{"id":747097,"date":"2025-06-17T13:20:48","date_gmt":"2025-06-17T11:20:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=747097"},"modified":"2025-06-17T13:20:48","modified_gmt":"2025-06-17T11:20:48","slug":"struktura-1-kilometer-e-epokes-se-gurit-nen-detin-baltik-habit-arkeologet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2025\/06\/17\/struktura-1-kilometer-e-epokes-se-gurit-nen-detin-baltik-habit-arkeologet\/","title":{"rendered":"Struktura 1 kilomet\u00ebr e epok\u00ebs s\u00eb gurit n\u00ebn Detin Baltik habit arkeolog\u00ebt","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-747098\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/megastructure-l-1.jpg\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"849\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/megastructure-l-1.jpg 1200w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/megastructure-l-1-300x212.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/megastructure-l-1-1024x724.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/megastructure-l-1-768x543.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Strukturat e m\u00ebdha nga Epoka e Gurit n\u00eb Evrop\u00eb jan\u00eb tep\u00ebr t\u00eb rralla. Shum\u00eb koh\u00eb para bujq\u00ebsis\u00eb, qyteteve apo mbret\u00ebrve autoritar\u00eb, l\u00ebvizja e gur\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj dhe organizimi i forcave t\u00eb m\u00ebdha pun\u00ebtore ishte pothuajse e pamundur. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pavar\u00ebsisht gjith\u00e7kaje, kjo ishte shum\u00eb koh\u00eb para veglave metalike, rrotave apo gjuh\u00ebs s\u00eb shkruar. Megjithat\u00eb, p\u00ebrgjat\u00eb bregdetit t\u00eb Detit Baltik n\u00eb Evrop\u00ebn Veriore, nj\u00eb zbulim arkeologjik sugjeron se njer\u00ebzit prehistorik\u00eb ishin shpik\u00ebs n\u00eb kap\u00ebrcimin e kufijve t\u00eb asaj q\u00eb ishte e mundur, shkruan <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.iflscience.com\/a-1-kilometer-long-stone-age-megastructure-under-the-baltic-sea-is-being-investigated-by-archaeologists-79590\">IFL<\/a>.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pak pran\u00eb brigjeve t\u00eb Gjirit t\u00eb Mecklenburgut n\u00eb Gjermani, studiuesit zbuluan rr\u00ebnojat e zhytura t\u00eb nj\u00eb muri q\u00eb \u00ebsht\u00eb pothuajse 1 kilomet\u00ebr i gjat\u00eb, i nd\u00ebrtuar nga 1,673 gur\u00eb individual\u00eb q\u00eb kishin m\u00eb pak se 1 met\u00ebr n\u00eb lart\u00ebsi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00cbsht\u00eb vler\u00ebsuar se struktura, e njohur si Muri Blinker, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar rreth 11,000 vjet m\u00eb par\u00eb, p\u00ebrpara se uj\u00ebrat e kripura t\u00eb Detit Baltik t\u00eb p\u00ebrmbytnin k\u00ebt\u00eb zon\u00eb. Arkeolog\u00ebt besojn\u00eb se shpjegimi m\u00eb i besuesh\u00ebm \u00ebsht\u00eb se \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar nga gjuetar\u00ebt si nj\u00eb mjet p\u00ebr t\u00eb kapur drer\u00ebt dhe kafsh\u00ebt e tjera ungulate nd\u00ebrsa ato migronin n\u00ebp\u00ebr rajon.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, e gjith\u00eb popullsia n\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn veriore ishte ndoshta n\u00ebn 5,000 njer\u00ebz. Nj\u00eb nga burimet e tyre kryesore t\u00eb ushqimit ishin kopet\u00eb e drer\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt migronin sezonalisht n\u00ebp\u00ebr peizazhin post-akullnajor me bim\u00ebsi t\u00eb rrall\u00eb&#8221;<\/em>, tha Marcel Bradtm\u00f6ller, arkeolog nga Universiteti i Rostockut n\u00eb Gjermani, n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb vitin e kaluar pasi zbuloi vendin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Muri ndoshta \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr t\u00eb drejtuar drer\u00ebt n\u00eb nj\u00eb gryk\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb midis bregut t\u00eb liqenit ngjitur dhe murit, ose edhe n\u00eb liqen, ku gjuetar\u00ebt e Epok\u00ebs s\u00eb Gurit mund t&#8217;i vrisnin m\u00eb leht\u00eb me arm\u00ebt e tyre&#8221;<\/em>, shtoi ai.