{"id":717800,"date":"2025-01-05T20:30:06","date_gmt":"2025-01-05T19:30:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=717800"},"modified":"2025-01-05T21:06:20","modified_gmt":"2025-01-05T20:06:20","slug":"si-arriten-te-depertojne-hakerat-kineze-ne-rrjetet-kritike-te-infrastruktures-ne-shba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2025\/01\/05\/si-arriten-te-depertojne-hakerat-kineze-ne-rrjetet-kritike-te-infrastruktures-ne-shba\/","title":{"rendered":"Si arrit\u00ebn t\u00eb dep\u00ebrtojn\u00eb hakerat kinez\u00eb n\u00eb rrjetet kritike t\u00eb infrastruktur\u00ebs n\u00eb SHBA","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-717808\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/0un17f6g_chinese-hackers-generic-china-hacking-generic-istock_625x300_23_November_24.jpg\" alt=\"\" width=\"773\" height=\"435\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/0un17f6g_chinese-hackers-generic-china-hacking-generic-istock_625x300_23_November_24.jpg 773w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/0un17f6g_chinese-hackers-generic-china-hacking-generic-istock_625x300_23_November_24-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/0un17f6g_chinese-hackers-generic-china-hacking-generic-istock_625x300_23_November_24-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 773px) 100vw, 773px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mesazhi i k\u00ebshilltarit p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb Presidentit Biden ishte befasues.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Haker\u00ebt kinez\u00eb kishin fituar aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbyllur dhjet\u00ebra porte, rrjete energjetike dhe objektiva t\u00eb tjera t\u00eb infrastruktur\u00ebs amerikane, aty ku d\u00ebshironin, \u200b\u200bu tha Jake Sullivan drejtuesve t\u00eb telekomunikacionit dhe teknologjis\u00eb n\u00eb nj\u00eb takim sekret n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb n\u00eb vjesht\u00ebn e vitit 2023, sipas njer\u00ebzve t\u00eb njohur me takimin. Sulmi mund t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnonte jet\u00ebt e amerikan\u00ebve dhe qeveria kishte nevoj\u00eb p\u00ebr ndihm\u00ebn e kompanive p\u00ebr t\u00eb goditur hakerat.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ajo q\u00eb askush n\u00eb konferenc\u00eb nuk e dinte, p\u00ebrfshir\u00eb Sullivan ishte se haker\u00ebt e Kin\u00ebs tashm\u00eb po punonin thell\u00eb brenda rrjeteve t\u00eb telekomit t\u00eb SHBA-s\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dy operacionet e m\u00ebdha t\u00eb haker\u00ebve kan\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar m\u00ebnyr\u00ebn e t\u00eb kuptuarit t\u00eb Per\u00ebndimit mbi at\u00eb q\u00eb d\u00ebshiron Pekini, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb kan\u00eb zbuluar nivelin mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebs t\u00eb aft\u00ebsive dhe fsheht\u00ebsin\u00eb e ushtar\u00ebve me tastier\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dikur mendohej se hakerat e Kin\u00ebs ishin t\u00eb interesuar kryesisht p\u00ebr sekretet e biznesit dhe grupe t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave private t\u00eb konsumator\u00ebve. Por hakerimet e fundit e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb qart\u00eb se ata tani jan\u00eb ushtar\u00eb n\u00eb vij\u00ebn e par\u00eb t\u00eb luft\u00ebs s\u00eb mundshme gjeopolitike midis SHBA-s\u00eb dhe Kin\u00ebs, n\u00eb t\u00eb cilin mjetet e luft\u00ebs kibernetike pritet t\u00eb jen\u00eb arm\u00eb t\u00eb fuqishme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Rrjetet kompjuterike t\u00eb SHBA-s\u00eb jan\u00eb nj\u00eb &#8220;fush\u00eb beteje ky\u00e7e n\u00eb \u00e7do p\u00ebrplasje t\u00eb ardhshme&#8221; me Kin\u00ebn, tha Brandon Wales, nj\u00eb ish-zyrtar i lart\u00eb i siguris\u00eb kibernetike t\u00eb SHBA n\u00eb Departamentin e Siguris\u00eb Komb\u00ebtare, i cili gjurmoi nga af\u00ebr operacionet e hakerimit t\u00eb Kin\u00ebs kund\u00ebr infrastruktur\u00ebs amerikane. Ai tha se paravendosja dhe mbledhja e inteligjenc\u00ebs nga haker\u00ebt &#8220;jan\u00eb t\u00eb dizajnuara p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb ata t\u00eb mbizot\u00ebrojn\u00eb duke e penguar SHBA-n\u00eb nga projektimi i fuqis\u00eb dhe nxitja e kaosit n\u00eb sht\u00ebpi&#8221;.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrsa Kina k\u00ebrc\u00ebnon gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb Tajvanin, duke punuar drejt asaj q\u00eb zyrtar\u00ebt e inteligjenc\u00ebs per\u00ebndimore e shohin si nj\u00eb objektiv p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb gati p\u00ebr ta pushtuar deri n\u00eb vitin 2027, SHBA-t\u00eb mund t\u00eb t\u00ebrhiqen n\u00eb p\u00ebrplasje si mb\u00ebshtet\u00ebsi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i ishullit. F\u00ebrkime t\u00eb tjera midis Uashingtonit dhe Pekinit jan\u00eb shtuar vitet e fundit, me presidentin e zgjedhur Donald Trump q\u00eb k\u00ebrc\u00ebnoi nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb mpreht\u00eb tregtare dhe Kin\u00ebn q\u00eb ka nd\u00ebrtuar nj\u00eb aleanc\u00eb m\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb me Rusin\u00eb. Zyrtar\u00ebt e lart\u00eb amerikan\u00eb n\u00eb t\u00eb dyja pal\u00ebt kan\u00eb paralajm\u00ebruar se Kina \u00ebsht\u00eb rreziku m\u00eb i madh p\u00ebr sigurin\u00eb amerikane.