{"id":665242,"date":"2024-04-02T14:16:42","date_gmt":"2024-04-02T12:16:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=665242"},"modified":"2024-04-02T14:16:42","modified_gmt":"2024-04-02T12:16:42","slug":"pd-te-miratohet-legjislacion-specifik-per-personat-autike-si-dhe-strategji-kombetare-per-autizmin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2024\/04\/02\/pd-te-miratohet-legjislacion-specifik-per-personat-autike-si-dhe-strategji-kombetare-per-autizmin\/","title":{"rendered":"PD: T\u00eb miratohet legjislacion specifik p\u00ebr personat autik\u00eb si dhe strategji komb\u00ebtare p\u00ebr autizmin","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><a href=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/derrma-770x433-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-665243\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/derrma-770x433-1.jpg\" alt=\"\" width=\"770\" height=\"433\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/derrma-770x433-1.jpg 770w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/derrma-770x433-1-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/derrma-770x433-1-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 770px) 100vw, 770px\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00ebnkryetarja e Partis\u00eb Demokratike, Oriola Pampuri, thot\u00eb se personat autik n\u00eb Shqip\u00ebri ende p\u00ebrballen me forma t\u00eb stigmatizimit apo diskriminimit n\u00eb shoq\u00ebri.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ajo b\u00ebri apel p\u00ebr miratimin e nj\u00eb legjislacioni specifik p\u00ebr personat autik\u00eb, si dhe strategjit\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb autizmit.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Deklarata e plot\u00eb:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Sot n\u00eb dit\u00ebn bot\u00ebrore t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit p\u00ebr autizmin, n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb Konvent\u00ebs e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Personave me Aft\u00ebsi t\u00eb Kufizuara (KPAK), ratifikuar nga Kuvendi i Shqip\u00ebris\u00eb me \u201cLigjin Nr. 108\/2012\u201d ku n\u00eb nenin 4 t\u00eb k\u00ebsaj konvente k\u00ebrkon q\u00eb \u201cShtetet Pal\u00eb t\u00eb marrin p\u00ebrsip\u00ebr t\u00eb sigurojn\u00eb dhe promovojn\u00eb realizimin e plot\u00eb t\u00eb t\u00eb gjitha t\u00eb drejtave dhe lirive themelore t\u00eb njeriut p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara pa asnj\u00eb lloj diskriminimi n\u00eb baz\u00eb t\u00eb aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb kufizuar\u201d;<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Duke njohur v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e personave me \u00e7regullim autik n\u00eb Shqip\u00ebri, q\u00eb ende vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrballen me forma t\u00eb stigmatizimit apo diskriminimit n\u00eb shoq\u00ebri, institucionet publike, arsimore, sh\u00ebndet\u00ebsore, dhe n\u00eb tregun e pun\u00ebs, p\u00ebr shkak t\u00eb mosnjohjes s\u00eb plot\u00eb apo t\u00eb kufizuar duke p\u00ebrfshir\u00eb: diagnoz\u00ebn e vonuar ose t\u00eb gabuar; mungesa e mb\u00ebshtetjes pas diagnoz\u00ebs; v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb aksesin n\u00eb arsim, sh\u00ebrbime sociale dhe sh\u00ebndet\u00ebsore; tranzicione t\u00eb v\u00ebshtira nga f\u00ebmij\u00ebria n\u00eb mosh\u00ebn madhore; kufizime p\u00ebr marrjen dhe q\u00ebndrimin n\u00eb pun\u00eb; sh\u00ebndet i dob\u00ebt mendor dhe praktika t\u00eb pap\u00ebrshtatshme (si\u00e7 \u00ebsht\u00eb vendosja dhe trajtimi i pavullnetsh\u00ebm n\u00eb reparte psikiatrike); dhe problemet gjat\u00eb nd\u00ebrveprimit me organet e zbatimit t\u00eb ligjit dhe sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Duke njohur se familjet e personave me \u00e7rregullimit autik bartin sistematikisht ngarkesa t\u00eb konsiderueshme emocionale, ekonomike dhe t\u00eb kujdesit. Autizmi ka ndikim jo vet\u00ebm tek personi me k\u00ebt\u00eb \u00e7rregullim, por edhe tek familjet e tyre, k\u00ebshtu q\u00eb numri i personave q\u00eb preken \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i lart\u00eb.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Ndaj n\u00eb frym\u00ebn e parimeve kushtetuese p\u00ebr garantimin gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs e t\u00eb drejtave dhe lirive e t\u00eb qytetar\u00ebve,<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>N\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebsaj resolute k\u00ebrkojm\u00eb miratimin e nj\u00eb legjislacionin specifik p\u00ebr personat me \u00e7rregullime t\u00eb autizmit, si dhe strategjit\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb autizmit dhe planet e veprimit q\u00eb jan\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me Konvent\u00ebs e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Personave me Aft\u00ebsi t\u00eb Kufizuara (KPAK);<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Miratimin e nj\u00eb moduli trajnues detyrues p\u00ebr zbatim me profesionist\u00ebt q\u00eb nd\u00ebrveprojn\u00eb me f\u00ebmij\u00ebt me autiz\u00ebm dhe familjar\u00ebt e tyre, p\u00ebrfshir\u00eb, punonj\u00ebsit social\u00eb, m\u00ebsuesit, profesionist\u00eb mjek\u00ebsor\u00eb, oficer\u00eb policie, profesionist\u00eb ligjor\u00eb, etj;<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>N\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb Konvent\u00ebs e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Personave me Aft\u00ebsi t\u00eb Kufizuara (KPAK), ratifikuar nga Kuvendi i Shqip\u00ebris\u00eb me \u201cLigjin Nr. 108\/2012\u201d ku n\u00eb nenin 4 t\u00eb k\u00ebsaj konvente k\u00ebrkon q\u00eb \u201cShtetet Pal\u00eb t\u00eb marrin p\u00ebrsip\u00ebr t\u00eb sigurojn\u00eb dhe promovojn\u00eb realizimin e plot\u00eb t\u00eb t\u00eb gjitha t\u00eb drejtave dhe lirive themelore t\u00eb njeriut p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara pa asnj\u00eb lloj diskriminimi n\u00eb baz\u00eb t\u00eb aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb kufizuar\u201d;<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Duke njohur v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e personave me spektrin autik n\u00eb Shqip\u00ebri, q\u00eb ende vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrballen me forma t\u00eb stigmatizimit apo diskriminimit n\u00eb shoq\u00ebri, institucionet publike, arsimore, sh\u00ebndet\u00ebsore, dhe n\u00eb tregun e pun\u00ebs, p\u00ebr shkak t\u00eb mosnjohjes s\u00eb plot\u00eb apo t\u00eb kufizuar duke p\u00ebrfshir\u00eb: diagnoz\u00ebn e vonuar ose t\u00eb gabuar; mungesa e mb\u00ebshtetjes pas diagnoz\u00ebs; v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb aksesin n\u00eb arsim, sh\u00ebrbime sociale dhe sh\u00ebndet\u00ebsore; tranzicione t\u00eb v\u00ebshtira nga f\u00ebmij\u00ebria n\u00eb mosh\u00ebn madhore; kufizime p\u00ebr marrjen dhe q\u00ebndrimin n\u00eb pun\u00eb; sh\u00ebndet i dob\u00ebt mendor dhe praktika t\u00eb pap\u00ebrshtatshme (si\u00e7 \u00ebsht\u00eb vendosja dhe trajtimi i pavullnetsh\u00ebm n\u00eb reparte psikiatrike); dhe problemet gjat\u00eb nd\u00ebrveprimit me organet e zbatimit t\u00eb ligjit dhe sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Duke njohur se familjet e personave me spektrin autik bartin sistematikisht ngarkesa t\u00eb konsiderueshme emocionale, ekonomike dhe t\u00eb kujdesit. Autizmi ka ndikim jo vet\u00ebm tek personi me k\u00ebt\u00eb spekt\u00ebr, por edhe tek familjet e tyre, k\u00ebshtu q\u00eb numri i personave q\u00eb preken \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i lart\u00eb.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Ndaj n\u00eb frym\u00ebn e parimeve kushtetuese p\u00ebr garantimin gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs e t\u00eb drejtave dhe lirive e t\u00eb qytetar\u00ebve,<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Miratimin e nj\u00eb legjislacionin specifik p\u00ebr personat n\u00eb spektrin e autizmin, si dhe strategjit\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb autizmit dhe planet e veprimit q\u00eb jan\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me Konvent\u00ebs e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Personave me Aft\u00ebsi t\u00eb Kufizuara (KPAK);<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Miratimin e moduli trajnues detyrues p\u00ebr zbatim me profesionist\u00ebt q\u00eb nd\u00ebrveprojn\u00eb me f\u00ebmij\u00ebt me autiz\u00ebm dhe familjar\u00ebt e tyre, p\u00ebrfshir\u00eb, punonj\u00ebsit social\u00eb, m\u00ebsuesit, profesionist\u00eb mjek\u00ebsor\u00eb, oficer\u00eb policie, profesionist\u00eb ligjor\u00eb, etj;<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Mb\u00ebshtetje n\u00eb vazhdim\u00ebsi p\u00ebrgjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs t\u00eb personave me autiz\u00ebm, e nj\u00eb ve\u00e7anti p\u00ebrgjat\u00eb faz\u00ebs s\u00eb zhvillimit nga f\u00ebmij\u00eb n\u00eb mosh\u00eb madhore;<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Mb\u00ebshtetje p\u00ebr aft\u00ebsimin profesional sipas nevojave t\u00eb personave me autiz\u00ebm dhe integrimi n\u00eb tregun e pun\u00ebs n\u00ebp\u00ebrmjet programeve dhe politikave t\u00eb nxitjes s\u00eb pu\u00ebnsimit;<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Gjithashtu, p\u00ebrfshirja e personave t\u00eb spektrit autik dhe familjar\u00ebve t\u00eb tyre n\u00eb trajtimin e ve\u00e7ant\u00eb, p\u00ebr p\u00ebrfitimin e leht\u00ebsira p\u00ebr l\u00ebvizshm\u00ebrin\u00eb, p\u00ebrdorimin e mjeteve t\u00eb transportit publik urban pa u penguar nga pamund\u00ebsia financiare p\u00ebr t\u00eb aksesuar k\u00ebto sh\u00ebrbime.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Autizmi nuk zgjedh, nuk pret, nuk ka koh\u00eb m\u00eb p\u00ebr fjal\u00eb. Autizmi k\u00ebrkon iniciativa konkrete nga t\u00eb gjith\u00eb ne.<\/em><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00ebnkryetarja e Partis\u00eb Demokratike, Oriola Pampuri, thot\u00eb se personat autik n\u00eb Shqip\u00ebri ende p\u00ebrballen me forma t\u00eb stigmatizimit apo diskriminimit n\u00eb shoq\u00ebri. Ajo b\u00ebri apel p\u00ebr miratimin e nj\u00eb legjislacioni specifik p\u00ebr personat autik\u00eb, si dhe strategjit\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb autizmit. &nbsp; Deklarata e plot\u00eb: Sot n\u00eb dit\u00ebn bot\u00ebrore t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit p\u00ebr autizmin, n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":30,"featured_media":665243,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65,13],"tags":[],"class_list":["post-665242","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/665242","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=665242"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/665242\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/665243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=665242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=665242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=665242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}