![\"\"](\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/parlamenti-europian-768x366-1-1.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
M\u00eb 1 maj Bashkimi Evropian (BE), sh\u00ebnoi 20-vjetorin e zgjerimit m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb bllokut n\u00eb histori.<\/span><\/p>\n Me k\u00ebt\u00eb dat\u00eb n\u00eb vitin 2004 p\u00ebrnj\u00ebher\u00eb n\u00eb BE, e cila n\u00eb at\u00eb koh\u00eb kishte 15 vende an\u00ebtare, u pranuan edhe dhjet\u00eb shtete t\u00eb reja, tet\u00eb prej tyre nga ish-blloku komunist. Prandaj, ky zgjerim edhe u quajt \u201cvala e madhe e zgjerimit t\u00eb BE-s\u00eb\u201d.<\/span><\/p>\n N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, n\u00eb Bashkimin Evropian u pranuan Estonia, Lituania, Letonia, Hungaria, Polonia, \u00c7ekia, Sllovakia, Sllovenia, Malta dhe Qiproja.<\/span><\/p>\n Bashkimi Evropian e ka sh\u00ebnuar k\u00ebt\u00eb p\u00ebrvjetor me disa ngjarje dhe me p\u00ebrs\u00ebritjen e zotimeve q\u00eb procesi i zgjerimit t\u00eb vazhdohet, pasi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej proceseve m\u00eb t\u00eb suksesshme q\u00eb ka kaluar BE-ja n\u00eb historin\u00eb e saj.<\/span><\/p>\n N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrvjetor, presidenti i K\u00ebshillit Evropian, Charles Michel, ka th\u00ebn\u00eb se Bashkimi Evropian nuk do t\u00eb jet\u00eb komplet pa integrimin n\u00eb BE t\u00eb vendeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor, por edhe t\u00eb Ukrain\u00ebs, Moldavis\u00eb dhe Gjeorgjis\u00eb.<\/span><\/p>\n Edhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka p\u00ebrmendur procesin e tash\u00ebm t\u00eb zgjerimit si vazhdim i suksesit q\u00eb kishte ndodhur n\u00eb vitin 2004, kur n\u00eb bllok u an\u00ebtar\u00ebsuan dhjet\u00eb vende t\u00eb reja.<\/span><\/p>\n Ajo ka th\u00ebn\u00eb se tash kur shikohet n\u00eb retrospektiv\u00eb, se ku ishte BE-ja dhe ku ishin ato vende para 20 vjet\u00ebsh, mund t\u00eb thuhet se ky zgjerim solli dobi p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Vendet q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb u pranuan n\u00eb BE p\u00ebrjetuan nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb zhvillimit, t\u00eb l\u00ebvizjes s\u00eb lir\u00eb dhe mir\u00ebqenies. Por, edhe vendet e vjetra an\u00ebtare pat\u00ebn p\u00ebrfitime pasi p\u00ebr to u hap nj\u00eb treg i ri, po ashtu.<\/span><\/p>\n Von der Leyen n\u00eb nj\u00eb prej fjalimeve kushtuar 20-vjetorit t\u00eb zgjerimit t\u00eb madh t\u00eb BE-s\u00eb, p\u00ebrmendi edhe nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb paraardh\u00ebsit t\u00eb saj nga ajo koh\u00eb, ish-presidentit t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb Komisionit Evropian, Romano Prodi, i cili pati th\u00ebn\u00eb se \u201ckjo val\u00eb e madhe e zgjerimit nuk duhet t\u00eb jet\u00eb e fundit\u201d.<\/span><\/p>\n Por, pas 1 majit t\u00eb vitit 2004 kur ndodhi \u201czgjerimi i madh\u201d vet\u00ebm tri shtete tjera arrit\u00ebn t\u00eb b\u00ebhen an\u00ebtare t\u00eb Bashkimit Evropian. Bullgaria dhe Rumania hyn\u00eb n\u00eb BE m\u00eb 1 janar t\u00eb vitit 2007 dhe ato konsiderohen si vende q\u00eb i takonin t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs val\u00eb t\u00eb zgjerimit sikur edhe ato q\u00eb hyn\u00eb n\u00eb vitin 2004, por n\u00eb at\u00eb koh\u00eb nuk ishin gati dhe u an\u00ebtar\u00ebsuan n\u00eb BE dy vjet e gjysm\u00eb m\u00eb von\u00eb.<\/span><\/p>\n Pas tyre n\u00eb BE hyri edhe Kroacia m\u00eb 1 korrik t\u00eb vitit 2013. Por, q\u00eb kur Kroacia u b\u00eb an\u00ebtare e Bashkimit Evropian, nuk pati m\u00eb zgjerim edhe pse n\u00eb proces jan\u00eb disa vende kandidate.<\/span><\/p>\n K\u00ebshtu, edhe 11 vjet pas an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE, Kroacia vazhdon t\u00eb jet\u00eb vendi m\u00eb i ri an\u00ebtar dhe k\u00ebt\u00eb status do ta mbaj\u00eb edhe p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, pasi realisht nuk pritet q\u00eb n\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb af\u00ebrt t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet ndonj\u00eb vend tjet\u00ebr.