{"id":695858,"date":"2024-08-29T18:57:59","date_gmt":"2024-08-29T16:57:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=695858"},"modified":"2024-08-29T18:57:59","modified_gmt":"2024-08-29T16:57:59","slug":"gara-e-lithiumit-si-serbia-po-i-balancon-interesat-e-saj-mes-kerkeses-se-be-se-dhe-influences-se-kines","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2024\/08\/29\/gara-e-lithiumit-si-serbia-po-i-balancon-interesat-e-saj-mes-kerkeses-se-be-se-dhe-influences-se-kines\/","title":{"rendered":"Gara e Lithiumit, si Serbia po i balancon interesat e saj mes k\u00ebrkes\u00ebs s\u00eb BE-s\u00eb dhe influenc\u00ebs s\u00eb Kin\u00ebs","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/beograd-be-kine.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-695863\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/beograd-be-kine.png\" alt=\"\" width=\"1144\" height=\"573\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/beograd-be-kine.png 1144w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/beograd-be-kine-300x150.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/beograd-be-kine-1024x513.png 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/beograd-be-kine-768x385.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1144px) 100vw, 1144px\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Presidenti francez Emmanuel Macron po viziton Serbin\u00eb, m\u00eb pak se pes\u00eb muaj pasi ai priti homologun e tij serb n\u00eb Paris. Kjo vjen nd\u00ebrsa BE dhe Kina vazhdojn\u00eb t\u00eb forcojn\u00eb lidhjet ekonomike me Beogradin &#8211; por a mund t\u00eb ruaj\u00eb Serbia nj\u00eb ekuilib\u00ebr diplomatik?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb krye t\u00eb agjend\u00ebs n\u00eb bisedimet mes presidentit francez, Emmanuel Macron dhe homologut t\u00eb tij serb, Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7, do t\u00eb jet\u00eb qasja ndaj mineraleve kritike, si litiumi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me direktivat e Komisionit Evropian dhe strategjin\u00eb afatgjat\u00eb t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr reduktimin e var\u00ebsis\u00eb nga Kina, tha p\u00ebr Euronews Milan Antonijevi\u0107, nj\u00eb studiues i lart\u00eb n\u00eb Qendr\u00ebn e Politik\u00ebs s\u00eb Jashtme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;<em>Projekti i minierave t\u00eb litiumit &#8216;Emili&#8217; n\u00eb Franc\u00eb, n\u00eb zhvillim nga kompania Imerys, mund t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si baz\u00eb p\u00ebr bised\u00ebn mbi litiumin midis dy president\u00ebve<\/em>,&#8221; shtoi Antonijevi\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Balancimi i interesave BE-Kin\u00eb<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por arritja e ekuilibrit t\u00eb duhur p\u00ebr Serbin\u00eb mund t\u00eb rezultoj\u00eb t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb, pasi politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrqafojn\u00eb Macron dhe marr\u00ebdh\u00ebnie m\u00eb t\u00eb thella ekonomike dhe politike me BE-n\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb sigurojn\u00eb q\u00eb nj\u00eb nga investitor\u00ebt e saj kryesor\u00eb, Kina, t\u00eb mbetet gjithashtu i k\u00ebnaqur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje tregtare kryesore n\u00eb agjend\u00ebn si p\u00ebr BE-n\u00eb ashtu edhe p\u00ebr Kin\u00ebn \u00ebsht\u00eb qasja n\u00eb litiumin e Serbis\u00eb &#8211; nj\u00eb l\u00ebnd\u00eb e par\u00eb kritike dhe komponent ky\u00e7 i baterive t\u00eb p\u00ebrdorura n\u00eb automjetet elektrike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Q\u00ebllimi strategjik p\u00ebr Serbin\u00eb? T\u00eb punojm\u00eb n\u00eb harmoni me Kin\u00ebn dhe BE-n\u00eb pa rrezikuar p\u00ebrparimin dhe investimet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vuk Vuksanovi\u0107, nj\u00eb studiues i lart\u00eb n\u00eb Qendr\u00ebn e Beogradit p\u00ebr Politikat e Siguris\u00eb, tha p\u00ebr Euronews: &#8220;Beogradi beson se mund t\u00eb ruaj\u00eb k\u00ebt\u00eb ekuilib\u00ebr t\u00eb pasigurt dhe logjika zbret n\u00eb faktin se Pekini \u00ebsht\u00eb i dobish\u00ebm p\u00ebr rrjedh\u00ebn e kredive leht\u00ebsisht t\u00eb arritshme dhe kapitalit investues.