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb sulmet ndaj infrastruktur\u00ebs, t\u00eb cilat filluan n\u00eb vitin 2019 dhe po ndodhin ende, hakerat e lidhur me ushtrin\u00eb e Kin\u00ebs u fut\u00ebn n\u00eb fusha q\u00eb spiun\u00ebt zakonisht i anashkalojn\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrmarrje uji n\u00eb Ha\u00ebaii, nj\u00eb port n\u00eb Hjuston dhe nj\u00eb object p\u00ebr p\u00ebrpunimin e naft\u00ebs dhe gazit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Hetuesit, si n\u00eb Byron\u00eb Federale t\u00eb Hetimeve ashtu edhe n\u00eb sektorin privat, gjet\u00ebn se haker\u00ebt fshiheshin, ndonj\u00ebher\u00eb p\u00ebr vite me radh\u00eb, duke testuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb periodike qasjen. N\u00eb nj\u00eb aeroport rajonal, hetuesit zbuluan se haker\u00ebt kishin qasje t\u00eb sigurt dhe m\u00eb pas ktheheshin \u00e7do gjasht\u00eb muaj p\u00ebr t&#8217;u siguruar q\u00eb ata ende mund t\u00eb hynin. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Haker\u00ebt kaluan t\u00eb pakt\u00ebn n\u00ebnt\u00eb muaj n\u00eb rrjetin e nj\u00eb sistemi t\u00eb trajtimit t\u00eb ujit, duke l\u00ebvizur n\u00eb nj\u00eb server ngjitur n\u00eb n\u00eb studion e funksionimit t\u00eb uzin\u00ebs. N\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrmarrje n\u00eb Los Anxhelos, haker\u00ebt k\u00ebrkuan material rreth m\u00ebnyr\u00ebs sesi autoritetet do reagonin n\u00eb rast emergjence ose krize. Vendndodhja e sakt\u00eb dhe holl\u00ebsit\u00eb e tjera t\u00eb viktimave t\u00eb infrastruktur\u00ebs jan\u00eb sekrete t\u00eb ruajtura rrept\u00ebsisht dhe nuk mund t\u00eb p\u00ebrcaktohen plot\u00ebsisht.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb t\u00eb siguris\u00eb than\u00eb se besojn\u00eb se nd\u00ebrhyrjet n\u00eb infrastruktur\u00eb &#8211; t\u00eb kryera nga nj\u00eb grup i quajtur Volt Typhoon &#8211; kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb pakt\u00ebn pjes\u00ebrisht prishjen e linjave t\u00eb furnizimit ushtarak t\u00eb Paq\u00ebsorit dhe t\u00eb pengojn\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e Amerik\u00ebs p\u00ebr t&#8217;iu p\u00ebrgjigjur nj\u00eb p\u00ebrplasjeje t\u00eb ardhshme me Kin\u00ebn, duke p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb pushtim t\u00eb mundsh\u00ebm t\u00eb Tajvanit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb sulmet e ve\u00e7anta ndaj telekomit, t\u00eb cilat filluan n\u00eb mesin e vitit 2023 ose m\u00eb her\u00ebt dhe u raportuan p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nga The Wall Street Journal n\u00eb shtator, nj\u00eb grup hakerash \u2013 i njohur si Salt Typhoon &#8211; i lidhur me inteligjenc\u00ebn kineze, u fut n\u00eb rrjetet wifi t\u00eb SHBA-s\u00eb si dhe n\u00eb sistemet e p\u00ebrdorura p\u00ebr mbik\u00ebqyrjet e caktuar nga gjykata.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ata ishin n\u00eb gjendje t\u00eb hynin n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e mbi nj\u00eb milion p\u00ebrdoruesve dhe mor\u00ebn audio nga zyrtar\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb qeveris\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb disa telefonata me Trump, n\u00eb linjat telefonike t\u00eb njer\u00ebzve telefonat e t\u00eb cil\u00ebve ai p\u00ebrdorte. Ata gjithashtu synonin njer\u00ebzit e p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb fushat\u00ebn presidenciale t\u00eb z\u00ebvend\u00ebs Presidentes Kamala Harris.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ata ishin gjithashtu n\u00eb gjendje t\u00eb hiqnin nga Verizon dhe AT&amp;T nj\u00eb list\u00eb t\u00eb individ\u00ebve q\u00eb qeveria amerikane po v\u00ebzhgonte muajt e fundit me urdh\u00ebr t\u00eb gjykat\u00ebs, e cila p\u00ebrfshinte agjent\u00eb t\u00eb dyshuar kinez\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-717802\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/9f67fb6ab49b35a38621ef9c53c766b9801d99b3.png\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"852\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/9f67fb6ab49b35a38621ef9c53c766b9801d99b3.png 1280w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/9f67fb6ab49b35a38621ef9c53c766b9801d99b3-300x200.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/9f67fb6ab49b35a38621ef9c53c766b9801d99b3-1024x682.png 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/9f67fb6ab49b35a38621ef9c53c766b9801d99b3-768x511.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrhyr\u00ebsit p\u00ebrdor\u00ebn defekte t\u00eb njohura t\u00eb softuerit p\u00ebr t\u00eb cilat ishin paralajm\u00ebruar publikisht, por nuk ishin korrigjuar. Hetuesit than\u00eb se ata ende po hetonin q\u00ebllimin e plot\u00eb t\u00eb sulmit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ligjv\u00ebn\u00ebsit dhe zyrtar\u00ebt e dh\u00ebn\u00eb n\u00eb njoftime t\u00eb klasifikuara jav\u00ebt e fundit i than\u00eb Wall Street Journal se ishin t\u00eb tronditur nga thell\u00ebsia e nd\u00ebrhyrjeve dhe se sa e v\u00ebshtir\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb p\u00ebr t&#8217;u frnuar hakerimet, dhe disa drejtues t\u00eb kompanive t\u00eb telekomit than\u00eb se nuk kishin nj\u00eb panoram\u00eb t\u00eb sakt\u00eb t\u00eb shtrirjes dhe ashp\u00ebrsis\u00eb s\u00eb sulmit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Ata ishin shum\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm n\u00eb lidhje me teknikat e tyre,&#8221;<\/em> tha Anne Neuberger, z\u00ebvend\u00ebs k\u00ebshilltarja e Presidentit Biden p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare e at\u00eb kibernetike. N\u00eb disa raste haker\u00ebt fshin\u00eb regjistrat e siguris\u00eb kibernetike, dhe n\u00eb t\u00eb tjera kompanit\u00eb q\u00eb u sulmuan nuk mbanin regjistra t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se kishte holl\u00ebsi &#8220;q\u00eb ne nuk do t&#8217;i dim\u00eb kurr\u00eb n\u00eb lidhje me shtrirjen dhe shkall\u00ebn e k\u00ebsaj,&#8221; tha ajo.