{"id":709222,"date":"2024-11-14T08:50:08","date_gmt":"2024-11-14T07:50:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=709222"},"modified":"2024-11-14T08:51:24","modified_gmt":"2024-11-14T07:51:24","slug":"studimi-vendet-e-varfra-kane-nevoje-per-1-trilion-dollare-ne-vit-per-financimin-e-klimes-deri-ne-2030-en","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2024\/11\/14\/studimi-vendet-e-varfra-kane-nevoje-per-1-trilion-dollare-ne-vit-per-financimin-e-klimes-deri-ne-2030-en\/","title":{"rendered":"Studimi &#8211; Vendet e varfra kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr 1 Trilion dollar\u00eb n\u00eb vit p\u00ebr financimin e klim\u00ebs deri n\u00eb 2030- \u00ebn","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Screenshot-2024-11-14-080522.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-709223\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Screenshot-2024-11-14-080522.png\" alt=\"\" width=\"760\" height=\"456\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Screenshot-2024-11-14-080522.png 760w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Screenshot-2024-11-14-080522-300x180.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 760px) 100vw, 760px\" \/><\/a><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vendet e varfra kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr 1 trilion dollar\u00eb n\u00eb vit p\u00ebr financimin e klim\u00ebs deri n\u00eb vitin 2030, pes\u00eb vite m\u00eb her\u00ebt se sa pritet q\u00eb vendet e pasura t\u00eb bien dakord n\u00eb bisedimet e OKB-s\u00eb p\u00ebr klim\u00ebn, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb ri.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shtyrja e k\u00ebsaj shume deri n\u00eb vitin 2035, e cila synon t\u00eb ndihmoj\u00eb k\u00ebto vende t\u00eb ulin emetimet e gazeve serr\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrballen me motin ekstrem, do t\u00eb vendoste barr\u00eb t\u00eb m\u00ebdha mbi vendet e cenueshme, paralajm\u00ebroi Grupi i Pavarur i Ekspert\u00ebve t\u00eb Nivelit t\u00eb Lart\u00eb p\u00ebr Financimin e Klim\u00ebs, nj\u00eb grup ekonomist\u00ebsh t\u00eb shquar.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Studimi u publikua t\u00eb enjten n\u00eb m\u00ebngjes, nd\u00ebrsa qeverit\u00eb nga gati 200 vende jan\u00eb duke negociuar me v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb samitin Cop29 n\u00eb Azerbajxhan se sa financim duhet t\u00eb ofrojn\u00eb vendet m\u00eb t\u00eb pasura dhe sa mund t\u00eb vij\u00eb nga burime t\u00eb tjera.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00a0Lider\u00ebt bot\u00ebror\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb dit\u00ebt e hapjes s\u00eb konferenc\u00ebs n\u00eb Baku, ia lan\u00eb detyr\u00ebn ministrave dhe zyrtar\u00ebve t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr t\u00eb hartuar nj\u00eb plan t\u00eb ri global p\u00ebr financimin e klim\u00ebs, q\u00eb pritet t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb n\u00eb fund t\u00eb jav\u00ebs tjet\u00ebr.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por mbeten mosp\u00ebrputhje t\u00eb m\u00ebdha mes vendeve t\u00eb pasura dhe t\u00eb varfra, p\u00ebrfshir\u00eb sa para duhet t\u00eb ofrohen dhe nga cilat burime.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Bisedimet jan\u00eb p\u00ebrqendruar n\u00eb arritjen e nj\u00eb q\u00ebllimi prej t\u00eb pakt\u00ebn 1 trilion dollar\u00ebsh n\u00eb vit p\u00ebr financimin e klim\u00ebs p\u00ebr vendet e varfra deri n\u00eb vitin 2035.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo shif\u00ebr rrjedh nga nj\u00eb studim i m\u00ebparsh\u00ebm i grupit t\u00eb nivelit t\u00eb lart\u00eb (IHLEG), i cili n\u00eb vitin 2022 kishte gjetur se nevojiteshin rreth 2.4 trilion dollar\u00eb n\u00eb vit.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas studimit origjinal, t\u00eb pakt\u00ebn gjysma e k\u00ebsaj shume mund t\u00eb vij\u00eb nga buxhetet e vet\u00eb vendeve t\u00eb varfra, duke l\u00ebn\u00eb rreth 1 trilion dollar\u00eb n\u00eb vit p\u00ebr t\u2019u siguruar nga burime t\u00eb jashtme, p\u00ebrfshir\u00eb ndihmat nga vendet e pasura.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Raporti i k\u00ebsaj jave paralajm\u00ebroi se deri n\u00eb vitin 2035, vendet n\u00eb zhvillim, duke p\u00ebrjashtuar Kin\u00ebn, do t\u00eb ken\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr 1.3 trilion dollar\u00eb n\u00eb vit. Por pritja deri n\u00eb vitin 2035 p\u00ebr t\u00eb arritur k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim do t\u00eb krijonte probleme t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb t\u00eb ardhmen, than\u00eb ekonomist\u00ebt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Lord Stern, nj\u00eb nga drejtuesit e grupit, tha: &#8220;Sa m\u00eb shum\u00eb t\u00eb pres\u00ebsh, aq m\u00eb e kushtueshme b\u00ebhet. Ky [1 trilion dollar\u00eb deri n\u00eb 2030] \u00ebsht\u00eb absolutisht i mundur p\u00ebr vendet e pasura, por k\u00ebrkon p\u00ebrkushtim t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dhe veprim t\u00eb shpejt\u00eb.&#8221;\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ai shtoi se rreth gjysma e shum\u00ebs mund t\u00eb vij\u00eb nga investimet e sektorit privat, rreth 250 miliard\u00eb dollar\u00eb nga bankat shum\u00ebpal\u00ebshe t\u00eb zhvillimit, si Banka Bot\u00ebrore, dhe pjesa tjet\u00ebr nga burime t\u00eb ndryshme, p\u00ebrfshir\u00eb grante t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta nga vendet e zhvilluara, t\u00eb drejtat e ve\u00e7anta t\u00eb t\u00ebrheqjes nga Fondi Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe forma t\u00eb reja t\u00eb taksave, si ato mbi aviacionin dhe transportin detar.