{"id":678310,"date":"2024-05-30T19:13:54","date_gmt":"2024-05-30T17:13:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=678310"},"modified":"2024-05-30T19:13:54","modified_gmt":"2024-05-30T17:13:54","slug":"lumenjte-ne-alaske-po-kthehen-ne-portokalli-shkencetaret-amerikane-japin-alarmin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2024\/05\/30\/lumenjte-ne-alaske-po-kthehen-ne-portokalli-shkencetaret-amerikane-japin-alarmin\/","title":{"rendered":"Lumenjt\u00eb n\u00eb Alask\u00eb po kthehen n\u00eb portokalli, shkenc\u00ebtar\u00ebt amerikan\u00eb japin alarmin","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-678311 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/alaska-rivers-xr-1-768x431-1.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"431\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/alaska-rivers-xr-1-768x431-1.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/alaska-rivers-xr-1-768x431-1-300x168.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Shkenc\u00ebtar\u00ebt amerikan\u00eb po japin alarmin kur pan\u00eb se dhjet\u00ebra lumenj dhe p\u00ebrrenj n\u00eb Alask\u00eb kan\u00eb marr\u00eb nj\u00eb ngjyr\u00eb portokalli t\u00eb ndezur n\u00eb pes\u00eb deri n\u00eb 10 vitet e fundit.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Kjo \u00ebsht\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb shkrirjes s\u00eb permafrostit nj\u00eb shtres\u00eb e p\u00ebrhershme e ngrir\u00eb e sip\u00ebrfaqes s\u00eb Tok\u00ebs q\u00eb mbulon zona t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Arktikut.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Kjo shkrirje ka l\u00ebshuar nivele t\u00eb larta t\u00eb metaleve toksike n\u00eb rrug\u00ebt ujore, shpjegojn\u00eb studiuesit nga Sh\u00ebrbimi i Parkut Komb\u00ebtar, Universiteti i Kalifornis\u00eb, Davis dhe Sh\u00ebrbimi Gjeologjik i SHBA.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Ekspert\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb se ndotja e lumenjve, e cila \u00ebsht\u00eb e dukshme nga hap\u00ebsira, mund t\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb makth ekologjik dhe ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsohet edhe m\u00eb shum\u00eb n\u00eb vitet e ardhshme.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Si\u00e7 raporton<span style=\"color: #0000ff;\"><strong><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/edition.cnn.com\/2024\/05\/29\/climate\/orange-rivers-permafrost-alaska\/index.html\"> CNN<\/a><\/strong><\/span>, n\u00eb studimin, i botuar m\u00eb 20 maj n\u00eb revist\u00ebn \u201cCommunitation Earth &amp; Environment\u201d, studiuesit identifikuan t\u00eb pakt\u00ebn 75 lumenj dhe p\u00ebrrenj portokalli n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb me madh\u00ebsin\u00eb e Teksasit n\u00eb Bregun Brooks t\u00eb Alask\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Shumica e rrug\u00ebve ujore portokalli (fillimisht me ngjyr\u00eb blu) u identifikuan fillimisht nga sondazhet me helikopter\u00eb t\u00eb zon\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">\u201cDuke ecur n\u00ebp\u00ebr qiell, ne filluam t\u00eb shohim gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb lumenj dhe p\u00ebrrenj portokalli,\u201d tha autori kryesor i studimit ve\u00e7an\u00ebrisht shqet\u00ebsues, John O\u2019Donnell:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">\u201cKa disa vende q\u00eb pothuajse duken si l\u00ebng portokalli qum\u00ebshtor,\u201d shtoi ai.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Pas analizimit kimik t\u00eb lumenjve, shkenc\u00ebtar\u00ebt zbuluan nivele t\u00eb larta t\u00eb zinkut, nikelit, bakrit, kadmiumit, si dhe hekurit, i cili \u00ebsht\u00eb kryesisht p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr ngjyr\u00ebn portokalli t\u00eb rrug\u00ebve ujore.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Shkenc\u00ebtar\u00ebt arrit\u00ebn gjithashtu n\u00eb p\u00ebrfundimin se rrug\u00ebt ujore t\u00eb ndotura ishin acide, por n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb t\u00eb \u00e7uditshme.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Disa nga rrjedhat m\u00eb t\u00eb vogla kishin nj\u00eb pH t\u00eb ul\u00ebt deri n\u00eb 2.3, q\u00eb \u00ebsht\u00eb pothuajse aq i ul\u00ebt sa l\u00ebngu i limonit ose uthulla, sipas Sh\u00ebrbimit Gjeologjik t\u00eb SHBA.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #0000ff;\"><strong><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/edition.cnn.com\/2024\/05\/29\/climate\/orange-rivers-permafrost-alaska\/index.html\">CNN<\/a>,<\/strong><\/span> duke cituar gjetjet e studimit, theksoi se p\u00ebrqendrimi i lart\u00eb i metaleve dhe aciditeti i ujit mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb gjithashtu n\u00eb shkrirjen e permafrostit.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrsa toka e ngrir\u00eb shkrihet p\u00ebr shkak t\u00eb ngrohjes globale t\u00eb shkaktuar nga njeriu, mineralet e \u201cvulosura\u201d m\u00eb par\u00eb ekspozohen ndaj shiut p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb mij\u00ebra vjet, duke lejuar q\u00eb mineralet t\u00eb shp\u00ebrndahen n\u00eb shk\u00ebmbinjt\u00eb dhe p\u00ebrrenjt\u00eb p\u00ebrreth, t\u00eb cil\u00ebt ushqejn\u00eb lumenj m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Habitatet e kontaminuara jo vet\u00ebm q\u00eb transformohen nga jasht\u00eb, por p\u00ebrqendrimet e larta t\u00eb mineraleve jan\u00eb gjithashtu shum\u00eb toksike p\u00ebr shumic\u00ebn e organizmave ujor\u00eb, theksuan studiuesit. Ata madje shpreh\u00ebn shqet\u00ebsimin e tyre t\u00eb fort\u00eb kryesisht p\u00ebr at\u00eb q\u00eb uji toksik nga shkrirja e permafrostit mund t\u2019i b\u00ebj\u00eb riprodhimit t\u00eb peshkut, i cili mund t\u00eb shkaktoj\u00eb probleme serioze p\u00ebr peshkimin amerikan.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt amerikan\u00eb po japin alarmin kur pan\u00eb se dhjet\u00ebra lumenj dhe p\u00ebrrenj n\u00eb Alask\u00eb kan\u00eb marr\u00eb nj\u00eb ngjyr\u00eb portokalli t\u00eb ndezur n\u00eb pes\u00eb deri n\u00eb 10 vitet e fundit. Kjo \u00ebsht\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb shkrirjes s\u00eb permafrostit nj\u00eb shtres\u00eb e p\u00ebrhershme e ngrir\u00eb e sip\u00ebrfaqes s\u00eb Tok\u00ebs q\u00eb mbulon zona t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Arktikut. Kjo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":4,"featured_media":678311,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-678310","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fast-foodi"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/678310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=678310"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/678310\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/678311"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=678310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=678310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=678310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}