{"id":695809,"date":"2024-08-29T14:09:22","date_gmt":"2024-08-29T12:09:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=695809"},"modified":"2024-08-29T14:09:22","modified_gmt":"2024-08-29T12:09:22","slug":"mbetjet-e-dyshuara-toksike-singapori-i-kthyem-mbrapsht","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2024\/08\/29\/mbetjet-e-dyshuara-toksike-singapori-i-kthyem-mbrapsht\/","title":{"rendered":"Mbetjet e dyshuara toksike, Singapori: I kthyem mbrapsht","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/span><\/p>\n

Dy d\u00ebrgesa q\u00eb besohet se p\u00ebrmbajn\u00eb mbetje toksike t\u00eb padeklaruara dhe q\u00eb zbarkuan n\u00eb brigjet e Singaporit k\u00ebt\u00eb muaj, po kthehen nga autoritetet n\u00eb destinacionin nga dhe u nis\u00ebn, me t\u00eb nj\u00ebjtin itinerar.<\/span><\/p>\n

Me origjin\u00eb nga Shqip\u00ebria, ngarkesa \u2013 p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn nj\u00eb mbik\u00ebqyr\u00ebs i mbetjeve t\u00eb rrezikshme i tha mediave vendase se \u201cp\u00ebrmban pluhur toksik t\u00eb furr\u00ebs s\u00eb \u00e7elikut\u201d, doli nga Porti i Durr\u00ebsit m\u00eb 4 Korrik t\u00eb k\u00ebtij viti, me destinacion final Tajland\u00ebn dhe tranzit Singaporin.<\/span><\/p>\n

Por fillimisht ngarkesa me 102 kontenier\u00eb dhe mbi 800 ton\u00eb pesh\u00eb, ndaloi n\u00eb Itali p\u00ebr t\u2019u ndar\u00eb n\u00eb dy pjes\u00eb, n\u00eb anijet e kompanis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare \u201cMaersk\u201d; respektivisht \u201cCompton\u201d dhe \u201cCandor\u201d. Campton mbante 41 kontejner\u00eb dhe Candor, 61 t\u00eb till\u00eb.<\/span><\/p>\n

Pluhuri toksik i furr\u00ebs s\u00eb \u00e7elikut, p\u00ebrmban metale t\u00eb r\u00ebnda si zink dhe plumb, q\u00eb mund t\u00eb kullohen kur hidhen n\u00eb tok\u00eb, duke ndotur edhe uj\u00ebrat n\u00ebntok\u00ebsore. Pluhuri i d\u00ebmsh\u00ebm mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb acarim serioz t\u00eb syve, l\u00ebkur\u00ebs dhe mushk\u00ebrive, madje edhe t\u00eb shkaktoj\u00eb kancer. K\u00ebto p\u00ebrshkrime jan\u00eb dhe shkencore sipas mjek\u00ebve.<\/span><\/p>\n

\u201cMbik\u00ebqyr\u00ebsi, organizata joqeveritare kund\u00ebr ndotjes ekologjike, \u201cBasel Action Network\u201d, me qend\u00ebr n\u00eb SHBA, tha n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb m\u00eb 5 gusht, se anijet Maersk ishin nisur p\u00ebr n\u00eb Tajland\u00eb. Singapori duket se ka qen\u00eb nj\u00eb ndales\u00eb tranziti gjat\u00eb rrug\u00ebs\u201d,<\/em> raporton media vendase \u201cThestraitstimes\u201d.<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

Sipas traktatit t\u00eb OKB, \u201ceksportuesi ose gjeneruesi i mbetjeve do t\u00eb duhet t\u00eb marr\u00eb miratimin nga autoritetet e vendit prit\u00ebs p\u00ebrpara se mbetjet t\u00eb zhvendosen\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n

Por Basel Action Network tha se vendet n\u00eb rrjetin e transportit nuk ishin njoftuar p\u00ebr ngarkes\u00ebn toksike.<\/span><\/p>\n

Edhe autoritetet n\u00eb Shqip\u00ebri deklaruan t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb, se \u201cKurum\u201d apo kompania bler\u00ebse \u201cSokolaj\u201d, nuk kishin njoftuar p\u00ebr ngarkes\u00ebn dhe llojin e saj. T\u00eb dyja kompanit\u00eb jan\u00eb n\u00ebn hetim nga Prokuroria e Durr\u00ebsit p\u00ebr k\u00ebt\u00eb aktivitet t\u00eb paligjsh\u00ebm dhe fshehjen dokumentare. Gjithashtu edhe zyrtar\u00eb e punonj\u00ebs t\u00eb Portit.<\/span><\/p>\n

