{"id":703825,"date":"2024-10-14T18:49:36","date_gmt":"2024-10-14T16:49:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=703825"},"modified":"2024-10-14T18:49:36","modified_gmt":"2024-10-14T16:49:36","slug":"nobelin-per-ekonomi-e-fitojne-tre-ekonomiste-qe-hulumtuan-pabarezine-globale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2024\/10\/14\/nobelin-per-ekonomi-e-fitojne-tre-ekonomiste-qe-hulumtuan-pabarezine-globale\/","title":{"rendered":"Nobelin p\u00ebr Ekonomi e fitojn\u00eb tre ekonomist\u00eb q\u00eb hulumtuan pabar\u00ebzin\u00eb globale","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Screenshot-2024-10-14-183156.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-703826\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Screenshot-2024-10-14-183156.png\" alt=\"\" width=\"1198\" height=\"646\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Screenshot-2024-10-14-183156.png 1198w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Screenshot-2024-10-14-183156-300x162.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Screenshot-2024-10-14-183156-1024x552.png 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Screenshot-2024-10-14-183156-768x414.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1198px) 100vw, 1198px\" \/><\/a><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00c7mimi Nobel p\u00ebr Ekonomi u \u00ebsht\u00eb ndar\u00eb tre ekonomist\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt e kryen nj\u00eb hulumtim p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar pse disa vende jan\u00eb t\u00eb pasura dhe t\u00eb tjerat t\u00eb varfra. Ata kan\u00eb dokumentuar se shoq\u00ebrit\u00eb e lira dhe hapura kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb begatojn\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ekonomist\u00ebt Daron Acemoglu, Simon Johnson dhe James A. Robinson \u201ckan\u00eb d\u00ebshmuar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e institucioneve shoq\u00ebrore p\u00ebr prosperitetin e nj\u00eb vendi\u201d, tha t\u00eb h\u00ebn\u00ebn komitetit i Nobelit i Akademis\u00eb Suedeze t\u00eb Shkencave n\u00eb nj\u00eb njoftim n\u00eb Stokholm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Acemoglu dhe Johnson punojn\u00eb n\u00eb Institutin e Teknologjis\u00eb n\u00eb Massachusetts t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara, nd\u00ebrsa Robinson punon n\u00eb Universitetin e \u00c7ikagos.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Jakob Svensson, kryetar i Komitetit p\u00ebr \u00c7mimin p\u00ebr Shkencat Ekonomike, tha se hulumtimi i tyre mund\u00ebson \u201ct\u00eb kuptohet shum\u00eb m\u00eb thell\u00ebsisht rr\u00ebnja e shkaktar\u00ebve pse vendet d\u00ebshtojn\u00eb apo kan\u00eb sukses\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Acemoglu, 57 vje\u00e7, tha se \u00ebsht\u00eb i mahnitur nga ky \u00e7mim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cKurr\u00eb nuk pret di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb\u201d,<\/em> tha ai.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Acemoglu tha se hulumtimi i nderuar me k\u00ebt\u00eb \u00e7mim thekson vler\u00ebn e institucioneve demokratike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201c<em>Mendoj se puna q\u00eb e kemi b\u00ebr\u00eb ne i b\u00ebn mir\u00eb demokracis\u00eb\u201d,<\/em> tha ai.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb pun\u00ebn e tyre, fituesit hulumtuan, p\u00ebr shembull, qytetin Nogales, i cili shtrihet n\u00eb t\u00eb dyja an\u00ebt e kufirit mes Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Meksik\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Megjith\u00ebse ndajn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gjeografi, klim\u00eb dhe kultur\u00eb, jeta e njer\u00ebzve n\u00eb t\u00eb dyja an\u00ebt e kufirit dallon shum\u00eb. N\u00eb Nogales, Arizon\u00eb, n\u00eb veri, banor\u00ebt g\u00ebzojn\u00eb gjithmon\u00eb sh\u00ebndet t\u00eb mir\u00eb e jetojn\u00eb gjat\u00eb, dhe shumica e f\u00ebmij\u00ebve diplomojn\u00eb nga shkolla e mesme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb jug, n\u00eb Nogales t\u00eb Meksik\u00ebs, banor\u00ebt jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb varf\u00ebr, nd\u00ebrsa atje ka edhe shum\u00eb korrupsion e krim t\u00eb organizuar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ekonomist\u00ebt gjet\u00ebn se dallimi \u00ebsht\u00eb se sistemi amerikan e mbron t\u00eb drejt\u00ebn e pron\u00ebs dhe u jep qytetar\u00ebve mund\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb vendimmarrje n\u00eb qeverin\u00eb e tyre.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00c7mimi p\u00ebr ekonomi nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej pes\u00eb \u00e7mimeve t\u00eb para q\u00eb ishin ndar\u00eb m\u00eb 1895, kur u krijua ndarja e \u00c7mimit Nobel nga shpik\u00ebsi i dinamitit, Alfred Nobel.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00c7mimi Nobel p\u00ebr Ekonomi ka nisur q\u00eb t\u00eb ndahet nga viti 1969.\/<span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/nobel-ekonomi-hulumtimi-pabarezine-globale\/33158341.html\">REL<\/a><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7mimi Nobel p\u00ebr Ekonomi u \u00ebsht\u00eb ndar\u00eb tre ekonomist\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt e kryen nj\u00eb hulumtim p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar pse disa vende jan\u00eb t\u00eb pasura dhe t\u00eb tjerat t\u00eb varfra. Ata kan\u00eb dokumentuar se shoq\u00ebrit\u00eb e lira dhe hapura kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb begatojn\u00eb. Ekonomist\u00ebt Daron Acemoglu, Simon Johnson dhe James A. Robinson \u201ckan\u00eb d\u00ebshmuar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":32,"featured_media":703826,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-703825","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nderkombetare"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703825","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=703825"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703825\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/703826"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=703825"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=703825"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=703825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}