{"id":735345,"date":"2025-04-12T21:50:05","date_gmt":"2025-04-12T19:50:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=735345"},"modified":"2025-04-12T21:50:05","modified_gmt":"2025-04-12T19:50:05","slug":"studimi-zhvillon-nje-test-gjaku-qe-zbulon-parkinsonin-para-simptomave","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2025\/04\/12\/studimi-zhvillon-nje-test-gjaku-qe-zbulon-parkinsonin-para-simptomave\/","title":{"rendered":"Studimi zhvillon nj\u00eb test gjaku q\u00eb zbulon Parkinsonin para simptomave","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/grupi-i-gjakut.jpg\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Studiuesit kan\u00eb zhvilluar nj\u00eb test gjaku t\u00eb thjesht\u00eb dhe \u201cme kosto t\u00eb ul\u00ebt\u201d q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb zbuloj\u00eb s\u00ebmundjen e Parkinsonit shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebrpara se t\u00eb shfaqen simptomat, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb fundit t\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb nga <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/society\/2025\/apr\/12\/blood-test-could-detect-parkinsons-disease-before-symptoms-emerge\">The Guardian<\/a><\/span>. Rreth 153,000 persona jetojn\u00eb me Parkinson n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, dhe shkenc\u00ebtar\u00ebt q\u00eb kryen k\u00ebrkimin than\u00eb se ky test mund t\u00eb \u201crevolucionarizoj\u00eb\u201d diagnostikimin e hersh\u00ebm t\u00eb s\u00ebmundjes, \u201cduke hapur rrug\u00ebn p\u00ebr nd\u00ebrhyrje n\u00eb koh\u00eb dhe p\u00ebrmir\u00ebsim t\u00eb rezultateve p\u00ebr pacient\u00ebt\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Parkinsoni \u00ebsht\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundje neurologjike progresive, ku qelizat nervore n\u00eb tru humbasin gradualisht, \u00e7ka \u00e7on n\u00eb nj\u00eb reduktim t\u00eb dopamin\u00ebs \u2013 nj\u00eb substanc\u00eb kimike q\u00eb luan rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb kontrollin e l\u00ebvizjes.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ky test i ri, q\u00eb sipas gazet\u00ebs <em>The Times<\/em> kushton 80 \u00a3, analizon fragmente t\u00eb vogla t\u00eb materialit gjenetik t\u00eb njohura si fragmente t\u00eb transfer RNA-s\u00eb (tRFs) n\u00eb gjak, duke u p\u00ebrqendruar n\u00eb nj\u00eb sekuenc\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur RNA-je q\u00eb grumbullohet te pacient\u00ebt me Parkinson. Ai gjithashtu shqyrton nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb paralelshme t\u00eb RNA-s\u00eb mitokondriale, e cila p\u00ebrkeq\u00ebsohet me p\u00ebrparimin e s\u00ebmundjes. Mitokondrit\u00eb ndodhen brenda qelizave dhe gjenerojn\u00eb energji.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Duke matur raportin mes k\u00ebtyre biomarker\u00ebve, studiuesit than\u00eb se testi \u201cofron nj\u00eb mjet diagnostikues jasht\u00ebzakonisht t\u00eb sakt\u00eb, jo invaziv, t\u00eb shpejt\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrballuesh\u00ebm, duke ofruar shpres\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrhyrje t\u00eb hershme dhe trajtime q\u00eb mund t\u00eb ndryshojn\u00eb rrjedh\u00ebn e s\u00ebmundjes\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb ku vlera 1 tregon nj\u00eb test t\u00eb p\u00ebrsosur dhe 0.5 do t\u00eb thot\u00eb se testi nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb i mir\u00eb se hedhja e monedh\u00ebs, testi mori nj\u00eb vler\u00ebsim prej 0.86, raportoi <em>The Times<\/em>. Nd\u00ebrkoh\u00eb, testet klinike m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb p\u00ebrdorura aktualisht p\u00ebr pacient\u00ebt me shenja t\u00eb hershme t\u00eb s\u00ebmundjes kan\u00eb nj\u00eb rezultat prej 0.73, sipas studimit t\u00eb botuar n\u00eb revist\u00ebn <em>Nature Aging<\/em>.