\u201cShqip\u00ebria nuk u informua kurr\u00eb p\u00ebr eksportin nga eksportuesi, shtetet tranzit nuk u informuan dhe Tajlanda nuk mori kurr\u00eb asnj\u00eb njoftim\u201d,<\/em> tha mbik\u00ebqyr\u00ebsi i BAN, n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb 19 gushtit.<\/span><\/p>\n

\u201cN\u00eb nj\u00eb moment rrug\u00ebs p\u00ebr n\u00eb Azin\u00eb Juglindore, ku hedhja e mbeturinave t\u00eb paligjshme nga vendet e tjera \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrhapur, Maersk Campton dhe Maersk Candor dol\u00ebn jasht\u00eb radarit p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb shum\u00eb t\u00eb pazakont\u00eb\u201d,<\/em> shtoi mbik\u00ebqyr\u00ebsi.<\/span><\/p>\n

Transponderi i Sistemit t\u00eb Pozicionimit Global t\u00eb sistemit t\u00eb identifikimit automatik (AIS) t\u00eb \u201cMaersk Campton\u201d u \u00e7aktivizua m\u00eb 31 korrik dhe nuk arriti t\u00eb b\u00ebnte ankorimin e planifikuar m\u00eb 1 gusht n\u00eb Cape Town, tha rrjeti. Kurse \u201cMaersk Candor\u201d doli nga radari midis 9 dhe 19 gusht.<\/span><\/p>\n

Organi mbik\u00ebqyr\u00ebs ngriti alarmin dhe njoftoi Shqip\u00ebrin\u00eb, disa vende tranzit dhe Tajland\u00ebn p\u00ebr d\u00ebrgesat.<\/span><\/p>\n

\u201cM\u00eb 18 gusht, \u201cMaersk Campton\u201d besohet se ka shkarkuar 41 kontejner\u00ebt e tij n\u00eb Singapor, tha rrjeti. T\u00eb nes\u00ebrmen, kontejner\u00ebt u transferuan n\u00eb nj\u00eb anije tjet\u00ebr n\u00ebn kompanin\u00eb e transportit mesdhetar, q\u00eb ishte planifikuar t\u00eb lundronte n\u00eb Itali m\u00eb 21 gusht\u201d,<\/em> shkruan e nj\u00ebjta media e Singaporit, duke iu referuar burimeve zyrtare.<\/span><\/p>\n

Anija tjet\u00ebr e kompanis\u00eb ‘Maersk’, \u00a0gjat\u00eb kthimit drejt destinacionit<\/span><\/p>\n

Anija e dyt\u00eb, Maersk Candor, e cila mbante 61 kontejner\u00ebt e mbetur, u ankorua n\u00eb Singapor m\u00eb 24 gusht. Nj\u00eb k\u00ebrkim n\u00eb portalin e gjurmimit detar MarineTraffic.com tregoi se Maersk Candor ishte ankoruar n\u00eb terminalin Pasir Panjang, m\u00eb 25 gusht.<\/span><\/p>\n

\u201cAgjencia Komb\u00ebtare e Mjedisit (NEA) dhe Autoriteti Detar dhe Portual i Singaporit (MPA) than\u00eb m\u00eb 26 gusht se kishin marr\u00eb informacion mbi dy anijet Maersk t\u00eb destinuara p\u00ebr n\u00eb Singapor, q\u00eb mbanin kontejner\u00eb dhe q\u00eb thuhet se p\u00ebrmbajn\u00eb t\u00eb padeklaruar mbetjet e rrezikshme\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n

Konfirmohet edhe udh\u00ebtimi i tyre n\u00eb kthim drejt origjin\u00ebs nga dhe u imbarkuan:<\/span><\/p>\n

\u201cNe informuam Maersk, e cila na njoftoi se ata po i d\u00ebrgojn\u00eb kontejner\u00ebt n\u00eb vendin e eksportit. Maersk Campton ishte ankoruar dhe q\u00eb at\u00ebher\u00eb ishte nisur nga Singapori, dhe Maersk Candor \u00ebsht\u00eb rrug\u00ebs<\/em>\u201d, than\u00eb dy agjencit\u00eb.<\/span><\/p>\n

E pyetur p\u00ebr p\u00ebrmbajtjen e d\u00ebrgesave, ose n\u00ebse Singapori kishte kryer teste p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar nivelet e metaleve t\u00eb r\u00ebnda dhe substancave t\u00eb tjera n\u00eb to, AKM dhe MPA do t\u00eb thoshin vet\u00ebm:<\/span><\/p>\n

