![\"\"](\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/parlamenti-europian-3.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Komisioni Evropian (KE) kishte propozuar para rreth nj\u00eb viti se Bashkimi Evropian (BE) duhet t\u00eb vendos\u00eb sanksione ndaj njer\u00ebzve dhe entiteteve t\u00eb shpallur fajtor\u00eb p\u00ebr korrupsion t\u00eb r\u00ebnd\u00eb. Por, shum\u00eb pak \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim.<\/span><\/p>\n Kur u b\u00eb i ditur ky propozim n\u00eb maj 2023, shpresat ishin t\u00eb m\u00ebdha se BE-ja do t\u00eb kishte di\u00e7ka t\u00eb ngjashme si t\u00eb ashtuquajturat \u201csanksionet Magnitsky\u201d, t\u00eb cilat zbatohen tashm\u00eb n\u00eb Kanada, n\u00eb Britani t\u00eb Madhe dhe n\u00eb Shtetet e Bashkuara.<\/span><\/p>\n Masa t\u00eb tilla ua mund\u00ebsojn\u00eb vendeve t\u2019i v\u00ebn\u00eb n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr biznesmen\u00ebt e korruptuar dhe zyrtar\u00ebt e kompromentuar.<\/span><\/p>\n Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e cila e kishte dal\u00eb me k\u00ebt\u00eb ide gjat\u00eb nj\u00eb fjalimi n\u00eb vjesht\u00ebn e vitit 2022, nuk ka folur shum\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje n\u00eb muajt e fundit.<\/span><\/p>\n Megjithat\u00eb, arsyeja kryesore pse ka ngecur ky propozim \u2013 si\u00e7 ndodh zakonisht shum\u00eb shpesh kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr sanksionet e bllokut \u2013 \u00ebsht\u00eb p\u00ebr fajin e vet shteteve an\u00ebtare dhe p\u00ebr shkak t\u00eb nevoj\u00ebs p\u00ebr t\u00eb gjetur konsensus.<\/span><\/p>\n Kur BE-ja e miratoi regjimin e ri t\u00eb sanksioneve m\u00eb 2020 kund\u00ebr abuzimit me t\u00eb drejtat e njeriut n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, korrupsioni ishte hequr si shkelje e sanksionueshme.<\/span><\/p>\n Hungaria kishte th\u00ebn\u00eb se nuk do ta mb\u00ebshteste propozimin, n\u00ebse n\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshiheshin referencat p\u00ebr korrupsionin, nd\u00ebrsa vendet e tjera an\u00ebtare, posa\u00e7\u00ebrisht Luksemburgu dhe ato t\u00eb Evrop\u00ebs jugore, shpreh\u00ebn ngurrimin e tyre gjithashtu.<\/span><\/p>\n Kjo \u00e7\u00ebshtje \u00ebsht\u00eb zvarritur n\u00ebp\u00ebr grupe t\u00eb ndryshme punuese t\u00eb nivele m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta diplomatike prej se Komisioni Evropian \u2013 grupi ekzekutiv i BE-s\u00eb \u2013 e paraqiti projektligjin gati nj\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb n\u00eb K\u00ebshillin e Bashkimit Evropian, i cili i p\u00ebrcakton prioritetet dhe drejtimet politike t\u00eb bllokut.<\/span><\/p>\n Suedia, e cila kryesoi K\u00ebshillin kur Komisioni Evropian njoftoi p\u00ebr propozimin e tij, kishte vet\u00ebm disa jav\u00eb t\u00eb mbetura n\u00eb kryesimin e saj dhe vendosi t\u00eb mos merrej fare me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje. Spanja, e cila nuk ishte shum\u00eb e k\u00ebnaqur me propozimin, gjithashtu vendosi t\u00eb mos e fuste fare n\u00eb agjend\u00eb gjat\u00eb kryesimit t\u00eb saj n\u00eb pjes\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb vitit.<\/span><\/p>\n Belgjika, e cila po e kryeson tani presidenc\u00ebn e K\u00ebshillit, mbase do t\u00eb veproj\u00eb nj\u00ebjt\u00eb. Zyrtar\u00ebt belg\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb t\u00eb kuptohet se nuk ka mund\u00ebsi q\u00eb kjo \u00e7\u00ebshtje t\u00eb \u00e7ohet p\u00ebrpara kur nuk ka konsensus n\u00eb mesin e vendeve an\u00ebtare.<\/span><\/p>\n Duke qen\u00eb se BE-ja po p\u00ebrgatitet p\u00ebr zgjedhjet n\u00eb Parlamentin Evropian, ky propozim do t\u00eb harrohet edhe m\u00eb shum\u00eb.<\/span><\/p>\n Ka shum\u00eb shqet\u00ebsime legjitime p\u00ebr b\u00ebrjen e korrupsionit shkelje t\u00eb sanksionueshme. Disa politikan\u00eb evropian\u00eb jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar se do t\u00eb p\u00ebrdoreshin masa t\u00eb brendshme kufizuese p\u00ebr t\u2019i nd\u00ebshkuar kund\u00ebrshtar\u00ebt politik\u00eb.<\/span><\/p>\n Pastaj ka shqet\u00ebsime se sa larg do t\u00eb mund\u00eb t\u00eb shkonte Brukseli kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrhyrjen n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb shihen kryesisht si t\u00eb brendshme n\u00eb vendet e treta.<\/span><\/p>\n Disa diplomat\u00eb t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb folur p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb theksojn\u00eb se sanksionet t\u00eb cilat i vendos BE-ja nuk kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me ato q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrshkruhet si \u201ckrime ekonomike\u201d, por m\u00eb shum\u00eb me shkeljen \u201cklasike\u201d t\u00eb detyr\u00ebs.