{"id":670720,"date":"2024-04-28T09:33:43","date_gmt":"2024-04-28T07:33:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=670720"},"modified":"2024-04-28T09:34:32","modified_gmt":"2024-04-28T07:34:32","slug":"analiza-mundet-be-te-perballoje-financiarisht-vende-te-reja-anetare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2024\/04\/28\/analiza-mundet-be-te-perballoje-financiarisht-vende-te-reja-anetare\/","title":{"rendered":"Analiza: Mundet BE-ja t\u00eb p\u00ebrballoj\u00eb financiarisht vende t\u00eb reja an\u00ebtare?","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-670721 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/68635622_1004.webp\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"525\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/68635622_1004.webp 1200w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/68635622_1004-300x131.webp 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/68635622_1004-1024x448.webp 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/68635622_1004-768x336.webp 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400; color: #000000;\">Pushtimi rus i Ukrain\u00ebs e ka v\u00ebn\u00eb zgjerimin n\u00eb krye t\u00eb agjend\u00ebs s\u00eb BE. Por vendet q\u00eb rreshtohen p\u00ebr t&#8217;u bashkuar me Bashkimin Europian jan\u00eb m\u00eb t\u00eb varf\u00ebr se an\u00ebtar\u00ebt ekzistues. Do e boshatisnin buxhetin an\u00ebtar\u00ebt e rinj?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><i><span style=\"font-weight: 400;\">&#8220;Pa fermer\u00eb, nuk ka m\u00eb buk\u00eb&#8221;<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> ky ishte nj\u00eb slogan popullor gjat\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 200 bllokimeve t\u00eb rrug\u00ebve t\u00eb organizuara nga fermer\u00ebt polak\u00eb n\u00eb shkurt t\u00eb k\u00ebtij viti. N\u00eb periferi t\u00eb qytetit polak Kock, dy or\u00eb me makin\u00eb nga kufiri ukrainas, qindra traktor\u00eb bllokuan nj\u00eb rrug\u00eb p\u00ebr t\u00eb parandaluar hyrjen e grurit t\u00eb lir\u00eb ukrainas n\u00eb vend. P\u00ebr fermer\u00ebt k\u00ebtu, ka nj\u00eb shqet\u00ebsim tjet\u00ebr t\u00eb madh: ata i tremben hyrjes s\u00eb Ukrain\u00ebs, fqinjes lindore t\u00eb Polonis\u00eb n\u00eb BE, pasi mund t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnoj\u00eb jetes\u00ebn e tyre. &#8220;Ta harrojn\u00eb at\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ide e \u00e7mendur&#8221;, tha p\u00ebr DW nj\u00eb nga fermer\u00ebt protestues gjat\u00eb bllokad\u00ebs.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><b>Zgjerimi si instrument sigurie<\/b><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400; color: #000000;\">P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb dekad\u00eb, BE-ja dukej si nj\u00eb klub i mbyllur, ku vendet aspirante ishin rreshtuar n\u00eb pritje p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb. Por pushtimi rus i Ukrain\u00ebs e ka ndryshuar rr\u00ebnj\u00ebsisht situat\u00ebn. N\u00eb dhjetorin e kaluar BE \u00e7eli negociatat me Ukrain\u00ebn dhe Moldavin\u00eb si edhe i dha Gjeorgjis\u00eb statusin e kandidatit. &#8220;P\u00ebr shkaqe t\u00eb kuptueshme, BE-ja tani po e sheh zgjerimin si nj\u00eb instrument sigurie. Buxheti \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e diskutimeve, por mund t\u00eb mos jet\u00eb domosdoshm\u00ebrisht faktori vendimtar&#8221;, thekson p\u00ebr DW, Thu Nguyen, z\u00ebvend\u00ebsdrejtore e institutit t\u00eb pavarur me qend\u00ebr n\u00eb Berlin, Jacques Delors Centre.<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/static.dw.com\/image\/68619216_906.jpg\" alt=\"Bllokada e fermer\u00ebve polak\u00eb -kamion\u00eb n\u00eb radh\u00eb n\u00eb kufi me Ukrain\u00ebn\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400; color: #000000;\">Protestat e fundit n\u00eb Poloni e sjellin edhe nj\u00eb her\u00eb k\u00ebt\u00eb n\u00eb kujtes\u00eb edhe pse ekonomia pa dyshim b\u00ebn pjes\u00eb tek motivet politike t\u00eb BE-s\u00eb. Realisht entuziazmi i ri i Brukselit p\u00ebr zgjerimin shoq\u00ebrohet me frik\u00ebn se zgjerimi do t&#8217;i v\u00ebr\u00eb disa nga an\u00ebtar\u00ebt dhe qytetar\u00ebt e BE-s\u00eb n\u00eb nj\u00eb disavantazh ekonomik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400; color: #000000;\">BE-ja e shpenzon pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb buxhetit p\u00ebr zhvillimin rajonal dhe bujq\u00ebsin\u00eb. Koncepti: shtetet an\u00ebtare q\u00eb jan\u00eb