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Liu Pengyu, z\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi i ambasad\u00ebs kineze n\u00eb Uashington, akuzoi SHBA-n\u00eb p\u00ebr dezinformata n\u00eb lidhje me k\u00ebrc\u00ebnimet nga hakerat kinez\u00eb, me q\u00ebllim \u00e7uarjen p\u00ebrpara t\u00eb ambicieve gjeopolitike amerikane. Udh\u00ebheq\u00ebsi kinez Xi Jinping i tha presidentit Biden gjat\u00eb takimit t\u00eb tyre n\u00eb Peru n\u00eb n\u00ebntor se nuk kishte prova p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur akuzat, tha ai.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Disa n\u00eb SHBA duket se jan\u00eb entuziast\u00eb p\u00ebr krijimin e llojeve t\u00eb ndryshme t\u00eb &#8216;tajfuneve&#8217;,&#8221;<\/em> tha z\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi, duke iu referuar emrave t\u00eb caktuar p\u00ebr grupet e haker\u00ebve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;SHBA-t\u00eb duhet t\u00eb ndalojn\u00eb sulmet e tyre kibernetike kund\u00ebr vendeve t\u00eb tjera dhe t\u00eb p\u00ebrmbahen nga p\u00ebrdorimi i siguris\u00eb kibernetike p\u00ebr t\u00eb shpifur ndaj Kin\u00ebs.&#8221;<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Verizon tha se nj\u00eb num\u00ebr i vog\u00ebl klient\u00ebsh t\u00eb profilit t\u00eb lart\u00eb n\u00eb qeveri dhe politik\u00eb ishin n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb nga aktor\u00ebt e k\u00ebrc\u00ebnimit dhe se ata njer\u00ebz ishin njoftuar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cPas nj\u00eb pune t\u00eb konsiderueshme p\u00ebr adresimin e k\u00ebtij incidenti, ne mund t\u00eb raportojm\u00eb se Verizon ka frenuar veprimtarit\u00eb q\u00eb lidhen me k\u00ebt\u00eb incident t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb,\u201d<\/em> tha Vandana Venkatesh, zyrtarja kryesore ligjore n\u00eb Verizon.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb z\u00ebdh\u00ebn\u00ebse e AT&amp;T tha se kompania nuk zbuloi &#8220;asnj\u00eb veprimtari nga aktor\u00ebt e shteteve komb\u00ebtare n\u00eb rrjetet tona n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7ast\u201d, duke shtuar se qeveria kineze synonte nj\u00eb &#8220;num\u00ebr t\u00eb vog\u00ebl individ\u00ebsh q\u00eb ishin n\u00ebn lup\u00ebn e inteligjenc\u00ebs&#8221; dhe se klient\u00ebt e prekur u njoftuan n\u00eb bashk\u00ebpunim me forcat e zbatimit t\u00eb ligjit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u201cShokuese sa t\u00eb ekspozuar jemi&#8221;<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Disa zyrtar\u00eb t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb hetim than\u00eb se besojn\u00eb se hakerimi i telekomit \u00ebsht\u00eb aq i r\u00ebnd\u00eb dhe rrjetet aq t\u00eb komprometuara, saq\u00eb SHBA-ja nuk mund t\u00eb jet\u00eb kurr\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb thot\u00eb me siguri se hakerat kinez\u00eb jan\u00eb \u00e7rr\u00ebnjosur plot\u00ebsisht.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Disa ligjv\u00ebn\u00ebs t\u00eb lart\u00eb dhe zyrtar\u00eb t\u00eb SHBA-s\u00eb kan\u00eb kaluar nga kryerja e telefonatave dhe mesazheve tradicionale me celular n\u00eb p\u00ebrdorimin e aplikacioneve t\u00eb koduara si Signal, nga frika se Kina mund t\u2019i spiunoj\u00eb. Zyrtar\u00ebt federal\u00eb t\u00eb zbatimit t\u00eb ligjit u kan\u00eb th\u00ebn\u00eb autoriteteve federale dhe vendore t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb. (Agjent\u00ebt federal\u00eb p\u00ebrdorin tashm\u00eb sistemet e tyre t\u00eb koduara p\u00ebr pun\u00eb t\u00eb klasifikuara)<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-717803\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2281ba16a1a8d0386ba65e7a6474d6d20c5f35b2.png\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"852\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2281ba16a1a8d0386ba65e7a6474d6d20c5f35b2.png 1280w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2281ba16a1a8d0386ba65e7a6474d6d20c5f35b2-300x200.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2281ba16a1a8d0386ba65e7a6474d6d20c5f35b2-1024x682.png 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2281ba16a1a8d0386ba65e7a6474d6d20c5f35b2-768x511.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb fund t\u00eb dhjetorit, n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb fushat\u00ebs Salt Typhoon, zyrtar\u00ebt federal\u00eb t\u00eb siguris\u00eb kibernetike publikuan udh\u00ebzime t\u00eb reja q\u00eb rekomandojn\u00eb p\u00ebrdorimin e kriptimit p\u00ebr komunikimet dhe than\u00eb se sigurimi i llogarive me kode shtes\u00eb me tekst duhet t\u00eb shmangen n\u00eb favor t\u00eb metodave t\u00ebtjera m\u00eb t\u00eb sigurta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb kan\u00eb paralajm\u00ebruar p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb dekad\u00eb p\u00ebr k\u00ebrc\u00ebnimet me zhvillim t\u00eb shpejt\u00eb n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn kibernetike, nga hakerat e ransomware q\u00eb infektojn\u00eb kompjuter\u00ebt dhe k\u00ebrkojn\u00eb pagesa deri te vjedhjet e drejtuara nga shtetet t\u00eb sekreteve t\u00eb vlefshme t\u00eb korporatave. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ata gjithashtu ngrit\u00ebn shqet\u00ebsime p\u00ebr p\u00ebrdorimin e pajisjeve kineze, duke p\u00ebrfshir\u00eb gjigant\u00ebt e telekomunikacionit Huawei dhe ZTE, duke argumentuar se mund t\u00eb hapnin nj\u00eb der\u00eb t\u00eb pasme p\u00ebr spiunimin e papenguar. N\u00eb dhjetor, Journal raportoi se autoritetet amerikane po hetojn\u00eb n\u00ebse ruter\u00ebt e njohur t\u00eb internetit n\u00eb SHBA t\u00eb prodhuara nga TP-Link i Kin\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb lidhur me sulme kibernetike, paraqesin nj\u00eb rrezik p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por Pekini nuk kishte nevoj\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorte pajisjet kineze p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur shumic\u00ebn e q\u00ebllimeve t\u00eb tij n\u00eb sulmet masive t\u00eb infrastruktur\u00ebs dhe telekomit, sipas zyrtar\u00ebve amerikan\u00eb dhe t\u00eb tjer\u00ebve t\u00eb njohur me hetimin. N\u00eb t\u00eb dyja hakerimet, Kina shfryt\u00ebzoi nj\u00eb s\u00ebr\u00eb pajisjesh t\u00eb vjetra t\u00eb telekomit, t\u00eb cilave kompanit\u00eb amerikane u kan\u00eb besuar p\u00ebr dekada.