<\/span><\/p>\n P\u00ebr shembull, mb\u00ebshtetja e vazhdueshme e minimit t\u00eb integritetit territorial t\u00eb nj\u00eb vendi ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u00eb ket\u00eb ngrirje t\u00eb aseteve dhe regjim vizash, kryesisht kund\u00ebr shtetasve rus\u00eb n\u00eb vitet e fundit, pas pushtimit t\u00eb Ukrain\u00ebs nga Moska m\u00eb 2022. Rastet e tjera p\u00ebrfshijn\u00eb vrasjet, tortur\u00ebn dhe keqtrajtimin, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb regjimin e sanksioneve t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr shkeljen e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn.<\/span><\/p>\n Ka edhe nj\u00eb penges\u00eb tjet\u00ebr: nevoja p\u00ebr ta gjetur d\u00ebshmi t\u00eb mjaftueshme dhe besueshme p\u00ebr t\u00eb vendosur sanksione. Brukseli mund t\u2019i v\u00ebr\u00eb n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr njer\u00ebzit dhe kompanit\u00eb vet\u00ebm p\u00ebrmes informatave publikisht t\u00eb qasshme, dhe, natyrisht, korrupsioni \u00ebsht\u00eb pun\u00eb tejet e err\u00ebt.<\/span><\/p>\n BE-ja nuk ka pasur mjaftuesh\u00ebm fat me mbase regjimin e sanksioneve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb lidhje me korrupsionin deri tani: vendimi i vitit 2014 p\u00ebr t\u00eb vendosur masa nd\u00ebshkuese kund\u00ebr ish-presidentit t\u00eb Ukrain\u00ebs, Viktor Yanukovych, dhe kund\u00ebr 17 bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt t\u00eb tij m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt, p\u00ebr \u201cp\u00ebrvet\u00ebsimin e fondeve shtet\u00ebrore t\u00eb Ukrain\u00ebs\u201d.<\/span><\/p>\n Dhjet\u00eb vjet m\u00eb von\u00eb, vet\u00ebm tre njer\u00ebz kan\u00eb mbetur n\u00eb list\u00ebn e zez\u00eb, pasi t\u00eb tjer\u00ebt ia dol\u00ebn t\u00eb hiqen nga lista p\u00ebrmes Gjykat\u00ebs Evropiane t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb (GjED). Zyrtar\u00ebt e Brukselin e kan\u00eb pranuar tashm\u00eb \u2013 nj\u00eblloj sikurse gjykat\u00ebsit e GjED \u2013 se shumica e provave q\u00eb i kishin n\u00eb at\u00eb koh\u00eb nuk ishin bind\u00ebse dhe se sanksionet ndaj tyre ishin vendosur me ngut\u00ebsi.<\/span><\/p>\n Telashet e BE-s\u00eb me GjED-n\u00eb u vun\u00eb n\u00eb pah edhe m\u00eb shum\u00eb s\u00eb fundmi, kur disa qytetar\u00eb rus\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt ishin sanksionuar p\u00ebr shkak t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb, ia dol\u00ebn t\u00eb fitojn\u00eb ndaj saj n\u00eb gjykat\u00ebn me baz\u00eb n\u00eb Luksemburg.<\/span><\/p>\n Pik\u00ebrisht k\u00ebtu diplomat\u00ebt q\u00eb jan\u00eb p\u00ebr sanksione kund\u00ebr korrupsionit e kan\u00eb nj\u00ebrin prej argumenteve t\u00eb tyre m\u00eb t\u00eb fuqishme. Si\u00e7 kan\u00eb d\u00ebshmuar vendimet ligjore, nganj\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u2019i d\u00ebshmosh lidhjet me luft\u00ebn ruse. N\u00ebse korrupsioni do t\u00eb ishte shkelje e sanksionueshme s\u00eb bashku me shkeljet e tjera, m\u00eb gjas\u00eb do t\u00eb kishte pasur m\u00eb shum\u00eb prova dhe mund\u00ebsi m\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr t\u2019i mbajtur individ\u00ebt n\u00eb list\u00ebn e t\u00eb sanksionuarve.<\/span><\/p>\n Ata q\u00eb jan\u00eb p\u00ebr sanksione kund\u00ebr korrupsion thon\u00eb se do t\u00eb ndihmonte krijimi i nj\u00eb grupi punuese p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje brenda K\u00ebshillit t\u00eb Bashkimit Evropian, ku ministrat nga vendet an\u00ebtare takohen p\u00ebr t\u00eb diskutuar, ndryshuar dhe miratuar ligjet.<\/span><\/p>\n Propozimi i tanish\u00ebm i Komisionit Evropian, i par\u00eb nga Radio Evropa e Lir\u00eb, \u00ebsht\u00eb goxha i kufizuar n\u00eb fush\u00ebveprim, gj\u00eb q\u00eb n\u00eb fakt mund t\u2019i ndihmoj\u00eb.<\/span><\/p>\n Sipas propozimit, n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr do t\u00eb jen\u00eb tri kategori: ryshfeti aktiv, q\u00eb n\u00ebnkupton \u201cpremtimi, ofrimi apo dh\u00ebnia e nj\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb paligjshme nj\u00eb zyrtari publik, direkt apo indirekt, p\u00ebr vet\u00eb zyrtarin apo zyrtaren, apo p\u00ebr nj\u00eb person apo entitet tjet\u00ebr\u201d; ryshfeti pasiv, q\u00eb n\u00ebnkupton pranimi nga nj\u00eb zyrtar publik i nj\u00eb oferte t\u00eb till\u00eb; dhe p\u00ebrvet\u00ebsimi dhe shp\u00ebrdorimi i pron\u00ebs nga nj\u00eb zyrtar.<\/span><\/p>\n