m\u00eb pak t\u00eb pasura marrin m\u00eb shum\u00eb para nga BE-ja sesa paguajn\u00eb. Tet\u00eb vendet q\u00eb jan\u00eb aktualisht n\u00eb radh\u00eb p\u00ebr t&#8217;u an\u00ebtar\u00ebsuar jan\u00eb t\u00eb gjitha m\u00eb t\u00eb varfra se shtetet an\u00ebtare aktuale. Turqia do t\u00eb ishte vendi i n\u00ebnt\u00eb kandidat p\u00ebr n\u00eb BE, por procesi i saj i pranimit \u00ebsht\u00eb pezulluar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><b>Zgjerimi lidhet me shpresa p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin ekonomik<\/b><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400; color: #000000;\">P\u00ebr Jasna Pejovic nga Mali i Zi, an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb BE do t&#8217;i jepte vendit &#8220;m\u00eb shum\u00eb legjitimitet&#8221;. Mali i Zi \u00ebsht\u00eb vendi q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb m\u00eb shum\u00eb progres n\u00eb rrug\u00ebn drejt an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE. 80% e popullsis\u00eb malazeze d\u00ebshiron t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e BE. Duke folur p\u00ebr DW n\u00eb zyr\u00ebn e startup-it t\u00eb saj t\u00eb e-learning Flourish n\u00eb kryeqytetin Podgoric\u00eb, Jasna thot\u00eb se t\u00eb qenit qytetare e BE-s\u00eb do t\u00eb ishte si nj\u00eb certifikat\u00eb vler\u00ebsimi p\u00ebr biznesin e saj. P\u00ebr DW ajo rr\u00ebfen, se investor\u00ebt q\u00eb nuk kan\u00eb b\u00ebr\u00eb biznes me Malin e Zi, thon\u00eb, se po t\u00eb ishim pjes\u00eb e Bashkimit Evropian situata do t\u00eb ishte ndryshe. Mali i Zi me nj\u00eb popullsi t\u00eb vog\u00ebl prej 630.000 banor\u00ebsh nuk do t\u00eb p\u00ebrb\u00ebnte ndonj\u00eb sforcim t\u00eb madh p\u00ebr buxhetin e BE.<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/static.dw.com\/image\/68696104_906.jpg\" alt=\"Pamie sheshi nga Podgorica\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400; color: #000000;\">&#8220;N\u00ebse BE do t\u00eb pranonte nes\u00ebr Malin e Zi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ajo v\u00ebrtet do duhej t\u00eb paguante, por askush nuk do e vinte re, sepse \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrballueshme&#8221;, thot\u00eb Nathalie Tocci, k\u00ebshilltare e dy ish-komisioner\u00ebve t\u00eb BE p\u00ebr politik\u00ebn e jashtme. &#8220;Por p\u00ebr BE nuk do t\u00eb kishte ndonj\u00eb stimulim ekonomik.&#8221; P\u00ebr vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor an\u00ebtar\u00ebsimi do t\u00eb sillte mund\u00ebsi e shanse ekonomike p\u00ebr miliona njer\u00ebz, me nj\u00eb kosto t\u00eb menaxhueshme p\u00ebr BE-n\u00eb. E megjithat\u00eb, shumica e vendeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb pritje p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb dekad\u00eb. Maqedonia e Veriut madje p\u00ebr dy dekada.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><b>Ukraina do t\u00eb linte n\u00eb hije disa vende an\u00ebtare<\/b><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400; color: #000000;\">Koh\u00ebt e fundit n\u00eb horizontin lindor u shfaq nj\u00eb kandidate e re p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin &#8211; Ukraina. E goditur r\u00ebnd\u00eb nga pushtimi rus, ky vend e mori statusin e kandidatit n\u00eb qershor 2022. N\u00eb lidhje me Ukrain\u00ebn, m\u00eb e populluara &#8211; dhe m\u00eb e varf\u00ebra &#8211; nga t\u00eb gjitha vendet kandidate do t\u00eb ishte &#8220;nj\u00eb loj\u00eb ndryshe&#8221;, thot\u00eb Nathalie Tocci. &#8220;Kjo p\u00ebr shkak t\u00eb madh\u00ebsis\u00eb s\u00eb saj, p\u00ebr shkak t\u00eb sektorit t\u00eb bujq\u00ebsis\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb mir\u00ebqenies mesatare dhe, mbi t\u00eb gjitha, sepse \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend n\u00eb luft\u00eb me nevoj\u00ebn e 500 miliard\u00eb eurove p\u00ebr rind\u00ebrtimin ende n\u00eb shtim e sip\u00ebr.