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb sulmet e telekomit, haker\u00ebt shfryt\u00ebzuan pajisjet e rrjetit nga shit\u00ebsi i siguris\u00eb Fortinet dhe komprometuan ruterat e m\u00ebdhenj t\u00eb rrjetit t\u00eb Cisco Systems. N\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb rast, ata mor\u00ebn kontrollin e nj\u00eb llogarie t\u00eb menaxhimit t\u00eb rrjetit t\u00eb nivelit t\u00eb lart\u00eb q\u00eb nuk mbrohej nga kodet me shum\u00eb faktor\u00eb mbrojt\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo u dha atyre qasje n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 100,000 rutera nga t\u00eb cil\u00ebt ata mund t\u00eb \u00e7onin m\u00eb tej sulmin e tyre &#8211; nj\u00eb gabim serioz q\u00eb mund t&#8217;i ket\u00eb lejuar haker\u00ebt t\u00eb \u00e7ojkn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat n\u00eb Kin\u00eb dhe t\u00eb fshijn\u00eb gjurm\u00ebt e tyre dixhitale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Hakerimi i ruterit ndodhi brenda rrjeteve t\u00eb AT&amp;T, tha nj\u00eb person i njohur me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">AT&amp;T nuk pranoi t\u00eb komentonte mbi sulmin e ruterit. Cisco dhe Fortinet nuk pranuan t\u00eb komentojn\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb dhjetor, Neuberger tha se numri i viktimave t\u00eb telekomit n\u00eb SHBA ishte rritur n\u00eb n\u00ebnt\u00eb dhe se mund t\u00eb kishte m\u00eb shum\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrve\u00e7 nd\u00ebrhyrjeve t\u00eb thella n\u00eb AT&amp;T dhe Verizon, haker\u00ebt dep\u00ebrtuan n\u00eb rrjete t\u00eb tjera q\u00eb i p\u00ebrkisnin Lumen Technologies dhe T-Mobile. Haker\u00ebt kinez\u00eb arrit\u00ebn gjithashtu te Charter Communications, Consolidated Communications dhe Windstream, sipas njer\u00ebzve t\u00eb njohur me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Lumen tha se nuk sheh m\u00eb prova t\u00eb sulmuesve n\u00eb rrjetin e tij dhe se sulmi nuk arriti t\u00eb dep\u00ebrtonte n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e klientit. T-Mobile tha se ndaloi p\u00ebrpjekjet e fundit p\u00ebr t\u00eb infiltruar sistemet e saj dhe mbrojti informacionet e ndjeshme t\u00eb klient\u00ebve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Disa zyrtar\u00eb amerikan\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb Neuberger, kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se hakerimi n\u00ebnvizon nevoj\u00ebn p\u00ebr k\u00ebrkesat baz\u00eb t\u00eb siguris\u00eb kibernetike p\u00ebr industrin\u00eb e telekomit. Administrata Biden krijoi mandate t\u00eb tilla p\u00ebrmes veprimeve ekzekutive p\u00ebr tubacionet, hekurudhat dhe industrin\u00eb e aviacionit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Hap\u00ebsira kibernetike \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fush\u00eb beteje e kontestuar ashp\u00ebr,&#8221;<\/em> tha Sullivan, k\u00ebshilltari i siguris\u00eb komb\u00ebtare.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Ne kemi b\u00ebr\u00eb p\u00ebrparim t\u00eb konsideruesh\u00ebm, por dob\u00ebsi serioze mbeten n\u00eb sektor\u00eb ku nuk kemi k\u00ebrkesa t\u00eb detyrueshme t\u00eb siguris\u00eb kibernetike.&#8221;<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Senatori Dan Sullivan tha gjat\u00eb nj\u00eb seance d\u00ebgjimore n\u00eb Kongres n\u00eb dhjetor: <em>&#8220;\u00cbsht\u00eb trondit\u00ebse se sa t\u00eb ekspozuar ishim dhe jemi akoma&#8221;<\/em>.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ai e p\u00ebrshkroi nj\u00eb konferenc\u00eb t\u00eb fundit t\u00eb klasifikuar mbi hakerimet e telekomit si &#8220;di\u00e7ka shokuese &#8220;.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-717804\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1a1df4b4811419ebe18d951eb7a8cce13d8101c4.png\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"852\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1a1df4b4811419ebe18d951eb7a8cce13d8101c4.png 1280w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1a1df4b4811419ebe18d951eb7a8cce13d8101c4-300x200.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1a1df4b4811419ebe18d951eb7a8cce13d8101c4-1024x682.png 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1a1df4b4811419ebe18d951eb7a8cce13d8101c4-768x511.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Hakerimet e infrastruktur\u00ebs alarmuan gjithashtu zyrtar\u00ebt. N\u00eb prill, gjat\u00eb nj\u00eb sesioni pes\u00ebor\u00ebsh me homologun e tij kinez n\u00eb Pekin, Sekretari amerikan i Shtetit Antony Blinken tha se sulmet e Kin\u00ebs ndaj infrastruktur\u00ebs ishin shqet\u00ebsuese, t\u00eb rrezikshme dhe p\u00ebrshkall\u00ebzuese, than\u00eb njer\u00ebz t\u00eb njohur me takimin.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">I rrethuar nga ndihm\u00ebsit n\u00eb nj\u00eb tavolin\u00eb t\u00eb gjat\u00eb me \u00e7ajnik\u00eb me \u00e7aj dhe uj\u00eb, ministri i Jasht\u00ebm i Kin\u00ebs Wang Yi ngriti supet dhe i quajti akuzat nj\u00eb fantazi t\u00eb sajuar nga SHBA-ja p\u00ebr t\u00eb rritur mb\u00ebshtetjen e saj p\u00ebr shpenzimet ushtarake.