. Por, shpjegimi i mbishkrimit me karizm\u00ebn sikur nuk ma mbushi mendjen. Prita sa t\u00eb largohej pak m\u00eb tutje pjesa fem\u00ebrore e grupit ton\u00eb t\u00eb vog\u00ebl dhe fillova t\u2019 i shpjegoj ciceronit se \u00e7far\u00eb kuptimi merrte ky mbishkrim n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. &#8211; Shtangu. &#8211; B\u00ebn shum\u00eb sens, &#8211; m\u00eb tha i \u00e7uditur. &#8211; Si ka mund\u00ebsi? &#8211; Nuk e di, &#8211; i them, nd\u00ebrsa v\u00ebshtroja mozaikun modest t\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb nj\u00eb cep t\u00eb sall\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00a0\u201cO CHARI\u201d, \u201cO CHARI\u201d, kujt vall\u00eb i \u00ebsht\u00eb dedikuar ky mbishkrim latin nga ana e porosit\u00ebsit t\u00eb k\u00ebtij mozaiku?! Mos ndoshta ndonj\u00eb zonj\u00eb romane n\u00eb muzgun e jet\u00ebs kujtonte rinin\u00eb e saj me k\u00ebt\u00eb simbol \u201cdhurat\u00eb e Zotit\u201d?! Gjithsesi, \u00e7far\u00ebdo arsye t\u00eb kishte pasur hartimi i k\u00ebsaj vepre, mbetet shum\u00eb interesant fakti q\u00eb mbishkrimi\u00a0 \u201cO CHARI\u201d\u00a0 i dedikohej qart\u00ebsisht figur\u00ebs fallike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Duke u p\u00ebrpjekur t\u2019i jap nj\u00eb kuptim t\u00eb sakt\u00eb origjin\u00ebs s\u00eb fjal\u00ebs, m\u00eb lind\u00ebn shum\u00eb pik\u00ebpyetje. Por a ishte kjo fjal\u00eb me origjine latine apo ilire?\u00a0 Kurioz, fillova t\u2019u shkruaj disa miqve t\u00eb mi nga fusha e letrave, me shpres\u00eb se etimologjia kishte dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb shpjegim p\u00ebr prejardhjen e em\u00ebrtimit t\u00eb organit m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr shqiptar\u00ebt. Por mbeta thell\u00ebsisht i zhg\u00ebnjyer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dy nga gjuh\u00ebtar\u00ebt tan\u00eb t\u00eb njohur m\u00eb shkruanin se n\u00eb dijenin\u00eb e tyre emri i organit ton\u00eb mashkullor K\u2026ishte me origjin\u00eb cigane. Cigane?\u00a0 Si ka mund\u00ebsi? &#8211;\u00a0 pyeta. &#8211; Po si ka mund\u00ebsi q\u00eb at\u00eb p\u00ebr t\u00eb cilin jemi mburrur prej shekujsh ta paskemi marr\u00eb nga cigan\u00ebt? Me k\u00ebto dyshime vazhdova t\u2019u shkruaj t\u00eb tjer\u00eb personazheve t\u00eb letrave.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Fjalori yn\u00eb e p\u00ebrshkruan k\u00ebt\u00eb fjal\u00eb me prejardhje cigane, m\u00eb shkruante p\u00ebrs\u00ebri nj\u00eb tjet\u00ebr specialist i fush\u00ebs. \u201cPo \u00c7abej e ka p\u00ebrcaktuar k\u00ebt\u00eb fjal\u00eb me origjin\u00eb cigane. N\u00ebse do ishte n\u00eb latinisht fjala CHARI do te kishte kuptimin \u2018njer\u00ebz t\u00eb dashur\u2019. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb form\u00eb e em\u00ebrores shum\u00ebs\u201d.\u00a0 Pra fjala nuk \u00ebsht\u00eb latine? &#8211;\u00a0 pyeta. &#8211; Jo, &#8211; m\u00eb erdhi p\u00ebrgjigjia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Me k\u00ebt\u00eb p\u00ebrgjigjje iu drejtova nj\u00eb gjuh\u00ebtari tjet\u00ebr shum\u00eb t\u00eb njohur, duke i p\u00ebrcjell\u00eb dhe imazhin e mozaikut n\u00eb Tunizi bashk\u00eb me habin\u00eb time mbi origjin\u00ebn e krenaris\u00eb mashkullore shqiptare.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;Kjo fjal\u00eb sot del si em\u00ebr mashkullor, po ka qen\u00eb asnjan\u00ebs, si\u00e7 del nga shprehjet kar\u00ebt e cimbidhit, na rrofsh kar\u00ebt, vari kar\u00ebt q\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb Jug e n\u00eb Veri. Te Budi del me \u00eb n\u00eb fund kar\u00ebt\u00eb. E kan\u00eb edhe arb\u00ebresh\u00ebt e Greqis\u00eb e t\u00eb Italis\u00eb, q\u00eb kan\u00eb ikur para shfaqjes s\u00eb jevgjit\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri e Ballkan. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pra, \u00ebsht\u00eb fjal\u00eb e marr\u00eb prej tyre (arberesh\u00ebve sh\u00ebn. yn\u00eb). Emrat asnjan\u00ebs jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb shqip dhe kjo t\u00eb b\u00ebn t\u00eb besosh fort se \u00ebsht\u00eb fjal\u00eb e shqipes, q\u00eb n\u00eb fillim ka pasur at\u00eb trajt\u00eb q\u00eb del te Buzuku. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb mbishkrimin \u201cO cha ri\u201d un\u00eb dyshoj t\u00eb jet\u00eb ilirisht,\u201d mu p\u00ebrgjigj ai.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrgjigjja e dh\u00ebn\u00eb nuk m\u00eb befasoi pasi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb mjegullt kisha nj\u00eb lloj shprese se Mozaiku i Tunizis\u00eb mund t\u00eb ishte shkruar nga ndonj\u00eb ilir i humbur shkretetirave t\u00eb Afrik\u00ebs.\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Auron Tare E di q\u00eb po dal jasht\u00eb fush\u00ebs ku ndihem mjaftuesh\u00ebm i lexuar dhe po i futem nj\u00eb teme q\u00eb i p\u00ebrket dikujt tjet\u00ebr. Por shpesh hedhja n\u00eb sprova dhe fusha t\u00eb panjohura ka k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e vet. Sidomos kur edhe profesionist\u00ebt e gjuh\u00ebsis\u00eb rreken p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb hamend\u00ebsim t\u00eb pranuesh\u00ebm. Duksh\u00ebm deri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":635566,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-747363","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-editorial"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/747363","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=747363"}],"version-history":[{"count":99999,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/747363\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":747368,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/747363\/revisions\/747368"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/635566"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=747363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=747363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=747363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}