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Vendet e zhvilluara duhet t\u00eb pranojn\u00eb logjik\u00ebn e k\u00ebsaj analize,&#8221;<\/em> theksoi ai. &#8220;<em>Shtyrja nuk ndihmon.&#8221;\u00a0 <\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mohamed Adow, drejtori i think-tank-ut p\u00ebr klim\u00ebn dhe energjin\u00eb &#8220;Power Shift Africa&#8221;, e p\u00ebrsh\u00ebndeti raportin: &#8220;\u00cbsht\u00eb mir\u00eb t\u00eb shoh\u00ebsh ekonomist\u00eb t\u00eb respektuar q\u00eb theksojn\u00eb nevoj\u00ebn p\u00ebr triliona n\u00eb financimin e klim\u00ebs. Kjo tregon se k\u00ebrkesat e vendeve n\u00eb zhvillim n\u00eb Cop29 jan\u00eb legjitime.&#8221;\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por ai shtoi: &#8220;<em>Nd\u00ebrsa financimi privat ka nj\u00eb rol p\u00ebr t\u00eb luajtur n\u00eb nd\u00ebrtimin e burimeve t\u00eb reja t\u00eb energjis\u00eb s\u00eb rinovueshme, ai ka d\u00ebshtuar plot\u00ebsisht p\u00ebr t\u00eb trajtuar nevojat e adaptimit t\u00eb komuniteteve t\u00eb cenueshme. Prandaj \u00ebsht\u00eb jetike q\u00eb t\u00eb angazhohemi p\u00ebr financime publike t\u00eb bazuara n\u00eb grante.&#8221;\u00a0 <\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Financimi p\u00ebr vendet e varfra \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtja m\u00eb e diskutuar n\u00eb samitin Cop29.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas Marr\u00ebveshjes s\u00eb Parisit t\u00eb vitit 2015, vendet e pasura kan\u00eb nj\u00eb detyrim ndaj bot\u00ebs s\u00eb varf\u00ebr dhe k\u00ebt\u00eb vit duhet t\u00eb hartojn\u00eb nj\u00eb &#8220;q\u00ebllim t\u00eb ri kolektiv t\u00eb kuantifikuar&#8221; q\u00eb p\u00ebrshkruan se si do t\u2019i p\u00ebrmbushin p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e tyre.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb vendet e pasura bien dakord se duhet t\u00eb sigurojn\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb financimit, ato duan q\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e k\u00ebtij q\u00ebllimi t\u00eb plot\u00ebsohet nga sektori privat. Disa vende po mb\u00ebshtesin taksa t\u00eb reja p\u00ebr t\u00eb siguruar nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb shum\u00ebs s\u00eb nevojshme. Vendet e pasura gjithashtu k\u00ebrkojn\u00eb q\u00eb shtetet prodhuese t\u00eb naft\u00ebs dhe ekonomit\u00eb n\u00eb zhvillim me emetime t\u00eb larta t\u00eb gazeve serr\u00eb, si Kina, t\u00eb kontribuojn\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Draftet e para t\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshjeje t\u00eb mundshme tregojn\u00eb se vendet jan\u00eb ende shum\u00eb larg n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet kryesore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Harjeet Singh, aktivist i klim\u00ebs, tha: &#8220;<em>Raporti pas raporti, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebt\u00eb, e b\u00ebn t\u00eb pamohueshme: na duhen triliona \u00e7do vit p\u00ebr t\u00eb transformuar ekonomit\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb trajtuar ndikimet e klim\u00ebs, dhe kostoja e mosveprimit do t\u00eb jet\u00eb eksponencialisht m\u00eb e lart\u00eb.&#8221;\u00a0 <\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrkoh\u00eb, Banka Bot\u00ebrore dhe bankat shum\u00ebpal\u00ebshe t\u00eb zhvillimit njoftuan dyfishimin e angazhimeve t\u00eb tyre kryesore p\u00ebr financimin e klim\u00ebs, n\u00eb 120 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb vit deri n\u00eb vitin 2030.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Megjithat\u00eb, nj\u00eb zyrtar i lart\u00eb i nj\u00eb institucioni publik financiar tha p\u00ebr &#8220;<span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2024\/nov\/14\/wealthy-countries-must-invest-1tn-a-year-by-2030-for-climate\">The Guardian<\/a><\/span>&#8221; se kjo shum\u00eb nuk ishte e mjaftueshme. &#8220;<em>Ato mund t\u00eb b\u00ebjn\u00eb m\u00eb shum\u00eb,&#8221;<\/em> tha ai.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Vendet e varfra kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr 1 trilion dollar\u00eb n\u00eb vit p\u00ebr financimin e klim\u00ebs deri n\u00eb vitin 2030, pes\u00eb vite m\u00eb her\u00ebt se sa pritet q\u00eb vendet e pasura t\u00eb bien dakord n\u00eb bisedimet e OKB-s\u00eb p\u00ebr klim\u00ebn, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb ri.\u00a0 Shtyrja e k\u00ebsaj shume deri n\u00eb vitin 2035, e cila synon [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":32,"featured_media":709223,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-709222","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fast-foodi"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/709222","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=709222"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/709222\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/709223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=709222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=709222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=709222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}