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb nj\u00eb takim tjet\u00ebr m\u00eb von\u00eb at\u00eb jav\u00eb, zyrtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb amerikan\u00eb paraqit\u00ebn prova q\u00eb lidhnin nd\u00ebrhyrjet me adresat IP me baz\u00eb n\u00eb Kin\u00eb. Zyrtar\u00ebt kinez\u00eb than\u00eb se do e verifikonin at\u00eb dhe do u jepnin p\u00ebrgjigje amerikan\u00ebve, por nuk e b\u00ebn\u00eb kurr\u00eb, than\u00eb zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb t\u00eb njohur me nd\u00ebrveprimet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ky shkrim i dy sulmeve shkat\u00ebrruese kibernetike bazohet n\u00eb intervista me rreth 50 zyrtar\u00eb t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare, t\u00eb zbatimit t\u00eb ligjit dhe t\u00eb sektorit privat. Shum\u00eb nga holl\u00ebsit\u00eb nuk jan\u00eb raportuar kurr\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Sulmi n\u00eb port<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pamja e par\u00eb q\u00eb zbuloi luft\u00ebn e re kibernetike erdhi mesdit\u00ebn e 19 gushtit 2021, kur hakerat kinez\u00eb fituan qasje n\u00eb nj\u00eb baz\u00eb dixhitale t\u00eb nj\u00eb prej porteve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Amerik\u00ebs n\u00eb vet\u00ebm 31 sekonda.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb Portin e Hjustonit, nj\u00eb punonj\u00ebs q\u00eb vepron si inxhinier n\u00eb nj\u00eb prej ofruesve t\u00eb programeve kompjuterike t\u00eb portit hyri n\u00eb nj\u00eb server p\u00ebr t&#8217;i lejuar punonj\u00ebsit t\u00eb rivendosin fjal\u00ebkalimet e tyre nga sht\u00ebpia. Haker\u00ebt arrit\u00ebn t\u00eb shkarkonin nj\u00eb grup t\u00eb koduar fjal\u00ebkalimesh nga i gjith\u00eb stafi i portit p\u00ebrpara se porti t\u00eb kapte k\u00ebrc\u00ebnimin dhe t\u00eb shk\u00ebpuste serverin e fjal\u00ebkalimeve nga rrjeti i tij.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">M\u00eb pas, shefi i siguris\u00eb kibernetike t\u00eb portit, Chris Wolski, thirri Rojen Bregdetare, q\u00eb ka autoritet mbi portet e SHBA-s\u00eb, p\u00ebr ta njoftuar at\u00eb p\u00ebr sulmin: <em>&#8220;Duket se kemi nj\u00eb problem&#8221;.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Porti i Hjustonit neutralizoi k\u00ebrc\u00ebnimin, por qasja e papenguar n\u00eb fjal\u00ebkalimet e portit mund t&#8217;u kishte dh\u00ebn\u00eb haker\u00ebve mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb l\u00ebvizur n\u00eb rrjetet e brendshme dhe p\u00ebr t\u00eb gjetur vende p\u00ebr t&#8217;u fshehur p\u00ebr sa koh\u00eb d\u00ebshironin t\u00eb vepronin. Sipas hetuesve, ata mund t\u00eb kishin qen\u00eb p\u00ebrfundimisht n\u00eb pozit\u00ebn p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrprer\u00eb ose ndaluar operacionet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sulmi n\u00eb port &#8211; i cili n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ishte p\u00ebrdit\u00ebsuar koh\u00ebt e fundit me softuer baz\u00eb antivirus dhe kishte vet\u00ebm nj\u00eb punonj\u00ebs IT q\u00eb punonte me koh\u00eb t\u00eb pjesshme n\u00eb sigurin\u00eb kibernetike &#8211; ishte nj\u00eb ngjarje e hershme vendimtare p\u00ebr zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb se Kina po synonte objektivat q\u00eb nuk strehonin korporata ose sekrete qeveritare, dhe po p\u00ebrdorte m\u00ebnyra t\u00eb reja p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">FBI zbuloi se nd\u00ebrhyrja mb\u00ebshtetej n\u00eb nj\u00eb defekt t\u00eb panjohur m\u00eb par\u00eb n\u00eb softuerin e fjal\u00ebkalimit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb grup analist\u00ebsh t\u00eb Microsoft p\u00ebrcaktuan se i nj\u00ebjti grup hakerash kishte p\u00ebrdorur t\u00eb met\u00ebn n\u00eb softuer, i cili vinte nga nj\u00eb kompani tjet\u00ebr, p\u00ebr t\u00eb synuar gjithashtu sh\u00ebrbimet e konsulenc\u00ebs dhe kompanit\u00eb e IT. Analist\u00ebt vun\u00eb re gjithashtu haker\u00ebt q\u00eb synonin rrjetet n\u00eb Guam, territori i SHBA-s\u00eb n\u00eb Paq\u00ebsor q\u00eb \u00ebsht\u00eb sht\u00ebpia e nj\u00eb baze ky\u00e7e detare amerikane, ku hakera kishin nd\u00ebrhyr\u00eb te nj\u00eb kompani komunikimi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ekipi i Redmond, mbik\u00ebqyr p\u00ebr k\u00ebrc\u00ebnime sigurie, duke p\u00ebrdorur miliarda sinjale q\u00eb vijn\u00eb nga ve\u00e7orit\u00eb e siguris\u00eb t\u00eb integruara n\u00eb produktet e Microsoft, duke p\u00ebrfshir\u00eb Office 365, sistemin operativ Windows ose Azure cloud.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrhyr\u00ebsit filluan t\u00eb shfaqen n\u00eb vende t\u00eb tjera befasuese, nga uj\u00ebsjell\u00ebsi n\u00eb Ha\u00ebaii dhe nj\u00eb port i Bregut Per\u00ebndimor, n\u00eb sektor\u00eb duke p\u00ebrfshir\u00eb prodhimin, arsimin dhe nd\u00ebrtimin, sipas zyrtar\u00ebve amerikan\u00eb dhe studiuesve n\u00eb firmat e k\u00ebrc\u00ebnimit kibernetik.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-717805\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e9ce2cc0fd2a3c180a754ca17a01ddf00c4e4f8e.png\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"852\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e9ce2cc0fd2a3c180a754ca17a01ddf00c4e4f8e.png 1280w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e9ce2cc0fd2a3c180a754ca17a01ddf00c4e4f8e-300x200.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e9ce2cc0fd2a3c180a754ca17a01ddf00c4e4f8e-1024x682.png 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e9ce2cc0fd2a3c180a754ca17a01ddf00c4e4f8e-768x511.