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/static.dw.com\/image\/66644185_906.jpg\" alt=\"N\u00ebse Ukraina do t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohej n\u00eb BE, ajo do t\u00eb b\u00ebhej prodhuesja m\u00eb e madhe bujq\u00ebsore europiane -fermer ukrainas n\u00eb Shurivka duke shtyr\u00eb grurin me fshes\u00eb\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400; color: #000000;\">N\u00ebse Ukraina do t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohej n\u00eb BE, ajo do t\u00eb b\u00ebhej prodhuesja m\u00eb e madhe bujq\u00ebsore europiane dhe do t\u00eb r\u00ebndonte shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr mbi financat e BE. N\u00ebse t\u00eb gjith\u00eb fermer\u00ebt e BE-s\u00eb s\u00eb bashku punojn\u00eb deri n\u00eb rreth 157 milion\u00eb hektar\u00eb (387.35 milion\u00eb hektar\u00eb) tok\u00eb t\u00eb punueshme, Ukraina do t\u00eb shtonte edhe 41 milion\u00eb hektar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. P\u00ebr disa an\u00ebtar\u00eb aktual\u00eb, kjo do t\u00eb sillte konkurrenc\u00eb t\u00eb pad\u00ebshiruar n\u00eb tregun e brendsh\u00ebm. Polonia, p\u00ebr shembull, \u00ebsht\u00eb ngjitur aktualisht n\u00eb nj\u00eb nga prodhueset m\u00eb konkurruese t\u00eb ushqimeve n\u00eb BE q\u00eb nga an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb vitin 2004. N\u00ebse Ukraina bashkohet me BE-n\u00eb, ky pozicion do t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnohet, sepse fermat industriale t\u00eb Ukrain\u00ebs i len\u00eb n\u00eb hije ato evropiane. &#8220;Me shum\u00eb mund\u00ebsi do t\u00eb falimentonim, pasi\u00a0 do t\u00eb p\u00ebrmbyteshim leht\u00ebsisht me produkte shum\u00eb m\u00eb t\u00eb lira nga Ukraina,&#8221; thot\u00eb Lukasz Czech, nj\u00eb fermer polak i drith\u00ebrave dhe derrave nga Parczew, i cili merr edhe subvencione nga BE.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><b>Do ta boshatisnin buxhetin e BE-s\u00eb an\u00ebtaret e reja?<\/b><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400; color: #000000;\">Sipas nj\u00eb llogaritjeje t\u00eb brendshme nga K\u00ebshilli Evropian, pranimi i t\u00eb gjith\u00eb kandidat\u00ebve do t&#8217;i kushtonte BE-s\u00eb rreth 256 miliard\u00eb euro, vet\u00ebm Ukraina vler\u00ebsohet se do t\u00eb merrte 186 miliard\u00eb euro gjat\u00eb shtat\u00eb viteve, por k\u00ebtu nuk jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb kostot e rind\u00ebrtimit t\u00eb vendit pas shkat\u00ebrrimeve t\u00eb luft\u00ebs. Ekspertja Thu Nguyen mendon se &#8220;pasojat financiare nuk do t\u00eb ishin aq t\u00eb larta sa \u00e7&#8217;sugjerojn\u00eb disa nga numrat.&#8221;\u00a0 Por as Thu Nguyen nuk mund t\u00eb thot\u00eb sakt\u00ebsisht se nga do t\u00eb vijn\u00eb parat\u00eb shtes\u00eb q\u00eb i duhen BE. &#8220;\u00cbsht\u00eb e mundur q\u00eb ato t\u00eb vijn\u00eb nga vendet an\u00ebtare aktuale. \u00cbsht\u00eb e mundur q\u00eb BE t\u00eb mbledh\u00eb fonde n\u00ebp\u00ebrmjet burimeve t\u00eb reja. P\u00ebr shembull, ka diskutime rreth nj\u00eb takse plastike apo mekanizmave t\u00eb rregullimit t\u00eb CO2-isht.&#8221; Disa nga vendet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb duan ta shtyjn\u00eb p\u00ebrpara procesin e an\u00ebtar\u00ebsimit me nj\u00eb shpejt\u00ebsi t\u00eb paprecedent\u00eb. N\u00ebse do t\u00eb ken\u00eb sukses apo jo, kjo do t\u00eb varet nga p\u00ebrb\u00ebrja e ardhshme e Parlamentit t\u00eb ri Europian q\u00eb do t\u00eb zgjidhet n\u00eb qershor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"color: #ff0000;\">VINI RE:<\/span> Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <\/span><span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/a-mundet-be-t%C3%AB-p%C3%ABrballoj%C3%AB-financiarisht-vende-t%C3%AB-reja-an%C3%ABtare\/a-68935854\"><span style=\"font-weight: 400;\">DW<\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Pushtimi rus i Ukrain\u00ebs e ka v\u00ebn\u00eb zgjerimin n\u00eb krye t\u00eb agjend\u00ebs s\u00eb BE. Por vendet q\u00eb rreshtohen p\u00ebr t&#8217;u bashkuar me Bashkimin Europian jan\u00eb m\u00eb t\u00eb varf\u00ebr se an\u00ebtar\u00ebt ekzistues. Do e boshatisnin buxhetin an\u00ebtar\u00ebt e rinj? &#8220;Pa fermer\u00eb, nuk ka m\u00eb buk\u00eb&#8221; ky ishte nj\u00eb slogan popullor gjat\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 200 bllokimeve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":4,"featured_media":670721,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-670720","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nderkombetare"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/670720","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=670720"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/670720\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/670721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=670720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=670720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=670720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}