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cPor p\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb Kina nuk e vendos q\u00ebllimin e saj t\u00eb fitoj\u00eb nj\u00eb terren n\u00eb fushat strategjike ekonomike t\u00eb Serbis\u00eb si infrastruktura 5G, mbrojtja dhe mineralet kritike, p.sh. litiumi, autoritetet serbe besojn\u00eb se mund t\u00eb mbajn\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie me Pekinin pa u b\u00ebr\u00eb nj\u00eb armik i BE-s\u00eb apo i SHBA-s\u00eb\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Marr\u00ebveshja e litiumit t\u00eb BE-s\u00eb me Serbin\u00eb<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00ebnkryetari i Komisionit Maro\u0161 \u0160ef\u010dovi\u010d dhe kancelari gjerman Olaf Schulz n\u00ebnshkruan nj\u00eb memorandum mir\u00ebkuptimi n\u00eb Beograd muajin e kaluar, vet\u00ebm disa dit\u00eb pasi Beogradi dha drit\u00ebn jeshile p\u00ebr korporat\u00ebn anglo-australiane t\u00eb minierave Rio Tinto p\u00ebr t\u00eb rifilluar zhvillimin e minierave t\u00eb litiumit n\u00eb per\u00ebndim t\u00eb vendit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ekzekutivi i BE-s\u00eb tha se mbetet &#8220;plot\u00ebsisht i p\u00ebrkushtuar&#8221; ndaj partneritetit &#8211; i fundit n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb duzin\u00eb q\u00eb Brukseli ka n\u00ebnshkruar p\u00ebr t\u00eb reduktuar var\u00ebsin\u00eb e tij nga Kina.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dimitrije Mili\u0107, nj\u00eb drejtor programi n\u00eb institutin me qend\u00ebr n\u00eb Beograd, New Third Way, tha p\u00ebr Euronews: &#8220;Projekti aktual i minierave t\u00eb litiumit n\u00eb Serbi \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me interesat e BE-s\u00eb, projekti \u00ebsht\u00eb i lidhur ngusht\u00eb me Aktin Evropian t\u00eb L\u00ebnd\u00ebve t\u00eb Para Kritike, i prezantuar n\u00eb mars 2023.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;Kjo shtrirje ishte e parashikueshme, duke pasur parasysh se nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e eksporteve serbe dhe investimeve t\u00eb huaja direkte varen nga zinxhir\u00ebt e furnizimit t\u00eb industris\u00eb automobilistike evropiane.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>BE kufizon var\u00ebsin\u00eb nga Kina<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Aktualisht, 97% e litiumit q\u00eb p\u00ebrdor Bashkimi Evropian \u00ebsht\u00eb nga Kina, si\u00e7 u theksua nga Ursula von der Leyen gjat\u00eb fjalimit t\u00eb saj t\u00eb hapjes n\u00eb Dialogun e Industris\u00eb s\u00eb Teknologjis\u00eb s\u00eb past\u00ebr n\u00eb Bruksel n\u00eb 22 shkurt 2024.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;Ne kemi v\u00ebrejtur se Kina, gjat\u00eb 20-30 viteve t\u00eb fundit, ka bler\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb strategjike globalisht miniera. Ata marrin l\u00ebnd\u00ebn e par\u00eb, kan\u00eb procedurat e p\u00ebrpunimit n\u00eb Kin\u00eb dhe m\u00eb pas kan\u00eb monopolin p\u00ebr k\u00ebt\u00eb l\u00ebnd\u00eb t\u00eb par\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb ne jemi plot\u00ebsisht t\u00eb varur nga Kina\u201d, tha ajo.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u0110or\u0111e Triko\u0161, nj\u00eb konsulent i komunikimit strategjik, theksoi gjithashtu p\u00ebr Euronews se si industria e automobilave ka nj\u00eb vler\u00eb strategjike p\u00ebr Gjermanin\u00eb, ekonomin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Evrop\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cVet\u00eb burimi i litiumit n\u00eb Evrop\u00eb redukton kostot e transaksionit p\u00ebr kompanit\u00eb gjermane t\u00eb makinave, duke i b\u00ebr\u00eb makinat elektrike gjermane m\u00eb t\u00eb lira dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye m\u00eb t\u00eb aksesueshme p\u00ebr klient\u00ebt evropian\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;Aq m\u00eb tep\u00ebr sepse prodhimi n\u00eb Serbi do t\u00eb p\u00ebrfshinte si minierat ashtu edhe p\u00ebrpunimin e litiumit,&#8221; shtoi Triko\u0161.