<\/span><\/p>\n N\u00eb procesin e zgjerimit t\u00eb BE-s\u00eb ndodhen dhjet\u00eb shtete. Prej tyre n\u00ebnt\u00eb kan\u00eb statusin e vendit kandidat, nd\u00ebrsa vet\u00ebm Kosova nuk e ka at\u00eb status. Kosova kishte aplikuar p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE n\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 2022, por k\u00ebrkesa e saj nuk \u00ebsht\u00eb shqyrtuar nga Bashkimi Evropian.<\/span><\/p>\n P\u00ebrve\u00e7 gjasht\u00eb vendeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor (Shqip\u00ebria, Bosnja e Hercegovina, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi, Serbia dhe Kosova) n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces jan\u00eb edhe Ukraina, Moldavia dhe Gjeorgjia. Turqia vazhdon t\u00eb ket\u00eb formalisht statusin e vendit kandidat, por negociatat e saj p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE jan\u00eb ngrir\u00eb tash e disa vjet.<\/span><\/p>\n N\u00eb procesin e zgjerimit ishte edhe Islanda, e cila n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nj\u00ebanshme i pezulloi negociatat e an\u00ebtar\u00ebsimit dhe hoqi dor\u00eb nga aspiratat p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb an\u00ebtare e BE-s\u00eb.<\/span><\/p>\n P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb histori ndodhi q\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb largohet nga an\u00ebtar\u00ebsia n\u00eb Bashkimin Evropian pas daljes nga BE-ja t\u00eb Britanis\u00eb s\u00eb Madhe.<\/span><\/p>\n N\u00eb 20-vjetorin e zgjerimit t\u00eb madh, presidenti i K\u00ebshillit Evropian, Charles Michel, ka p\u00ebrs\u00ebritur thirrjet q\u00eb edhe BE-ja t\u00eb kryej\u00eb reformat p\u00ebr t\u00eb pranuar an\u00ebtar\u00eb t\u00eb rinj edhe vendet q\u00eb aspirojn\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimin, ta kryejn\u00eb pjes\u00ebn e tyre t\u00eb pun\u00ebs duke i p\u00ebrmbushur kriteret q\u00eb k\u00ebrkohen p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim.<\/span><\/p>\n Ai p\u00ebrs\u00ebriti se beson q\u00eb deri n\u00eb vitin 2030, edhe BE-ja, edhe vendet kandidate, duhet t\u00eb jen\u00eb gati p\u00ebr zgjerim.<\/span><\/p>\n P\u00ebrderisa p\u00ebr BE-n\u00eb, Michel tha se duhet t\u2019i p\u00ebrmbyll\u00eb reformat institucionale dhe t\u00eb siguroj\u00eb korniz\u00ebn financiare p\u00ebr zgjerim, vendet q\u00eb synojn\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimin duhet t\u2019\u2019 zgjidhin mospajtimet e tyre bilaterale.<\/span><\/p>\n Lider\u00ebt e BE-s\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb besojn\u00eb se vazhdimi i zgjerimit \u00ebsht\u00eb n\u00eb dobi t\u00eb forcimit t\u00eb BE-s\u00eb dhe rritjes s\u00eb rolit t\u00eb saj n\u00eb sken\u00ebn bot\u00ebrore. Prandaj, zgjerimi shihet edhe si nj\u00eb investim n\u00eb nd\u00ebrtimin e paqes dhe stabilitetit n\u00eb t\u00ebr\u00eb kontinentin evropian, por edhe n\u00eb p\u00ebrballje me sfidat q\u00eb paraqesin rrethanat e reja gjeopolitike n\u00eb bot\u00eb.<\/span><\/p>\n N\u00eb pritje t\u00eb vazhdimit t\u00eb procesit t\u00eb zgjerimit dhe k\u00ebrkesave q\u00eb ky proces t\u00eb p\u00ebrshpejtohet, BE-ja \u00ebsht\u00eb duke shqyrtuar mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb vendet kandidate t\u2019i p\u00ebrfshij\u00eb n\u00eb disa politika dhe programe t\u00eb bllokut edhe para se ato t\u00eb b\u00ebhen vende an\u00ebtare formalisht. Por, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb zyrtar\u00ebt e BE-s\u00eb zotohen se k\u00ebto aranzhime nuk do t\u00eb jen\u00eb z\u00ebvend\u00ebsim p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim formal n\u00eb BE q\u00eb mbetet synimi p\u00ebrfundimtar i procesit t\u00eb zgjerimit.<\/span><\/p>\n