\u201cN\u00eb p\u00ebrputhje me Konvent\u00ebn e Bazelit, Singapori po leht\u00ebson kthimin e kontejner\u00ebve\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n

Zonja Penchom Saetang nga organizata joqeveritare Ecological Alert and Recovery-Thailand tha:<\/span><\/p>\n

“Azia po viktimizohet shum\u00eb shpesh nga d\u00ebrgesat globale t\u00eb mbetjeve t\u00eb rrezikshme, mbeturinave dhe mbetjeve plastike”.<\/em><\/span><\/p>\n

Zyra e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Drog\u00ebn dhe Krimin ka th\u00ebn\u00eb se Malajzia, Vietnami, Tajlanda dhe Indonezia jan\u00eb b\u00ebr\u00eb vend-depozitimi kryesor n\u00eb Azin\u00eb Juglindore p\u00ebr mbetjet legale dhe t\u00eb paligjshme nga Shtetet e Bashkuara, Japonia, Britania, Bashkimi Evropian dhe vende t\u00eb tjera.<\/span><\/p>\n

Midis marsit dhe qershorit, portet e Malajzis\u00eb sekuestruan qindra kontejner\u00eb q\u00eb dyshohej se p\u00ebrmbanin mbetje t\u00eb paligjshme elektronike, pasi mor\u00ebn nj\u00eb informacion nga Rrjeti i Veprimit t\u00eb Baselit. T\u00eb pakt\u00ebn 106 kontejner\u00eb u mbush\u00ebn me mbeturina elektronike<\/span><\/p>\n

Singapori ka ligje t\u00eb forta ndaj transportit t\u00eb mbetjeve t\u00eb rrezikshme toksike apo ndot\u00ebse n\u00eb vend, teksa Kodi penal parashikon deri n\u00eb 15 vite burgim. N\u00eb nj\u00eb precedent t\u00eb vitit 2021, Chosmus Palandi, 48 vje\u00e7, kapiteni i anijes \u201cSB Cramoil Equity\u201d, u arrestua dhe d\u00ebnua me 7 vite burgim n\u00eb vendimin e gjykat\u00ebs s\u00eb Battam nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb, pasi u gjet fajtor p\u00ebr transportin e tyre.<\/span><\/p>\n

N\u00eb Shqip\u00ebri ky skandal \u00ebsht\u00eb ende n\u00ebn hetim nga Prokuroria e Durr\u00ebsit, q\u00eb po verifikon dokumentacionin e plot\u00eb dhe autor\u00ebt e shkeljes s\u00eb r\u00ebnd\u00eb. Por ngjarja ka p\u00ebrfshir\u00eb edhe politik\u00ebn, teksa opozita n\u00ebp\u00ebrmjet kreut t\u00eb grupit parlamentar t\u00eb PD, Gazment Bardhi, po akuzon Qeverin\u00eb si p\u00ebrgjegj\u00ebse t\u00eb skandalit t\u00eb mbetjeve toksike.<\/span><\/p>\n

Kurse qeveria me an\u00eb edhe t\u00eb zv\/kryeministres Belinda Balluku, e mohoi dje (28 Gusht) p\u00ebrfshirjen e Portit t\u00eb Durr\u00ebsit n\u00eb shkelje, duke ia faturuar p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb dy kompanive private KURUM dhe “Sokolaj”, q\u00eb fsheh\u00ebn p\u00ebrmbajtjen e ngarkes\u00ebs n\u00eb kontejner\u00eb. Kompania turke ka shpallur publikisht “mbylljen p\u00ebr remont”, duke hedhur n\u00eb rrug\u00eb 500 pun\u00ebtor\u00eb, teksa mohoi q\u00eb ky vendim t\u00eb kishte lidhje me skandalin e mbetjeve. \u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"

Dy d\u00ebrgesa q\u00eb besohet se p\u00ebrmbajn\u00eb mbetje toksike t\u00eb padeklaruara dhe q\u00eb zbarkuan n\u00eb brigjet e Singaporit k\u00ebt\u00eb muaj, po kthehen nga autoritetet n\u00eb destinacionin nga dhe u nis\u00ebn, me t\u00eb nj\u00ebjtin itinerar. Me origjin\u00eb nga Shqip\u00ebria, ngarkesa \u2013 p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn nj\u00eb mbik\u00ebqyr\u00ebs i mbetjeve t\u00eb rrezikshme i tha mediave vendase se \u201cp\u00ebrmban pluhur […]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":32,"featured_media":695810,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[],"class_list":["post-695809","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/695809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=695809"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/695809\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/695810"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=695809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=695809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=695809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}