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo \u00ebsht\u00eb teoria, t\u00eb pakt\u00ebn. Nj\u00eb projekt i p\u00ebrbashk\u00ebt k\u00ebrkimor nd\u00ebrdisiplinor i quajtur SEASCAPE, i udh\u00ebhequr nga Instituti Leibniz p\u00ebr K\u00ebrkime n\u00eb Detin Baltik Warnem\u00fcnde (IOW), ka njoftuar s\u00eb fundmi se po planifikojn\u00eb t\u00eb hetojn\u00eb struktur\u00ebn e zhytur me pun\u00eb t\u00eb m\u00ebtejshme arkeologjike. Q\u00ebllimi i tyre \u00ebsht\u00eb t\u00eb konfirmojn\u00eb m\u00eb n\u00eb fund se si, kur dhe pse struktura u nd\u00ebrtua nga njer\u00ebzit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Struktura t\u00eb ngjashme arkeologjike jan\u00eb gjetur edhe n\u00eb vende t\u00eb tjera t\u00eb bot\u00ebs, shumica e t\u00eb cilave jan\u00eb p\u00ebrcaktuar si struktura gjuetie. Peizazhet e shkret\u00ebtir\u00ebs s\u00eb Azis\u00eb Per\u00ebndimore, si dhe pjes\u00eb t\u00eb Afrik\u00ebs s\u00eb Veriut, jan\u00eb t\u00eb mbushura me struktura t\u00eb ngjashme q\u00eb p\u00ebrdoreshin p\u00ebr t\u00eb kullotur dhe kapur gazela dhe dhi t\u00eb egra. Ekziston madje nj\u00eb shembull 9,000-vje\u00e7ar i nj\u00eb strukture bllokuese n\u00eb fund t\u00eb Liqenit Huron, nj\u00eb nga pes\u00eb Liqenet e M\u00ebdha t\u00eb Amerik\u00ebs s\u00eb Veriut.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Zbulime t\u00eb tilla sfidojn\u00eb iden\u00eb se njer\u00ebzit prehistorik\u00eb ishin t\u00eb \u00e7organizuar dhe t\u00eb pam\u00ebshirsh\u00ebm. Me pak mjete dhe nj\u00eb popullsi shum\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, ata ishin n\u00eb gjendje t\u00eb nd\u00ebrtonin struktura \u00eb nd\u00ebrlikuara q\u00eb k\u00ebrkonin nj\u00eb sasi t\u00eb madhe mendimi dhe planifikimi.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Strukturat e m\u00ebdha nga Epoka e Gurit n\u00eb Evrop\u00eb jan\u00eb tep\u00ebr t\u00eb rralla. Shum\u00eb koh\u00eb para bujq\u00ebsis\u00eb, qyteteve apo mbret\u00ebrve autoritar\u00eb, l\u00ebvizja e gur\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj dhe organizimi i forcave t\u00eb m\u00ebdha pun\u00ebtore ishte pothuajse e pamundur. Pavar\u00ebsisht gjith\u00e7kaje, kjo ishte shum\u00eb koh\u00eb para veglave metalike, rrotave apo gjuh\u00ebs s\u00eb shkruar. Megjithat\u00eb, p\u00ebrgjat\u00eb bregdetit t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":747098,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-747097","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fast-foodi"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/747097","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=747097"}],"version-history":[{"count":99999,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/747097\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":747099,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/747097\/revisions\/747099"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/747098"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=747097"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=747097"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=747097"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}