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Analist\u00ebt e Microsoft kuptuan se po shihnin sjellje t\u00eb reja nga Kina, me nj\u00eb mori haker\u00ebsh kinez\u00eb brenda infrastruktur\u00ebs kritike, e cila dukej se kishte pak vler\u00eb spiunazhi ose komerciale, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Tom Burt, deri von\u00eb n\u00ebnkryetari i Microsoft p\u00ebr besimin dhe sigurin\u00eb e klient\u00ebve, tha n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb se studiuesit e k\u00ebrc\u00ebnimeve t\u00eb kompanis\u00eb identifikuan t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta n\u00eb sh\u00ebnjestrimin dhe viktimave q\u00eb ndihmuan n\u00eb lidhjen e sulmeve me nj\u00eb grup t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt hakerimi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Me informacionin e marr\u00eb nga Microsoft dhe burime t\u00eb tjera t\u00eb inteligjenc\u00ebs, agjent\u00ebt federal\u00eb u shp\u00ebrndan\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb SHBA-n\u00eb p\u00ebr t\u00eb hetuar dhe p\u00ebrgjat\u00eb viteve 2022 dhe 2023 d\u00ebgjuan nj\u00eb histori t\u00eb ngjashme gjat\u00eb kontrolleve n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb duzin\u00eb faqesh. Viktimat kishin nj\u00eb siguri kibernetike mesatare, dhe disa nuk e kishin iden\u00eb se ishin hakeruar. Haker\u00ebt n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi nuk po instalonin malware ose nuk po vidhnin t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb tilla si sekrete tregtare ose qeveritare ose informacione private &#8211; ata thjesht po p\u00ebrpiqeshin t\u00eb hynin dhe t\u00eb m\u00ebsonin sistemin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>P\u00ebrdorimi i ruterave t\u00eb vjet\u00ebr<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb rastet e m\u00ebparshme, agjent\u00ebt e FBI-s\u00eb shpesh mund t\u00eb gjurmonin hakerat pasi t\u00eb gjenin server\u00ebt n\u00eb SHBA q\u00eb merrnin me qira p\u00ebr sulmet e tyre.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebt\u00eb her\u00eb, haker\u00ebt po hynin p\u00ebrmes nj\u00eb lloj ruteri t\u00eb p\u00ebrdorur nga zyrat e vogla dhe ato sht\u00ebpiake, i cili maskoi nd\u00ebrhyrjet n\u00eb SHBA.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ruter\u00ebt, t\u00eb nd\u00ebrtuar kryesisht nga Cisco dhe Netgear, ishin t\u00eb cenuesh\u00ebm ndaj sulmit sepse ishin aq t\u00eb vjet\u00ebr sa nuk merrnin m\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsime rutin\u00eb t\u00eb siguris\u00eb nga prodhuesit e tyre. Pasi u vun\u00eb n\u00eb kontrollin e haker\u00ebve, ruter\u00ebt funksionuan si \u00a0shtigje p\u00ebr viktimat e tjera, pa ngritur alarme, sepse inkursionet dukeshin si trafik rutin\u00eb. Netgear nuk pranoi t\u00eb komentonte.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrkoh\u00eb analist\u00ebt n\u00eb Agjencin\u00eb e Siguris\u00eb Komb\u00ebtare kishin v\u00ebrejtur se Pekini po fillonte t\u00eb krijonte bazat kibernetike p\u00ebr nj\u00eb pushtim t\u00eb mundsh\u00ebm t\u00eb Tajvanit, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe SHBA-n\u00eb, sipas zyrtar\u00ebve aktual\u00eb dhe ish-zyrtar\u00eb amerikan\u00eb t\u00eb njohur me analiz\u00ebn. Informacioni ndihmoi p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb n\u00eb fokus aktivitetin e ri t\u00eb hakerimit t\u00eb infrastruktur\u00ebs, duke u treguar hetuesve nj\u00eb panoram\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Zyrtar\u00ebt per\u00ebndimor\u00eb t\u00eb siguris\u00eb than\u00eb se zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb ndan\u00eb me aleat\u00ebt t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr nd\u00ebrhyrjet n\u00eb infrastruktur\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Fokusi n\u00eb objektivat e Guamit dhe Bregut Per\u00ebndimor u sugjeroi shum\u00eb zyrtar\u00ebve t\u00eb lart\u00eb t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare n\u00eb disa agjenci t\u00eb administrat\u00ebs Biden se haker\u00ebt ishin t\u00eb p\u00ebrqendruar te Tajvani dhe po b\u00ebnin gjith\u00e7ka q\u00eb mundeshin p\u00ebr t\u00eb ngadal\u00ebsuar nj\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb SHBA-s\u00eb n\u00eb nj\u00eb pushtim t\u00eb mundsh\u00ebm kinez, duke i bler\u00eb Pekinit koh\u00eb t\u00eb \u00e7muar p\u00ebr t\u00eb arritur synimet para se t\u00eb arrinte mb\u00ebshtetja e SHBA-s\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Objektivat e tjer\u00eb i b\u00ebn\u00eb analist\u00ebt t\u00eb habiteshin. Nj\u00ebra ishte nj\u00eb struktur\u00eb e vog\u00ebl e kontrollit t\u00eb trafikut ajror n\u00eb Bregun Per\u00ebndimor, t\u00eb tjerat ishin impiante t\u00eb trajtimit t\u00eb ujit. Sipas zyrtar\u00ebve t\u00eb njohur me diskutimet, k\u00ebto zgjedhje sugjeronin se haker\u00ebt po k\u00ebrkonin m\u00ebnyra p\u00ebr t\u00eb shkaktuar probleme te civil\u00ebt amerikan\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb aksidentet ajrore ose mbylljen e depove t\u00eb ujit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb NSA, z\u00ebvend\u00ebsdrejtori George Barnes pyeti veten n\u00eb fund t\u00eb 2022 dhe n\u00eb fillim t\u00eb 2023 n\u00ebse plani i Pekinit ishte q\u00eb haker\u00ebt t\u00eb zbuloheshin, duke frik\u00ebsuar SHBA-n\u00eb q\u00eb t\u00eb q\u00ebndronin jasht\u00eb nj\u00eb konflikti t\u00eb mundsh\u00ebm n\u00eb Tajvan, tha ai n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pas Tajvanit, SHBA-ja \u201cdo ishte objektivi zero\u201d p\u00ebr sulmet kibernetike p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse n\u00eb rast t\u00eb nj\u00eb konflikti mbi ishullin, tha Barnes, i cili u largua nga NSA n\u00eb fund t\u00eb vitit 2023 pas dekadash n\u00eb agjencin\u00eb e spiunazhit.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_717806\" style=\"width: 1290px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-717806\" class=\"size-full wp-image-717806\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/451af94d21125038ba5da060dc30c0524eb2e957.png\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"852\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/451af94d21125038ba5da060dc30c0524eb2e957.png 1280w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/451af94d21125038ba5da060dc30c0524eb2e957-300x200.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/451af94d21125038ba5da060dc30c0524eb2e957-1024x682.png 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/451af94d21125038ba5da060dc30c0524eb2e957-768x511.