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Niclas Frederic Poitiers, nj\u00eb studiues n\u00eb Bruegel, foli gjithashtu p\u00ebr Euronews n\u00eb lidhje me aktin balancues p\u00ebr Serbin\u00eb dhe ai vuri n\u00eb dukje se si Kina e ka armatosur dominimin e saj n\u00eb furnizimin e l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb para kritike, si tokat e rralla, kund\u00ebr Japonis\u00eb n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;Evropa duhet t\u00eb diversifikoj\u00eb burimet e saj t\u00eb litiumit p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb e nj\u00ebjta gj\u00eb t\u00eb mos ndodh\u00eb me industrin\u00eb e saj t\u00eb baterive. Rafinimi \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht kritik. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ideale, Evropa do t\u00eb kishte nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb gjer\u00eb vendesh burimi p\u00ebr furnizimet e saj. Projektet n\u00eb Serbi e ndihmojn\u00eb k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim .&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Qasja e Kin\u00ebs n\u00eb litiumin e Serbis\u00eb<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kina, nd\u00ebrkoh\u00eb, ka burime t\u00eb konsiderueshme t\u00eb brendshme t\u00eb litiumit t\u00eb saj, k\u00ebshtu q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb aq e varur nga litiumi nga Serbia. Megjithat\u00eb, gjat\u00eb vizit\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb liderit kinez Xi Jinping n\u00eb Serbi, u raportua gjer\u00ebsisht se si qasja n\u00eb furnizimet me litium t\u00eb Serbis\u00eb ishte nd\u00ebr temat n\u00eb agjend\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kina aktualisht zot\u00ebron shum\u00eb miniera dhe fabrika n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Serbin\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb minier\u00ebn e saj m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb bakrit. Kina gjithashtu ka dh\u00ebn\u00eb miliarda hua p\u00ebr rrug\u00eb, ura dhe objekte p\u00ebrmes Iniciativ\u00ebs s\u00eb saj \u201cNj\u00eb Brez nj\u00eb Rrug\u00eb, e cila financon zhvillimin e infrastruktur\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;<em>Investitori i vet\u00ebm m\u00eb i madh i Rio Tintos \u00ebsht\u00eb Kina, dhe s\u00eb fundi ka hyr\u00eb n\u00eb fuqi nj\u00eb Marr\u00ebveshje e Tregtis\u00eb s\u00eb Lir\u00eb me Kin\u00ebn, e cila p\u00ebrcakton se litiumi mund t\u00eb eksportohet n\u00eb Kin\u00eb me tarif\u00eb zero p\u00ebr qind. Pra, me siguri Kina do t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb nga kjo<\/em>,&#8221; pohon Gjorgje Dimitrov nga Qendra e Politikave Evropiane n\u00eb Beograd.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Presidenti francez Emmanuel Macron po viziton Serbin\u00eb, m\u00eb pak se pes\u00eb muaj pasi ai priti homologun e tij serb n\u00eb Paris. Kjo vjen nd\u00ebrsa BE dhe Kina vazhdojn\u00eb t\u00eb forcojn\u00eb lidhjet ekonomike me Beogradin &#8211; por a mund t\u00eb ruaj\u00eb Serbia nj\u00eb ekuilib\u00ebr diplomatik? N\u00eb krye t\u00eb agjend\u00ebs n\u00eb bisedimet mes presidentit francez, Emmanuel Macron [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":32,"featured_media":695863,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[149,13],"tags":[],"class_list":["post-695858","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kosoverajon","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/695858","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=695858"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/695858\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/695863"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=695858"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=695858"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=695858"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}