{"id":692581,"date":"2024-08-08T10:13:11","date_gmt":"2024-08-08T08:13:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=692581"},"modified":"2024-08-08T10:13:50","modified_gmt":"2024-08-08T08:13:50","slug":"nje-shembull-i-jashtezakonshem-i-vete-mjekimit-ne-natyre-orangutani-perdor-bime-mjekesore-per-te-trajtuar-plagen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2024\/08\/08\/nje-shembull-i-jashtezakonshem-i-vete-mjekimit-ne-natyre-orangutani-perdor-bime-mjekesore-per-te-trajtuar-plagen\/","title":{"rendered":"Nj\u00eb shembull i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm i vet\u00eb-mjekimit n\u00eb natyr\u00eb, orangutani p\u00ebrdor bim\u00eb mjek\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb trajtuar plag\u00ebn","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-692582 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Orangutan-0224-7457-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"736\" height=\"490\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Orangutan-0224-7457-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Orangutan-0224-7457-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Orangutan-0224-7457-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Orangutan-0224-7457-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Orangutan-0224-7457-2048x1366.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 736px) 100vw, 736px\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb orangutan duket se po p\u00ebrdor ila\u00e7e natyrore p\u00ebr t\u00eb trajtuar nj\u00eb plag\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb nj\u00eb shembull t\u00eb fundit t\u00eb m\u00ebnyrave si disa kafsh\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb kurojn\u00eb s\u00ebmundjet e tyre me ndihm\u00ebn e burimeve natyrore, raportuan shkenc\u00ebtar\u00ebt t\u00eb enjten.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Shkenc\u00ebtar\u00ebt v\u00ebzhguan nj\u00eb orangutan t\u00eb rritur, t\u00eb quajtur Rakus, i cili shkul dhe p\u00ebrtyp gjethet e nj\u00eb bime mjek\u00ebsore, e p\u00ebrdorur nga njer\u00ebzit n\u00eb Azin\u00eb Juglindore p\u00ebr t\u00eb trajtuar dhimbjen dhe inflamacionin. Orangutani p\u00ebrdori gishta p\u00ebr t\u00eb aplikuar l\u00ebngjet e bim\u00ebs n\u00eb nj\u00eb d\u00ebmtim n\u00eb faqen e djatht\u00eb dhe m\u00eb pas e mbuloi plag\u00ebn me gjethet e p\u00ebrtypura si nj\u00eb fash\u00eb improvizuar, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb publikuar n\u00eb Scientific Reports.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Hulumtimet e m\u00ebparshme kishin dokumentuar disa lloje majmun\u00ebsh q\u00eb k\u00ebrkonin ila\u00e7e n\u00eb pyje p\u00ebr t\u00eb trajtuar veten, por kjo \u00ebsht\u00eb hera e par\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebzhguar nj\u00eb kafsh\u00eb q\u00eb aplikon nj\u00eb bim\u00eb mjek\u00ebsore direkt n\u00eb nj\u00eb plag\u00eb.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb v\u00ebzhgim i ve\u00e7ant\u00eb,&#8221;<\/em> tha Isabelle Laumer, biologe n\u00eb Institutin Max Planck t\u00eb Sjelljes s\u00eb Kafsh\u00ebve n\u00eb Konstanz, Gjermani.<em> &#8220;Kjo \u00ebsht\u00eb hera e par\u00eb q\u00eb shohim nj\u00eb kafsh\u00eb t\u00eb eg\u00ebr duke p\u00ebrdorur nj\u00eb bim\u00eb mjek\u00ebsore kaq t\u00eb fuqishme p\u00ebr t\u00eb trajtuar nj\u00eb plag\u00eb.&#8221;<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb v\u00ebzhgim i ve\u00e7ant\u00eb,&#8221;<\/em> tha biologu Jacobus de Roode nga Universiteti Emory, i cili nuk ishte i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb studim. <em>&#8220;Por shpesh, ne m\u00ebsojm\u00eb p\u00ebr sjellje t\u00eb reja duke filluar me nj\u00eb v\u00ebzhgim t\u00eb vet\u00ebm.&#8221;<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">De Roode tha se ka m\u00eb shum\u00eb e mundesi q\u00eb orangutani po kryente vet\u00eb-mjekim, duke e aplikuar bim\u00ebn vet\u00ebm n\u00eb plag\u00eb dhe jo n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb trupit.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Ka gjasa qe Rakus e m\u00ebsoi k\u00ebt\u00eb teknik\u00eb nga orangutan\u00ebt q\u00eb jetojn\u00eb jasht\u00eb parkut dhe larg monitorimit t\u00eb p\u00ebrditsh\u00ebm nga shkenc\u00ebtar\u00ebt, tha bashk\u00ebautoreja Caroline Schuppli n\u00eb Max Planck. Rakus ka lindur dhe \u00ebsht\u00eb rritur jasht\u00eb zon\u00ebs s\u00eb studimit dhe mund t\u00eb ket\u00eb p\u00ebsuar d\u00ebmtimin n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrleshje me nj\u00eb kafsh\u00eb tjet\u00ebr. Nuk dihet n\u00ebse Rakus ka trajtuar m\u00eb par\u00eb l\u00ebndime t\u00eb tjera.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrve\u00e7 orangutan\u00ebve, jan\u00eb regjistruar edhe primat\u00eb t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb p\u00ebrdorin bim\u00eb p\u00ebr t\u00eb trajtuar veten. P\u00ebr shembull, orangutan\u00ebt Bornean p\u00ebrdorin l\u00ebngje nga nj\u00eb bim\u00eb mjek\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb reduktuar dhimbjet e trupit ose p\u00ebr t\u00eb larguar parazit\u00ebt, nd\u00ebrsa shimpanzet\u00eb dhe gorillat p\u00ebrdorin bim\u00eb t\u00eb ndryshme p\u00ebr t\u00eb hequr parazit\u00ebt e stomakut.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Ky fenomen \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tregues se si mund t\u00eb evoluonte mjek\u00ebsia e hershme,&#8221;<\/em> tha Tara Stoinski, presidente dhe drejtuesja kryesore shkencore e Fondit Dian Fossey Gorilla, e cila nuk kishte marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb studim.<strong><span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/apnews.com\/article\/orangutan-medicinal-plant-self-medicate-68d4e94359ac95eaa873c64349d4abb7\">\/AP<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb orangutan duket se po p\u00ebrdor ila\u00e7e natyrore p\u00ebr t\u00eb trajtuar nj\u00eb plag\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb nj\u00eb shembull t\u00eb fundit t\u00eb m\u00ebnyrave si disa kafsh\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb kurojn\u00eb s\u00ebmundjet e tyre me ndihm\u00ebn e burimeve natyrore, raportuan shkenc\u00ebtar\u00ebt t\u00eb enjten. Shkenc\u00ebtar\u00ebt v\u00ebzhguan nj\u00eb orangutan t\u00eb rritur, t\u00eb quajtur Rakus, i cili shkul dhe p\u00ebrtyp [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":49,"featured_media":692582,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-692581","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fast-foodi"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/692581","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/49"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=692581"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/692581\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/692582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=692581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=692581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=692581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}