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><p id=\"caption-attachment-717806\" class=\"wp-caption-text\"><em><span style=\"color: #0000ff;\">George Barnes, z\u00ebvend\u00ebsdrejtor i NSA n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, d\u00ebshmoi n\u00eb Senat n\u00eb 2023<\/span><\/em><\/p><\/div>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Deri n\u00eb fund t\u00eb vitit 2023, FBI kishte grumbulluar informacion t\u00eb mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb identifikuar qindra ruter\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl t\u00eb zyrave t\u00eb komanduara nga hakerat. Prokuror\u00ebt i k\u00ebrkuan nj\u00eb gjyqtari autorizim p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb ruterat nga distanca dhe p\u00ebr t\u00eb l\u00ebshuar nj\u00eb komand\u00eb q\u00eb do neutralizonte malware-t q\u00eb kishin hyr\u00eb n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e amerikan\u00ebve q\u00eb nuk dyshonin, t\u00eb cil\u00ebt kishin bler\u00eb ruterat vite m\u00eb par\u00eb dhe nuk e kishin iden\u00eb se rrjeti i tyre W<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">i-Fi ishte p\u00ebrdorur fshehurazi si pik\u00ebnisje p\u00ebr nj\u00eb sulm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb janar t\u00eb vitit 2024, nj\u00eb gjykat\u00ebs miratoi k\u00ebrkes\u00ebn dhe FBI kreu operacionin, duke u hequr haker\u00ebve nj\u00eb nga mjetet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Sulmi i telekomit<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">T\u00eb pakt\u00ebn disa muaj m\u00eb par\u00eb, nj\u00eb grup i ve\u00e7ant\u00eb hakerash t\u00eb lidhur me Kin\u00ebn kishin filluar nj\u00eb sulm tjet\u00ebr t\u00eb brendsh\u00ebm &#8211; k\u00ebt\u00eb her\u00eb, nj\u00eb sulm t\u00eb gjithansh\u00ebm ndaj sistemeve t\u00eb komunikimit t\u00eb SHBA-s\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb ver\u00ebn e vitit 2024, disa prej t\u00eb nj\u00ebjtave kompani, drejtuesit e t\u00eb cilave kishin vizituar Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb n\u00eb vjesht\u00ebn e vitit 2023, u than\u00eb nga zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb se nj\u00eb grup i lidhur me operacionet e inteligjenc\u00ebs s\u00eb Kin\u00ebs n\u00eb Ministrin\u00eb e Siguris\u00eb s\u00eb Shtetit kishte dep\u00ebrtuar n\u00eb rrjetet e tyre.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrhyr\u00ebsit shfryt\u00ebzuan rrug\u00ebt q\u00eb p\u00ebrdorin kompanit\u00eb e telekomit p\u00ebr t&#8217;i dor\u00ebzuar t\u00eb dh\u00ebnat nj\u00ebra-tjetr\u00ebs p\u00ebrmes lidhjeve q\u00eb shpesh u mungon mbrojtja me shum\u00eb faktor\u00eb. Shtresa t\u00eb tilla shtes\u00eb t\u00eb mbrojtjes, t\u00eb ngjashme me at\u00eb q\u00eb shum\u00eb konsumator\u00eb p\u00ebrdorin p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb llogarit\u00eb bankare, nuk ekzistojn\u00eb gjithmon\u00eb nd\u00ebrmjet ofruesve t\u00eb telekomit pjes\u00ebrisht sepse pengesat mund t\u00eb ngadal\u00ebsojn\u00eb thirrjet telefonike dhe trafikun n\u00eb internet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Haker\u00ebt ishin gjithashtu n\u00eb gjendje t\u00eb komprometonin linjat celulare t\u00eb p\u00ebrdorura nga shum\u00eb zyrtar\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare dhe politikave t\u00eb SHBA-s\u00eb, dhe t\u00eb pakt\u00ebn disa audio telefonike nga Trump, z\u00ebvend\u00ebspresidenti i ardhsh\u00ebm JD Vance dhe njer\u00ebz t\u00eb lidhur me fushatat presidenciale Trump dhe Harris.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">M\u00eb vete, haker\u00ebt k\u00ebrkuan t\u00eb hynin n\u00eb sistemet e v\u00ebzhgimit t\u00eb p\u00ebrgjimeve n\u00eb Verizon dhe AT&amp;T n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb dukshme p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar se sa shum\u00eb dinte FBI-ja dhe agjencit\u00eb e tjera rreth spiun\u00ebve t\u00eb Pekinit q\u00eb vepronin n\u00eb SHBA dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtarisht, than\u00eb hetuesit.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ata nuk ishin t\u00eb sigurt n\u00ebse hakerat e Salt Typhoon ishin n\u00eb gjendje t\u00eb kanalizonin p\u00ebrmbajtje n\u00eb koh\u00eb reale, t\u00eb tilla si telefonata ose mesazhe nga njer\u00ebzit n\u00ebn mbik\u00ebqyrjen e autoriteteve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Haker\u00ebt mbajt\u00ebn qasje n\u00eb sistemet e mbik\u00ebqyrjes p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb pa u zbuluar. N\u00eb nj\u00ebr\u00ebn kompani, ata q\u00ebndruan brenda p\u00ebr rreth gjasht\u00eb muaj, n\u00eb tjetr\u00ebn, p\u00ebr rreth 18 muaj, sipas hetuesve. Haker\u00ebt ishin ende brenda sistemeve t\u00eb p\u00ebrgjimeve t\u00eb t\u00eb dyja kompanive q\u00eb nga tetori, jav\u00eb pasi Journal ekspozoi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb publikisht nd\u00ebrhyrjet. Zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb besojn\u00eb se haker\u00ebt tani jan\u00eb jasht\u00eb sistemeve t\u00eb p\u00ebrgjimit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pas raporteve t\u00eb para t\u00eb WSJ, haker\u00ebt ndryshuan sjelljen e tyre, duke nd\u00ebrlikuar m\u00eb tej p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t&#8217;i gjetur dhe d\u00ebbuar ata, sipas hetuesve.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-717801\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/50536ac8ca93de56c8e238653adf17be55e6d8ad.png\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"852\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/50536ac8ca93de56c8e238653adf17be55e6d8ad.png 1280w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/50536ac8ca93de56c8e238653adf17be55e6d8ad-300x200.