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Testi p\u00ebrdor t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn teknologji PCR q\u00eb u p\u00ebrdor gjer\u00ebsisht gjat\u00eb pandemis\u00eb p\u00ebr t\u00eb konfirmuar rastet me Covid. Ai funksionon duke amplifikuar materialin gjenetik q\u00eb synohet, duke e b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundur zbulimin e tij.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cKjo zbulim p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb p\u00ebrparim t\u00eb madh n\u00eb kuptimin ton\u00eb p\u00ebr s\u00ebmundjen e Parkinsonit dhe ofron nj\u00eb test t\u00eb thjesht\u00eb gjaku, minimalisht invaziv, si nj\u00eb mjet p\u00ebr diagnostikim t\u00eb hersh\u00ebm,\u201d tha Prof. Hermona Soreq nga Universiteti Hebraik i Jeruzalemit, e cila mbik\u00ebqyri studimin. \u201cDuke u fokusuar te tRF-t\u00eb, kemi hapur nj\u00eb dritare t\u00eb re n\u00eb ndryshimet molekulare q\u00eb ndodhin n\u00eb fazat m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb s\u00ebmundjes.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Prof. David Dexter, drejtor i k\u00ebrkimeve n\u00eb Parkinson\u2019s UK, tha: \u201cKy k\u00ebrkim p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim t\u00eb ri n\u00eb k\u00ebrkimin p\u00ebr nj\u00eb biomarker biologjik t\u00eb Parkinsonit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, markeri mund t\u00eb identifikohet dhe matet n\u00eb gjak, \u00e7ka e b\u00ebn at\u00eb t\u00ebrheq\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb test diagnostikues miq\u00ebsor p\u00ebr pacient\u00ebt n\u00eb t\u00eb ardhmen.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cNevojitet m\u00eb shum\u00eb pun\u00eb p\u00ebr t\u00eb vazhduar testimin dhe validimin e k\u00ebtij testi t\u00eb mundsh\u00ebm, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr t\u00eb kuptuar se si mund t\u00eb dalloj\u00eb mes s\u00ebmundjeve t\u00eb tjera q\u00eb kan\u00eb shenja t\u00eb ngjashme me ato t\u00eb Parkinsonit n\u00eb fazat e hershme.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Studimi u udh\u00ebhoq nga studenti i doktoratur\u00ebs Nimrod Madrer n\u00ebn mbik\u00ebqyrjen e profesoresh\u00ebs Soreq n\u00eb Qendr\u00ebn Edmond dhe Lily Safra p\u00ebr Shkencat e Trurit dhe Institutin Alexander Silberman p\u00ebr Shkencat e Jet\u00ebs n\u00eb Universitetin Hebraik, n\u00eb bashk\u00ebpunim me Dr. Iddo Paldor nga Qendra Mjek\u00ebsore Shaare Zedek, dhe Dr. Eyal Soreq nga Universiteti i Surrey dhe Imperial College London.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Studiuesit kan\u00eb zhvilluar nj\u00eb test gjaku t\u00eb thjesht\u00eb dhe \u201cme kosto t\u00eb ul\u00ebt\u201d q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb zbuloj\u00eb s\u00ebmundjen e Parkinsonit shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebrpara se t\u00eb shfaqen simptomat, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb fundit t\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb nga The Guardian. Rreth 153,000 persona jetojn\u00eb me Parkinson n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, dhe shkenc\u00ebtar\u00ebt q\u00eb kryen k\u00ebrkimin than\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":32,"featured_media":414070,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-735345","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fast-foodi"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/735345","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=735345"}],"version-history":[{"count":99999,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/735345\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":735346,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/735345\/revisions\/735346"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/414070"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=735345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=735345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=735345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}