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/50536ac8ca93de56c8e238653adf17be55e6d8ad-1024x682.png 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/50536ac8ca93de56c8e238653adf17be55e6d8ad-768x511.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebt\u00eb vjesht\u00eb, nj\u00eb grup drejtuesish t\u00eb Verizon dhe ekspert\u00eb t\u00eb siguris\u00eb kibernetike u mblodh\u00ebn n\u00eb sesione t\u00eb mbyllura n\u00eb Teksas p\u00ebr t\u00eb dalluar hakerat ee mundsh\u00ebm, p\u00ebr t\u00eb studiuar sjelljen e tyre dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar se si t&#8217;i d\u00ebbojn\u00eb ata. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, operatori ka rishikuar \u00e7do ruter n\u00eb rrjetin e tij p\u00ebr t\u00eb kontrolluar p\u00ebr dob\u00ebsi t\u00eb mundshmes.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Hetuesit m\u00ebsuan se haker\u00ebt her\u00eb pas here fshiheshin, thjesht duke v\u00ebzhguar trafikun e rrjetit dhe n\u00eb raste t\u00eb tjera e kalonin t\u00ebrthorazi at\u00eb, duke e \u00e7uar materialin e marr\u00eb n\u00ebp\u00ebr shtigje t\u00eb p\u00ebrpunuara anemban\u00eb globit p\u00ebrpara se ta d\u00ebrgonin n\u00eb Kin\u00eb. Ata ishin ekspert\u00eb n\u00eb krijimin e bazave nga t\u00eb cilat mund t\u00eb v\u00ebzhgonin trafikun e rrjetit. Ata, p\u00ebr shembull, do t\u00eb silleshin ashtu si\u00e7 mund t\u00eb mund t\u00eb mund t\u00eb ishin inxhinier\u00ebt e rrjetit dhe m\u00eb pas do mbulonin gjurm\u00ebt e tyre.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Fokusi i haker\u00ebve ishte pjes\u00ebrisht rajonal: regjistrimet telefonike t\u00eb individ\u00ebve q\u00eb punojn\u00eb n\u00eb dhe p\u00ebrreth Uashington, D.C., ishin prioritet. Ata aksesuan regjistrimet e dat\u00ebs s\u00eb telefonatave &#8211; duke p\u00ebrfshir\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e dat\u00ebs dhe or\u00ebs, adresat IP t\u00eb burimit dhe destinacionit, numrat e telefonit dhe identifikuesit unik\u00eb t\u00eb telefonit &#8211; nga mbi nj\u00eb milion p\u00ebrdorues.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cNe pam\u00eb nj\u00eb grup t\u00eb madh t\u00eb dh\u00ebnash t\u00eb marra\u201d<\/em>, tha nj\u00eb zyrtar i FBI-s\u00eb i njohur me hetimin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Marr\u00ebdh\u00ebnia midis sektorit privat dhe zyrtar\u00ebve federal\u00eb q\u00eb hetojn\u00eb hakerimin \u00ebsht\u00eb tensionuar her\u00eb pas here, ku secila pal\u00eb thot\u00eb se tjetra po d\u00ebshton n\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e saj. Disa ligjv\u00ebn\u00ebs jan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb paduruar me koh\u00ebn q\u00eb \u00ebsht\u00eb dashur p\u00ebr t\u00eb d\u00ebbuar haker\u00ebt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pak para Dit\u00ebs s\u00eb Fal\u00ebnderimeve, Sullivan, k\u00ebshilltari p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare, mblodhi p\u00ebrs\u00ebri drejtuesit kryesor\u00eb nga firmat e telekomunikacionit &#8211; shum\u00eb nga t\u00eb nj\u00ebjtat q\u00eb ai mblodhi s\u00eb bashku af\u00ebrsisht nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb ndihm\u00eb p\u00ebr hakerimet e infrastruktur\u00ebs. K\u00ebt\u00eb her\u00eb, telekomunikacionet ishin vet\u00eb viktimat dhe Sullivan k\u00ebrkoi p\u00ebrparim n\u00eb drejtim t\u00eb mbrojtjes kibernetike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Hetuesit jan\u00eb ende duke p\u00ebrcaktuar q\u00ebllimin e plot\u00eb t\u00eb grumbullimit t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave. Ata than\u00eb se t\u00eb dh\u00ebnat mund t\u00eb ndihmojn\u00eb haker\u00ebt t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb se me k\u00eb bisedojn\u00eb njer\u00ebz t\u00eb ndrysh\u00ebm n\u00eb qeveri dhe t\u00eb kuptojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb rrethet e tyre sociale dhe profesionale. Kjo inteligjenc\u00eb mund t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb leht\u00ebsimin e nd\u00ebrhyrjeve ose sulmeve n\u00eb t\u00eb ardhmen ndaj atyre individ\u00ebve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">VINI RE: Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.wsj.com\/tech\/cybersecurity\/typhoon-china-hackers-military-weapons-97d4ef95?mod=hp_lead_pos7\">WSJ<\/a><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrgatiti p\u00ebr <span style=\"color: #0000ff;\">Hashtag.al,<\/span> Klodian Manjani<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Mesazhi i k\u00ebshilltarit p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb Presidentit Biden ishte befasues. Haker\u00ebt kinez\u00eb kishin fituar aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbyllur dhjet\u00ebra porte, rrjete energjetike dhe objektiva t\u00eb tjera t\u00eb infrastruktur\u00ebs amerikane, aty ku d\u00ebshironin, \u200b\u200bu tha Jake Sullivan drejtuesve t\u00eb telekomunikacionit dhe teknologjis\u00eb n\u00eb nj\u00eb takim sekret n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb n\u00eb vjesht\u00ebn e vitit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":717808,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-717800","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ballina"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/717800","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=717800"}],"version-history":[{"count":99999,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/717800\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":717812,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/717800\/revisions\/717812"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/717808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=717800"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=717800"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=717800"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}